 |
Theo Washingtonpost, ICE không chỉ bắt người nhập cư bất hợp pháp, tội phạm ở các khu thông thường, mà xông vào cả những khu dân cư cao cấp, câu lạc bộ đồng quê và khu vực gần trường học ở Chicago, Los Angeles, D.C., Minneapolis và Charlotte. Nhiều đặc vụ mặc thường phục hoặc đeo mặt nạ.
Bản ghi nhớ gây tranh cãi
Bản ghi nhớ nội bộ của ICE đang gây tranh cãi tại Mỹ khi cho biết các sĩ quan di trú liên bang có quyền vào nhà dân để cưỡng chế và bắt giữ người bị trục xuất, chỉ dựa trên một lệnh hành chính, không cần lệnh của thẩm phán.
Đầu tuần, các đặc vụ Mỹ đã xông vào nhà và bắt một người đàn ông tại bang Minnesota trong khi người này chỉ mặc chiếc quần đùi giữa trời lạnh âm độ. Sự việc gây ra tranh cãi vì cách thức thực thi pháp luật của lực lượng chức năng.
Không dừng lại ở đó,AP đưa tin về một bản ghi nhớ nội bộ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE), cho thấy các sĩ quan liên bang tự khẳng định thẩm quyền vào nhà dân cưỡng chế mà không cần lệnh của thẩm phán. Theo đó, đặc vụ ICE cho rằng có thể thực hiện bắt giữ người nhập cư chỉ với lệnh hành chính (mẫu I-205) đối với những trường hợp đã có quyết định trục xuất cuối cùng, thay vì phải có lệnh khám xét hoặc bắt giữ từ tòa án di trú hoặc liên bang.
Động thái này đi ngược lại với hướng dẫn lâu nay, vốn được đặt ra để bảo đảm chính phủ không xâm phạm các giới hạn hiến định khi khám xét, CNN đưa tin.
 |
| Các đặc vụ liên bang và cảnh sát giám sát khi người dân biểu tình bên ngoài cơ sở Broadview của ICE ở Chicago, Illinois, Mỹ. Ảnh: Reuters. |
Bản ghi nhớ, do quyền Giám đốc ICE Todd Lyons ký và đề ngày 12/5/2025, nêu rõ: “Văn phòng Cố vấn Pháp lý của DHS đã xác định rằng Hiến pháp Mỹ, Đạo luật Di trú và Quốc tịch, cũng như các quy định về di trú, không cấm việc dựa vào các lệnh hành chính cho mục đích này”.
Tuy nhiên, bản ghi nhớ không giải thích cách thức đưa ra kết luận đó, cũng như không đề cập tới những hệ quả pháp lý có thể phát sinh.
Làn sóng bắt giữ quy mô lớn gần đây đã khiến dư luận đặc biệt chú ý tới các chiến thuật thực thi luật nhập cư, nhất là loại lệnh mà sĩ quan sử dụng khi tiến hành bắt giữ.
Các nhà hoạt động cho rằng hành động này vi phạm các quyền được bảo vệ theo Tu chính án thứ tư.
 |
| Các nhân viên ICE trong một cuộc đột kích nhập cư. Ảnh: Reuters. |
Người Mỹ khiếp sợ
Mỹ đã triển khai hàng nghìn sĩ quan trong khuôn khổ chiến dịch trục xuất quy mô lớn tại những thành phố.
Ngay lập tức, các nghị sĩ Dân chủ tại Đồi Capitol đã lên tiếng cảnh báo về chỉ đạo mới của ICE.
Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal hôm 21/1 kêu gọi Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Kristi Noem và quyền Giám đốc ICE Todd Lyons ra điều trần trước Quốc hội về bản ghi nhớ trên.
Thượng nghị sĩ bang Connecticut cũng gửi thư riêng cho bà Noem và ông Lyons. Bức thư viết rằng bản ghi nhớ khẳng định các sĩ quan di trú có những quyền hạn rộng lớn “khiến mọi người Mỹ kinh hoàng”.
“Người Mỹ nào cũng cảm thấy khiếp sợ trước chính sách bí mật này của ICE, cho phép các đặc vụ của họ đạp cửa xông vào nhà dân. Đây là một chính sách đáng lên án cả về pháp lý lẫn đạo đức, phản ánh những hành vi lạm quyền nguy hiểm và đáng xấu hổ mà nước Mỹ đang chứng kiến ngay lúc này”, ông Blumenthal cho hay.
 |
| Lực lượng hành pháp bắt giữ ông ChongLy "Scott" Thao khỏi nhà tại thành phố Saint Paul, bang Minnesota vào ngày 18/1 trong cái lạnh âm độ, khi ông chỉ mặc một chiếc quần đùi. Ảnh: Reuters. |
Trong nhiều năm qua, các tổ chức bảo vệ quyền lợi người nhập cư, các nhóm trợ giúp pháp lý và chính quyền địa phương đã liên tục khuyến cáo người dân không mở cửa cho các nhân viên di trú trừ khi họ xuất trình được lệnh khám xét có chữ ký của thẩm phán.
Khuyến cáo này dựa trên các phán quyết của Tòa án Tối cao, vốn nhìn chung cấm lực lượng thực thi pháp luật vào nhà riêng nếu không có sự phê chuẩn của tòa án. Tuy nhiên, chỉ đạo mới của ICE đã trực tiếp phủ nhận lời khuyên đó.
Bản ghi nhớ này, theo đơn khiếu nại của người tố giác, không được phổ biến rộng rãi trong nội bộ cơ quan. Tuy nhiên, nội dung của nó đã được sử dụng để đào tạo các sĩ quan ICE mới - những người đang được điều động tới một số thành phố và thị trấn để triển khai chiến dịch trấn áp nhập cư của Tổng thống Trump.
Theo tiết lộ của người tố giác, các nhân viên ICE mới được tuyển dụng và những người còn đang trong quá trình huấn luyện được yêu cầu làm theo hướng dẫn trong bản ghi nhớ, thay vì các tài liệu đào tạo bằng văn bản thực tế.
Hiện vẫn chưa rõ chỉ đạo trên đã được áp dụng rộng rãi đến mức nào trong các hoạt động thực thi luật di trú.
AP đã tận mắt chứng kiến các sĩ quan ICE hôm 11/1 dùng vũ lực phá cửa trước ngôi nhà của một người đàn ông Liberia tại Minneapolis, chỉ với lệnh khám xét hành chính.
Sự thay đổi này gần như chắc chắn sẽ vấp phải các thách thức pháp lý cũng như làn sóng chỉ trích gay gắt từ tổ chức vận động và các bang, địa phương thân thiện với người nhập cư - những nơi khuyến cáo người dân không mở cửa nếu ICE không xuất trình lệnh do thẩm phán ký.
Khi được hỏi về bản ghi nhớ, người phát ngôn Bộ An ninh Nội địa Mỹ Tricia McLaughlin cho biết tất cả người bị ICE bắt theo lệnh hành chính đã có quyết định trục xuất cuối cùng.
Bà nói thêm rằng các sĩ quan ra những lệnh này cũng đã xác định có đủ căn cứ hợp lý để bắt giữ đối tượng. Theo bà, Tòa án Tối cao và Quốc hội Mỹ đã “thừa nhận tính phù hợp của các lệnh hành chính trong vụ việc thực thi luật di trú”, nhưng không giải thích chi tiết.
Theo Washingtonpost, phạm vi hoạt động của ICE được dự báo sẽ còn mở rộng. Cơ quan này đã được bơm thêm hàng tỷ USD từ dự luật thuế của Đảng Cộng hòa.
Trung tâm Công lý Brennan ước tính ICE sẽ trở thành một trong những lực lượng cảnh sát lớn nhất nước Mỹ. Họ đang chi 100 triệu USD để tuyển dụng nhân sự cho hoạt động này.
"Đến cuối chiến dịch, hầu như ai cũng sẽ thấy người thân, bạn bè bị bắt hoặc tận mắt chứng kiến điều đó. Thật đáng lo ngại khi thấy những người không làm gì bất thường, chỉ đang đi làm hoặc thực hiện công việc của mình, lại trở thành mục tiêu", David Bier, Giám đốc Viện Cato, nói.
Nghệ thuật đàm phán "phủ đầu" của Donald Trump
Nhiều năm về trước, ông Donald Trump từng là tác giả sách, đồng tác giả cuốn The Art of the Deal năm 1987 (xuất bản tiếng Việt với tên Nghệ thuật đàm phán).
Cuốn sách kể chi tiết về thời thơ ấu và các giao dịch bất động sản của Trump cùng với những lời khuyên kinh doanh ngắn gọn. Tác phẩm cũng cho thấy nhiều chiến thuật được ông Trump thực hiện trong các hành động thuế quan gần đây.
