Người biểu tình Ukraine ra 'tối hậu thư' cho ông Zelensky

Tổng thống Volodymyr Zelensky thăm Tu viện Kyiv Pechersk Lavra, ngày 15/6/2026. Ảnh: Ukrinform

Theo tờ Kyiv Independent, thêm một cuộc biểu tình phản đối quyết định của Tổng thống Volodymyr Zelensky miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov nhưng vẫn giữ Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Oleksandr Syrskyi đã diễn ra tại Kyiv trong ngày 20/7.

Sau cuộc biểu tình này, ban tổ chức dự kiến tạm dừng các hoạt động trong ba ngày. Ông Dmytro Koziatynskyi, một cựu binh đồng thời là một trong những người tổ chức phong trào biểu tình, cho biết quyết định này nhằm chờ phản hồi từ chính quyền.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Zelensky đang cân nhắc việc miễn nhiệm tướng Syrskyi. Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết với Kyiv Independent rằng quyết định có thể được đưa ra trong thời gian rất gần.

Kể từ ngày 16/7, người dân Ukraine đã tổ chức biểu tình hằng ngày để phản đối việc miễn nhiệm ông Fedorov - một trong những quan chức cấp cao trẻ tuổi và được lòng công chúng Ukraine.

Theo ông Koziatynskyi, phong trào hiện đưa ra hai yêu cầu chính: khôi phục chức Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Fedorov và miễn nhiệm tướng Syrskyi khỏi cương vị Tổng tư lệnh.

Trong thời gian giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng, ông Fedorov đã thúc đẩy nhiều chương trình cải cách và sáng kiến nhằm tăng cường năng lực quân sự của Ukraine.

Các cuộc biểu tình đã thu hút hàng nghìn người tham gia tại Kyiv, đồng thời lan sang nhiều thành phố khác trên cả nước.

"Chúng tôi thực tế đã đặt ra thời hạn đến thứ Sáu (24/7) để các yêu cầu được đáp ứng", ông Koziatynskyi nói.

Ông cho biết sự kiện ngày 20/7 không chỉ đơn thuần là một cuộc biểu tình mà là hoạt động nhằm nhấn mạnh các yêu cầu của người dân. Sau đó, phong trào sẽ tạm dừng trong ba ngày và nếu đến 24/7 các yêu cầu được đáp ứng, các cuộc biểu tình sẽ chấm dứt.

Hiện chưa rõ liệu Tổng thống Zelensky có đưa ông Fedorov trở lại vị trí Bộ trưởng Quốc phòng hay không, song theo nguồn tin của tờ Kyiv Independent, nhà lãnh đạo Ukraine đang tích cực xem xét tương lai của tướng Syrskyi.

Làn sóng phản đối chủ yếu xuất phát từ mối quan hệ căng thẳng giữa ông Fedorov và tướng Syrskyi.

Tổng tư lệnh quân đội Ukraine lần đầu xin lỗi cựu Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov

Tổng tư lệnh Các lực lượng vũ trang Ukraine (AFU), Tướng Oleksandr Syrsky đã công khai xin lỗi cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov trong một bài viết cá nhân hiếm hoi, cho biết ông không hề biết giữa hai người tồn tại mâu thuẫn cho đến khi vấn đề này bị đưa ra trước công chúng.

Ông Mykhailo Fedorov. Ảnh: Telegram Fedorov.

Trong một bài viết đăng tải trên militarnyi.com vào tối 20/7, Tổng tư lệnh Các lực lượng vũ trang Ukraine (AFU), Tướng Oleksandr Syrsky cho biết bình thường ông tránh đưa ra các tuyên bố công khai, nhưng lần này cảm thấy buộc phải lên tiếng sau khi sự im lặng của ông ngày càng bị hiểu là đồng tình với các cáo buộc về hành vi phá hoại và sự rối loạn trong quân đội cũng như Bộ Tổng tham mưu.

Tướng Syrsky viết: "Đối với tôi, thật bất ngờ khi biết rằng giữa bộ trưởng và tôi lại có xung đột. Tôi luôn xem mối quan hệ giữa chúng tôi là quan hệ công việc, trong đó có những vấn đề khó khăn và những quan điểm khác biệt. Điều đó là bình thường giữa hai cơ quan trong thời kỳ chiến tranh quy mô lớn".

Tướng tiếp tục: "Nếu tôi đã làm ai đó tổn thương bằng lời nói hay hành động của mình, thưa ông Mykhailo Albertovych (Fedorov), tôi xin lỗi. Tôi có thể rất cứng rắn. Nhưng tôi mong ông, cũng như tất cả những ai đang theo dõi câu chuyện này với sự quan tâm lớn, hãy tập trung vào điều quan trọng hơn, đó là chiến thắng”.

Bất đồng giữa hai bên

Sau khi các thông tin liên quan đến việc miễn nhiệm ông Fedorov được công bố, dư luận đặc biệt chú ý đến những bất đồng ngày càng sâu sắc trong quan hệ cá nhân cũng như cách điều hành công việc giữa hai người. Những căng thẳng này được cho là đã xuất hiện từ khi ông Fedorov được bổ nhiệm, phản ánh sự khác biệt trong quan điểm về lãnh đạo quân đội và văn hóa tổ chức.

Theo Kyiv Independent, tướng Syrskyi được cho là ủng hộ mô hình chỉ huy tập trung cao, chịu ảnh hưởng từ học thuyết quân sự Liên Xô. Ông từng vấp phải chỉ trích từ một số binh sĩ và chuyên gia quân sự vì phong cách quản lý quá chặt chẽ và duy trì văn hóa chỉ huy mang màu sắc thời Liên Xô.

Những quyết định gần đây của Tổng thống Zelensky cũng vấp phải sự phản đối từ một số nghị sĩ, cựu binh và người dân. Nhiều ý kiến cho rằng việc miễn nhiệm ông Fedorov có thể làm gián đoạn tiến trình cải cách Bộ Quốc phòng, trong khi những lo ngại liên quan đến năng lực lãnh đạo quân đội vẫn chưa được giải quyết.

Theo nguồn tin của Kyiv Independent, ông Fedorov từng được đề nghị đảm nhiệm một vị trí khác phụ trách công nghệ quân sự và hiện đại hóa Bộ Quốc phòng, nhưng ông chỉ chấp nhận quay trở lại nếu được bổ nhiệm lại làm Bộ trưởng Quốc phòng.

Những diễn biến mới nhất nối dài chuỗi biến động chính trị chưa từng có trong nội bộ Ukraine những ngày qua. Ngày 16/7, Tổng thống Volodymyr Zelensky bất ngờ miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov trong đợt cải tổ nội các quy mô lớn, đồng thời bổ nhiệm ông Denys Shmyhal thay thế.

Quyết định này ngay lập tức vấp phải phản ứng từ nhiều nghị sĩ, cựu binh và binh sĩ, khi ông Fedorov được xem là gương mặt tiêu biểu của quá trình hiện đại hóa quân đội và thúc đẩy công nghệ quốc phòng.

Trong khi đó, việc Tổng thống Zelensky tiếp tục giữ Đại tướng Oleksandr Syrskyi ở cương vị Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang càng làm gia tăng tranh cãi, bởi nhiều ý kiến cho rằng ông Syrskyi phải chịu trách nhiệm về những khó khăn trên chiến trường cũng như phong cách chỉ huy quá tập trung.

Từ ngày 16/7 đến nay, hàng nghìn người đã liên tiếp xuống đường biểu tình tại Kyiv và nhiều thành phố khác, yêu cầu khôi phục chức vụ cho ông Fedorov và thay thế tướng Syrskyi. Đây được xem là một trong những làn sóng biểu tình hiếm hoi nhằm trực tiếp phản đối quyết định nhân sự của Tổng thống Zelensky kể từ khi cuộc xung đột Nga - Ukraine bùng phát vào năm 2022.