|
|
Ông Phạm Chánh Trực, nguyên Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương, nguyên Phó bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Q.H. |
Sáng 25/6, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học "50 năm Thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dấu ấn lịch sử, khát vọng phát triển và đột phá thể chế", hướng đến kỷ niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976-2/7/2026).
TP.HCM cần tập trung giải quyết 3 bất cập
"Thành phố mang tên Bác là vinh dự cao quý. Chúng ta tự hào là công dân của thành phố lịch sử, tự tin gánh vác trách nhiệm là đầu tàu kinh tế và động lực của vùng", ông Phạm Chánh Trực, nguyên Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương, nguyên Phó bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM chia sẻ tại hội thảo.
Nhưng để làm được điều này, ông nhấn mạnh có 3 bất cập mà TP.HCM cần tập trung giải quyết.
Thứ nhất, theo ông, TP.HCM cần tổ chức cơ sở để người dân làm chủ thực chất. Ông cho rằng hiện nay, người dân vẫn chưa thực sự làm chủ những vấn đề sát sườn như rác thải, ma túy ở cơ sở vì coi đó là việc của nhà nước. Do đó, TP.HCM cần tổ chức cho người dân tự chủ, tự quản, thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" để xây dựng môi trường sống thân thiện.
Bên cạnh đó, nguyên lãnh đạo TP.HCM đề xuất thành phố cần tách bạch rõ ràng giữa chức năng quản lý và chức năng tổ chức xây dựng. Hiện nay, hai chức năng này vẫn còn nhập nhằng, gây khó khăn cho quản trị đô thị đặc biệt, khiến cơ cấu kinh tế nghiêng về dịch vụ mà thiếu các nhà máy chế biến sản xuất.
Song song, ông Phạm Chánh Trực góp ý TP.HCM cần nghiên cứu ngay từ bây giờ phương thức sản xuất cho giai đoạn sau năm 2045 khi cả nước dự kiến kết thúc thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
4 tư duy đổi mới để chuyển đổi mô hình tăng trưởng
Trình bày tham luận tại hội thảo, TS Trần Du Lịch mường tượng nếu TP.HCM tăng trưởng GRDP bình quân 10%/năm trong 10 năm từ 2026 đến 2035, thì quy mô kinh tế năm 2030 sẽ đạt 193 tỷ USD; năm 2035 đạt 310 tỷ USD (bằng GDP của cả nước giai đoạn 2016-2017); GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 20.000 USD (giả định dân số 15,5 triệu người).
TS Trần Du Lịch nhìn nhận một đô thị có trình độ phát triển cao, một đô thị đáng sống không chỉ được đo bằng chỉ số về GRDP bình quân đầu người, mà còn nhiều yếu tố quan trọng khác, nhưng tăng trưởng kinh tế cao và ổn định vẫn là gốc của vấn đề trong bài toán phát triển.
"Trọng tâm của quá trình chuyển đổi này không chỉ nằm ở công nghệ, mà trước hết là ở chính sách và thể chế. Cần nhận thức rằng thành phố đang đứng trước thời cơ thuận lợi là 2 điểm nghẽn cố hữu gồm thế chế và hạ tầng giao thông đang được tháo gỡ một cách mạnh mẽ", ông cho hay.
 |
| TS Trần Du Lịch trình bày tham luận tại hội thảo. Ảnh: BTC. |
Qua đây, ông kiến nghị TP.HCM cần đổi mới tư duy về chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Trước hết là xây dựng niềm tin dài hạn, bao gồm bộ máy hành chính khả dĩ đáp ứng yêu cầu triển khai có hiệu quả Luật Đô thị đặc biệt; mạnh dạn thí điểm các cơ chế vượt trội theo tinh thần "sandbox chính sách" cho các lĩnh vực mới như Fintech, AI, kinh tế nền tảng, trung tâm tài chính quốc tế...; cũng như cải cách thủ tục hành chính, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và môi trường pháp lý minh bạch để doanh nghiệp công nghệ yên tâm đầu tư dài hạn.
"Thể chế phải đi trước một bước, nếu không, công nghệ sẽ bị trói buộc", TS Trần Du Lịch nhấn mạnh.
Song song, TS Lịch kiến nghị TP.HCM tập trung nguồn lực phát triển hạ tầng chiến lược. Ông cho rằng thành phố muốn tăng trưởng kinh tế cao và bền vững phải xây dựng đồng bộ hạ tầng chiến lược, tức giao thông kết nối thuận lợi với hệ thống cảng biển, cảng hàng không và hệ thống cảng cạn (ICD), cùng với hệ thống logistics cho vùng và liên vùng, đồng thời đặt chỉ tiêu giảm chi phí logistics hàng năm.
TP.HCM cũng cần bảo đảm tiến độ và lộ trình hoàn thành mục tiêu xây dựng hệ thống đường sắt đô thị giai đoạn 2026-2035 và giai đoạn tiếp theo; phát triển hạ tầng chiến lược cho hạ tầng số và chuyển đổi số; năng lượng tái tạo phục vụ chuyển đổi xanh.
Bên cạnh đó, ông Lịch đề xuất TP.HCM tái cấu trúc không gian và ngành kinh tế theo hướng công nghệ cao, ưu tiên phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao như bán dẫn, thiết kế chip, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, logistics thông minh và dịch vụ tài chính, cũng như triển khai thành công Trung tâm Tài chính Quốc tế và khu thương mại tự do Cái Mép Hạ.
Trong đó, các khu công nghệ cao, trung tâm R&D, vườn ươm khởi nghiệp phải thực sự trở thành hạt nhân của hệ sinh thái sáng tạo, gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước - doanh nghiệp - trường đại học. Đặc biệt, ông lưu ý việc thu hút FDI thế hệ mới phải đặt mục tiêu chuyển giao công nghệ và nội địa hóa tri thức lên hàng đầu.
Cuối cùng, để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hạ tầng số, TS Trần Du Lịch kiến nghị TP.HCM cải cách mạnh mẽ giáo dục và thị trường lao động chất lượng cao; tập trung đào tạo STEM, bán dẫn, AI, tự động hóa, công nghệ sinh học; tăng liên kết giữa doanh nghiệp - đại học - viện nghiên cứu; xây dựng cơ chế thu hút chuyên gia quốc tế, Việt kiều, nhân tài trong nước bằng chính sách đãi ngộ cạnh tranh và môi trường làm việc thuận lợi.
Ông nhấn mạnh việc đầu tư cho giáo dục STEM, kỹ năng số và chính quyền số phải được xem như hạ tầng thiết yếu tương đương điện, nước, giao thông. Mô hình đô thị thông minh phải được vận hành trên nền tảng dữ liệu mở, quản trị hiện đại và dịch vụ công trực tuyến toàn diện.
Theo vị chuyên gia, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao trong vòng 20 năm tới, TP.HCM trong vai trò động lực tăng trưởng cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế từ mô hình tăng trưởng nhờ vốn sang mô hình tăng trưởng nhờ tri thức, nâng cao đóng góp của năng suất và đổi mới sáng tạo, từng bước trở thành trung tâm công nghệ, tài chính, khởi nghiệp của Đông Nam Á.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
