|
|
Khách tham quan xem xe điện BYD Seagull được trưng bày tại Triển lãm Ôtô Quốc tế Bắc Kinh. Ảnh: Reuters. |
Để minh chứng cho tham vọng của người Trung Quốc, vào tháng 5, ông Vương Truyền Phúc - nhà sáng lập BYD, công ty sản xuất xe điện lớn nhất thế giới có trụ sở tại Thâm Quyến - đã rút từ trong túi áo ngực ra một con chip AI và giơ cao trước toàn thể hội trường.
Đó là Xuanji A3, dòng chip tự hành đầu tiên được thiết kế hoàn toàn bởi đội ngũ nghiên cứu bán dẫn lên tới 7.000 người của hãng. Ông Vương dõng dạc tuyên bố: “BYD hiện đã có khả năng cung ứng toàn bộ các dòng chip cốt lõi cần thiết cho xe thông minh. Bất kể năng lực tính toán nào chúng ta cần trong tương lai, chúng ta đều có thể tự mình đáp ứng”.
Đòn bẩy từ rủi ro địa chính trị
Mặc dù giới phân tích nhận định các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn đang phụ thuộc vào TSMC của Đài Loan (Trung Quốc), Samsung của Hàn Quốc hay Infineon của Đức để gia công phần lớn chip AI cao cấp, những tiến bộ trong việc tự thiết kế bán dẫn cho ngành ôtô là một bước tiến dài hướng tới mục tiêu tự chủ công nghệ cốt lõi trong chính sách công nghiệp của Bắc Kinh nhiều năm qua.
 |
| BYD tuyên bố dòng chip Xuanji A3 đạt được mức tiêu thụ điện năng thấp hơn 20% so với các sản phẩm cùng loại mà vẫn duy trì hiệu năng xử lý tương đương. Ảnh: Financial Times. |
Không riêng BYD, danh sách các hãng xe điện nước này tự thiết kế chip tích hợp tính năng AI đang dài lên nhanh chóng, bao gồm những cái tên như Nio, Xpeng, SAIC, Changan, Great Wall Motor, Li Auto và Geely.
Song song đó là các mối quan hệ hợp tác sâu sắc với các nhà phát triển chip nội địa như Huawei, Horizon Robotics, Black Sesame và Oritek, tạo ra mối đe dọa dài hạn đối với nguồn doanh thu khổng lồ mà các nhà thiết kế chip Mỹ, châu Âu và Nhật Bản đang thu về từ thị trường ôtô tỷ dân này.
Hiện tại, có hơn 50 triệu chiếc xe điện (bao gồm xe thuần điện và xe hybrid) đang lăn bánh trên các cung đường của đất nước tỷ dân, và dự kiến sẽ có thêm 14 triệu chiếc nữa cũng sẽ lăn bánh trong năm nay.
Một chiếc xe điện mới thường ngốn lượng chip gấp đôi so với xe động cơ đốt trong truyền thống, với giá trị cấu thành trên mỗi phương tiện có thể lên tới 2.000 USD. Ông Jimmy Yu, nhà phân tích công nghệ tại UBS, kỳ vọng các ứng dụng ôtô sẽ là động cơ tăng trưởng then chốt cho ngành thiết kế bán dẫn Trung Quốc trong 3 đến 5 năm tới.
Theo ông Yu, dù Bắc Kinh không ép buộc các hãng xe phải dùng chip nội địa, chính những rủi ro tiềm ẩn về việc bị cấm cửa tiếp cận bán dẫn nước ngoài trong tương lai là động lực thúc đẩy toàn ngành hành động.
Mối lo này hoàn toàn có cơ sở khi Lầu Năm Góc vừa qua đã tái đưa BYD vào danh sách đen các công ty Trung Quốc bị cáo buộc có liên hệ với quân đội. BYD kiên quyết phủ nhận cáo buộc trên.
Tham vọng tái định hình chuỗi cung ứng
Dữ liệu từ UBS chỉ ra tỷ lệ chip bán dẫn công suất do Trung Quốc tự phát triển nhằm quản lý năng lượng trên xe điện hiện dao động từ 20% đến hơn 40% tùy loại chip.
Một giám đốc điều hành ngành bán dẫn giấu tên của Nhật Bản thừa nhận: “Trên mặt trận ôtô, họ nhanh gấp đôi các đối thủ... họ vẫn đang đi sau về chip nguồn, nhưng đó chỉ là vấn đề thời gian”. Đối với chip chuyên chuyển đổi tín hiệu thực tế sang điện tử, tỷ lệ tự chủ của Trung Quốc đạt khoảng 15%.
Ở phân khúc chip AI tinh vi nhất dành cho xe tự lái, các nhà thiết kế Mỹ và châu Âu vẫn đang thống trị và phần lớn xe điện Trung Quốc vẫn phải dựa vào chip của Nvidia. Tuy nhiên, khi tiến lên giai đoạn sản xuất hàng loạt, họ muốn các con chip chuyên dụng tối ưu hơn với phần mềm tự phát triển và có giá thành rẻ hơn.
Nio cho biết việc tự thiết kế chip AI có thể giúp hãng tiết kiệm khoảng 10.000 nhân dân tệ (tương đương 1.480 USD) trên mỗi chiếc xe. Sự tích hợp dọc từ pin, động cơ cho đến chip tự hành là chìa khóa giúp BYD hạ giá thành và phát triển xe nhanh hơn các đối thủ phương Tây.
 |
| Một nhà máy sản xuất chip bán dẫn ở miền đông Trung Quốc. Ảnh: Financial Times. |
Dù vậy, một kỹ sư tại Horizon Robotics lưu ý rằng việc tự chủ chip không dễ dàng đối với mọi người và ngành ôtô cuối cùng có thể tiến hóa giống ngành smartphone, nơi hầu hết thương hiệu phải phụ thuộc vào chip do bên thứ 3 thiết kế và gia công. Một số hãng xe như Leapmotor cũng lựa chọn giao phó mảng này cho nhà cung ứng vì chi phí R&D và tích hợp phần mềm quá đắt đỏ.
Dẫu vậy, các nhà phân tích từ S&P Global và chuyên gia công nghệ Kyle Chan từ Viện Brookings nhận định rằng chính sự thúc đẩy quyết liệt từ các nhà hoạch định chính sách Bắc Kinh đã phá vỡ sự do dự ban đầu của các hãng xe, tạo nên một cú hích đủ mạnh để tái định hình toàn bộ chuỗi cung ứng điện tử ô tô toàn cầu.
Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Trong thế giới kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục như hiện nay, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh doanh trên thế giới rất quan trọng. Để độc giả có thể tiếp cận những thông tin kinh tế quốc tế mới nhất, Tri Thức - Znews giới thiệu Tủ sách kinh tế thế giới với những cuốn sách và câu chuyện kinh doanh đáng chú ý. Từ việc nghiên cứu các công ty hàng đầu đến việc khám phá những xu hướng kinh tế mới, Tủ sách sẽ là nơi cập nhật các thông tin mới nhất về hoạt động kinh tế toàn cầu.
