Người dân Iran: Cảm giác như ngày tận thế

Người dân thủ đô Tehran của Iran cho biết khói đen dày đặc, ngột ngạt bao trùm bầu trời thủ đô vào ngày 8/3, sau các đợt không kích của Israel vào cơ sở chứa dầu của Iran. Trước đó, những đám cháy lớn như quả cầu lửa thắp sáng cả bầu trời đêm.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết đòn tấn công quy mô lớn này đánh dấu "giai đoạn mới nguy hiểm" trong xung đột và là “tội ác chiến tranh”.

“Bằng cách nhắm mục tiêu vào các kho nhiên liệu, đối phương đang phát tán các vật liệu nguy hiểm và độc hại trong không khí, đầu độc dân thường, tàn phá môi trường và gây nguy hiểm đến tính mạng trên quy mô lớn”, ông Baghaei viết trên mạng xã hội X.

Trong khi đó, phát ngôn viên quân đội Israel Nadav Shoshani nói những kho nhiên liệu này sử dụng cho xung đột, như sản xuất hoặc lưu trữ chất đẩy cho tên lửa đạn đạo. “Đây là mục tiêu quân sự hợp pháp”, ông nói.

Không thấy mặt trời

Theo Al Jazeera, dầu tràn từ các kho chứa bị phá hủy đã rò rỉ vào một phần hệ thống thoát nước thải của Tehran, gây ra hiện tượng "dòng sông lửa" dọc hai bên đường phố ở thủ đô Iran. Một video đăng tải trên X cho thấy lửa bốc cháy dọc một đoạn đường trong thành phố.

Một cư dân Tehran chia sẻ thủ đô như chứng kiến ngày tận thế.

“Thành phố tối tăm, bầu trời đen kịt. Trời nhiều mây và tối tăm nên chúng tôi như đang nghẹt thở”, người này nói với CNN.

“Tôi chứng kiến vụ nổ đêm qua thắp sáng cả bầu trời, khác hẳn với bất cứ điều gì tôi từng thấy trước đây. Trông giống ngày tận thế, hoặc như cách tôi tưởng tượng về địa ngục. Ngọn lửa ở gần nhà chúng tôi, thật may mắn chúng tôi vẫn an toàn”, người này nói thêm.

Đây là lần đầu tiên một cơ sở công nghiệp dân sự bị nhắm mục tiêu trong cuộc chiến, dù Mỹ và Israel đã làm hư hại khoảng 10.000 công trình dân sự trên khắp Iran.

Do mặt trời bị che khuất, người dân Tehran phải bật đèn pha giữa ban ngày. "Tôi cứ tưởng đồng hồ báo thức bị hỏng", một tài xế khoảng 50 tuổi nói.

Trên đường phố Tehran, lực lượng an ninh điều tiết giao thông phải mặc áo khoác và mặt nạ đặc biệt.

Người đứng đầu Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran phát biểu trước giới truyền thông ngày 8/3. Ảnh: Reuters.

Theo truyền thông địa phương, trong cuộc chiến 12 ngày hồi tháng 6/2025 với Israel, khoảng 6 triệu cư dân đã rời khỏi Tehran. Tuy nhiên, lần này, phần lớn người dân ở lại. Hôm 3/3, Liên Hợp Quốc ước tính khoảng 100.000 người đã rời khỏi thủ đô.

Trong những ngày đầu, Tehran giống “một thành phố ma” vì vắng vẻ. Sau hơn một tuần, nhiều người đi bộ và xe cộ lưu thông nhiều hơn trên đường phố. Ngày 8/3, khoảng 50% cửa hàng ở Tehran vẫn mở cửa giữa bóng tối.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran cảnh báo về hiểm họa từ hỏa hoạn tại các cơ sở dầu mỏ và khuyến khích người dân ở trong nhà để tránh các chất ô nhiễm độc hại.

Mưa axit có thể gây bỏng hóa học trên da và tổn thương phổi. Người dân không nên ra ngoài sau cơn mưa vì lo ngại về mưa axit độc hại, đồng thời nên súc miệng bằng nước muối nếu hít phải các hạt muội bốc ra từ khói đen.

“Nếu đang ở ngoài trời, hãy lập tức tìm nơi trú ẩn dưới mái nhà bằng bê tông hoặc kim loại, tránh trú ẩn dưới cây cối. Nếu nước mưa tiếp xúc với da, tuyệt đối không được chà xát và chỉ rửa sạch dưới nước lạnh xối liên tục. Ngay lập tức thay quần áo bị dính mưa và cho vào túi kín”, cảnh báo cho biết thêm.

Một số chuyên gia cho rằng nước mưa có thể hòa lẫn với nước bị ô nhiễm và chảy vào các đập nước trong và xung quanh Tehran, ảnh hưởng đến chất lượng nước uống của người dân Iran.

Giai đoạn xung đột mới?

Foad Izadi - giáo sư tại Đại học Tehran - cho biết việc Israel không kích các ngành công nghiệp trọng yếu của Iran, như cơ sở năng lượng, là "diễn biến rất quan trọng".

"Đây là lần đầu tiên các thành phố của Iran, gồm cả Tehran, trải qua kiểu tấn công này. Hiện tại, khoảng giữa trưa theo giờ địa phương nhưng trông không khác gì ban đêm vì khói mù mịt. Chúng tôi không nhìn thấy mặt trời", ông nói.

“Có các đập nước xung quanh Tehran và các thành phố khác. Nước uống của người dân sẽ bị ảnh hưởng bởi dầu tràn qua hệ thống cấp nước của thành phố. Người dân sẽ mắc bệnh nếu kế hoạch tương tự tiếp diễn. Chúng tôi đang đối mặt với thảm họa môi trường nghiêm trọng”, ông nói thêm.

Phóng viên chụp ảnh hiện trường ở một cơ sở chứa nhiên liệu bị tấn công ở Tehran, Iran ngày 8/3. Ảnh: WANA.

Trong khi đó, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết Mỹ không có kế hoạch tấn công ngành công nghiệp dầu mỏ hay cơ sở hạ tầng năng lượng khác của Iran.

“Chúng tôi không dự tính nhắm mục tiêu vào ngành công nghiệp dầu mỏ, ngành công nghiệp khí đốt tự nhiên hay mọi điều liên quan đến ngành công nghiệp năng lượng của Iran. Đây là kế hoạch của Israel. Đây là các kho địa phương tiếp nhiên liệu cho các khu vực lân cận ở Tehran. Mỹ không hướng tới bất kỳ cơ sở hạ tầng năng lượng nào”, ông Wright nói.

Hassan Ahmadian - Phó giáo sư tại Đại học Tehran - cho biết cuộc chiến Mỹ - Israel và Iran đã chuyển sang “giai đoạn hoàn toàn mới”, trong đó cơ sở hạ tầng dân sự và tài sản công nghiệp lọt vào tầm ngắm.

“Hôm qua, một nhà máy khử muối trên đảo Qeshm ở Vịnh Ba Tư bị hư hại. Nhà máy này cung cấp nước cho người dân trên đảo. Đêm qua, một nhà máy lọc dầu ở Tehran cũng bị tấn công, và có nhiều báo cáo về các vụ việc tương tự trên khắp cả nước”, ông nói.

Theo ông Ahmadian, những diễn biến này cho thấy cuộc chiến đã vượt qua giai đoạn chỉ chú tâm vào mục tiêu quân sự hoặc ám sát có chủ đích của Israel và Mỹ.

“Chúng ta đang tiến tới giai đoạn mới. Tương tự, Iran bắt đầu sử dụng các loại vũ khí tinh vi hơn chống Israel”, ông nói, lưu ý trong 2-3 ngày qua, Iran đã triển khai “các tên lửa rất nặng và tinh vi, dẫn đường chính xác”.

“Xung đột đang tiếp tục leo thang”, ông kết luận.