- Ông Trump nói đã đạt đồng thuận lớn với Iran, muốn cùng kiểm soát eo biển Hormuz
- Bộ Ngoại giao Iran khẳng định nước này không tham gia đàm phán với Mỹ để chấm dứt chiến tranh.
- Israel mở đợt không kích Tehran sau khi ông Trump tuyên bố đàm phán với Iran
- Iraq đẩy nhanh việc rút quân của liên minh do Mỹ dẫn đầu
Hạ tầng năng lượng Iran bị tấn công giữa lúc Mỹ hoãn đòn
Hai cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran tại Isfahan và Khorramshahr được cho là đã bị tấn công, theo hãng tin bán chính thức Fars.
Cụ thể, tòa nhà Cơ quan Khí đốt và trạm giảm áp khí trên phố Kaveh (Isfahan) bị đánh trúng, gây hư hại một phần cơ sở và các khu dân cư xung quanh. Đồng thời, xuất hiện thông tin đường ống khí dẫn tới nhà máy điện Khorramshahr cũng trở thành mục tiêu.
Fars không nêu rõ thời điểm chính xác xảy ra các vụ tấn công. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump trước đó tuyên bố hoãn 5 ngày các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng Iran để chờ đợi khả năng đàm phán.
Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định sẽ tiếp tục không kích các mục tiêu tại Iran nhằm duy trì sức ép lên Tehran.
Mỹ tính chọn Chủ tịch Quốc hội Iran để đàm phán
Chính quyền Tổng thống Donald Trump được cho là đang xem xét Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf như một đối tác tiềm năng trong đàm phán, thậm chí là ứng viên lãnh đạo tương lai được Mỹ ủng hộ, theo nguồn tin ẩn danh từ Nhà Trắng do Politico dẫn lại.
“Một lựa chọn đáng chú ý”, một quan chức cho biết, đồng thời nhấn mạnh Washington chưa sẵn sàng đặt cược vào bất kỳ cá nhân nào. “Ông ấy là một trong những ứng viên hàng đầu… nhưng chúng tôi cần thử nghiệm và không thể vội vàng”.
Trước đó cùng ngày, Ghalibaf phủ nhận hoàn toàn việc có bất kỳ cuộc trao đổi nào với Mỹ, song các nguồn tin từ phía Mỹ cho rằng đây có thể chỉ là động thái mang tính đối nội.
Một nguồn tin khác cho biết Washington đang trong giai đoạn “thử nghiệm” các nhân vật tiềm năng: “Chúng tôi đang tìm xem ai có thể vươn lên, ai muốn vươn lên. Khi họ nổi lên, chúng tôi sẽ nhanh chóng kiểm tra, và nếu họ cực đoan, chúng tôi sẽ loại bỏ”.
Phó Chủ tịch Quốc hội Iran kêu gọi lập trường cứng rắn với Mỹ
Phó Chủ tịch Quốc hội Iran Ali Nikzad kêu gọi Tehran không đàm phán với Tổng thống Mỹ Donald Trump, người mà ông cáo buộc là “dối trá và không có danh dự”, trong bối cảnh xuất hiện nhiều thông tin trái chiều về các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh.
|
| Phó chủ tịch quốc hội Iran Ali Nikzad. Ảnh: Reuters. |
Phát biểu được hãng tin Fars dẫn lại, ông Nikzad nhấn mạnh: “Cộng hòa Hồi giáo Iran, với sự ủng hộ của người dân, kiên định dựa vào sức mạnh quân sự của mình. Nếu Trump nói thật, ông ta nên công bố đã đàm phán với ai”.
Ông cũng bác bỏ các lời đe dọa từ phía Mỹ, cho rằng đó là “một lời nói dối kinh khủng”. Nikzad chỉ ra rằng trong hai vòng đàm phán trước đây vào tháng 6/2025 và tháng 2, Mỹ đã tấn công Iran ngay khi các nhà đàm phán đang đạt tiến triển, làm dấy lên nghi ngờ về thiện chí của Washington.
Trung Quốc hối thúc công dân rời khỏi Israel 'càng sớm càng tốt'
Tình hình an ninh tại Trung Đông đang tiếp tục xấu đi nghiêm trọng. Đại sứ quán Trung Quốc tại Israel khuyến cáo công dân nên sơ tán hoặc trở về nước “càng sớm càng tốt”.
Hãng thông tấn Tân Hoa Xã dẫn nguồn từ Đại sứ quán cho biết chính phủ Trung Quốc đang tổ chức thêm một chiến dịch sơ tán công dân thông qua cửa khẩu Taba (giáp biên giới với Ai Cập).
“Phạm vi, tần suất và cường độ các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái vào Israel đã gia tăng, gây ra nhiều thương vong và tổn thất tài sản. Đã có nhiều trường hợp gặp nạn do không kịp tiếp cận hầm trú ẩn”, Tân Hoa Xã trích dẫn thông báo.
Đại sứ quán cũng cảnh báo công dân vẫn còn ở lại Israel cần “tránh xa các sân bay, cảng biển, nhà máy điện, nhà máy lọc dầu, các cơ sở hạ tầng trọng yếu và các địa điểm quân sự nhạy cảm”.
Iran cảnh báo 'đòn bất ngờ' nhằm vào Israel và đồng minh Mỹ
Iran phát đi tín hiệu thận trọng về triển vọng đàm phán, đồng thời cảnh báo đang chuẩn bị “các hành động bất ngờ” nhằm vào Israel và các đồng minh của Mỹ trong khu vực.
Hãng thông tấn Fars, có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), dẫn nguồn tin thạo tin cho biết Tehran đang lên kế hoạch cho những hành động đặc biệt có thể nhắm vào Tel Aviv và một số đối tác khu vực của Mỹ.
“Một số kế hoạch đặc biệt đang được triển khai ngay trong đêm, điều này có thể xóa bỏ hoàn toàn mọi hy vọng đàm phán của đối phương”, nguồn tin nói.
Cùng ngày, một nguồn tin quân sự nói với Tasnim rằng Iran đã chuẩn bị “những bất ngờ mới” cho các ngày tới của cuộc chiến, có thể tạo ra tác động lớn và làm rõ cục diện xung đột.
Theo Fars, cảnh báo này được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ đang tiến hành đàm phán trực tiếp với Iran, dù không cung cấp chi tiết cụ thể.
Mỹ điều 3.000 lính dù, 2.500 lính thủy tới Trung Đông
Một nguồn thạo tin cho biết với tờ Jerusalem Post tối 23/3 rằng quá trình điều động và triển khai lực lượng Mỹ “đang diễn ra theo đúng kế hoạch”.
|
| Mỹ đang gia tăng hiện diện quân sự quy mô lớn, bất chấp những tuyên bố hòa hoãn từ Tổng thống Donald Trump. Ảnh: Quân đội Mỹ. |
Ngoài lực lượng lính dù, đợt triển khai còn bao gồm khoảng 2.500 lính thủy đánh bộ, gần 2.000 thủy thủ cùng ba tàu đổ bộ, nâng tổng quy mô hiện diện quân sự Mỹ tại khu vực lên đáng kể.
Trước đó, ngày 19/3, Tổng thống Donald Trump khi được hỏi về khả năng đưa bộ binh tham chiến đã phủ nhận: “Không, tôi không triển khai quân tới bất cứ đâu”.
Tuy nhiên, ông cũng để ngỏ khả năng giữ kín các quyết định quân sự nếu có, khi nói thêm: “Nếu có, tôi chắc chắn cũng sẽ không nói với các bạn”.
Cùng thời điểm, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nhấn mạnh việc Lầu Năm Góc chuẩn bị lực lượng nhằm đảm bảo cho Tổng thống có “nhiều lựa chọn nhất”, song điều đó không đồng nghĩa với việc Washington đã đưa ra quyết định triển khai bộ binh. Bà khẳng định hiện tại Tổng thống chưa có kế hoạch điều quân tham chiến trên bộ.
Ẩn số đằng sau lộ trình đàm phán 15 điểm Mỹ - Iran
Bước sang tuần thứ tư của cuộc xung đột, Washington bất ngờ chuyển trọng tâm từ đe dọa quân sự sang nỗ lực ngoại giao thông qua đề xuất 15 điểm gửi tới Tehran. Bản kế hoạch được cho là của Mỹ, được chuyển giao qua các trung gian như Pakistan và Oman, phản ánh tham vọng của Tổng thống Trump trong việc tái cấu trúc an ninh Trung Đông giữa bối cảnh Eo biển Hormuz bị tê liệt.
Các nội dung cốt lõi của đề xuất 15 điểm yêu cầu Iran phải từ bỏ hoàn toàn kho uranium làm giàu cao và hạn chế chương trình tên lửa đạn đạo. Chấm dứt hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm. Thiết lập cơ chế kiểm soát chung tại Eo biển Hormuz giữa Mỹ và Iran…
Dù ông Trump khẳng định "Tehran đang rất muốn đạt thỏa thuận", phía Iran vẫn tỏ ra hoài nghi, coi yêu cầu từ bỏ quyền làm giàu uranium là "không thể chấp nhận". Sự chuyển hướng này được giới phân tích nhận định là bước đi nhằm trấn an thị trường tài chính và xoa dịu các đồng minh Vùng Vịnh. Tuy nhiên, việc Mỹ vẫn tiếp tục tăng cường quân sự, hỏa lực tới khu vực khiến tính khả thi của "tiến trình 15 điểm" này vẫn còn là một ẩn số lớn.
Chỉ huy thân Iran thiệt mạng trong vụ không kích tại Iraq
Một cuộc không kích nhằm vào căn cứ quân sự của Lực lượng Huy động Nhân dân (PMF) - nhóm vũ trang thân Iran - tại tỉnh Anbar (miền tây Iraq) đã khiến nhiều người thiệt mạng.
Trong tuyên bố chính thức, PMF xác nhận Saad Duwai al-Baiji, chỉ huy của lực lượng này tại tỉnh Anbar, nằm trong số những người thiệt mạng. Các cuộc tấn công nhằm vào PMF diễn ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực leo thang, với nhiều đợt không kích gần đây đã gây thương vong đáng kể cho lực lượng này tại Iraq.
Khủng hoảng năng lượng khốc liệt hơn mọi tiền lệ lịch sử
Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), ông Fatih Birol, cho biết hôm thứ Hai rằng hơn 40 cơ sở năng lượng tại 9 quốc gia Trung Đông đã bị hư hại "nghiêm trọng hoặc rất nghiêm trọng".
| |
| Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế, ông Fatih Birol. Ảnh: Bloomberg. |
Điều này có nguy cơ kéo dài tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu ngay cả sau khi xung đột kết thúc.
“Tác động từ sự đứt gãy hiện nay tương đương với hai cuộc đại khủng hoảng dầu mỏ những năm 1970 và cuộc khủng hoảng khí đốt năm 2022 cộng lại”, ông Birol cảnh báo đây là cuộc Khủng hoảng năng lượng khốc liệt hơn mọi tiền lệ lịch sử.
Ông Fatih Birol, nhấn mạnh rằng quy mô tàn phá hiện nay đối với các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và hệ thống đường ống chiến lược là cực kỳ nghiêm trọng, khiến hạ tầng năng lượng tại khu vực không thể sớm tái vận hành trong tương lai gần.
Theo Bloomberg, do sự lệ thuộc sâu sắc vào nguồn dầu thô từ Trung Đông, châu Á hiện là khu vực đối mặt với rủi ro lớn nhất. Trước động thái hạn chế xuất khẩu nhiên liệu của Trung Quốc, lãnh đạo IEA kêu gọi các quốc gia cần có sự phối hợp toàn cầu thay vì đưa ra các rào cản đơn phương thiếu căn cứ trong bối cảnh ngặt nghèo hiện tại.
Mỹ - Iran có thể đối thoại trực tiếp tại Islamabad?
Các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột có thể diễn ra tại Islamabad ngay trong tuần này, theo hãng tin Reuters ngày 23/3.
Cho đến nay, các bên trung gian như Ai Cập, Pakistan và một số quốc gia vùng Vịnh vẫn đóng vai trò chuyển thông điệp giữa Washington và Tehran, một quan chức châu Âu tiết lộ với Reuters.
Truyền thông Iran cũng cho biết Tổng thống Masoud Pezeshkian và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã điện đàm trong ngày 23/3, thảo luận về tác động của cuộc xung đột đối với an ninh khu vực và toàn cầu.
Cố vấn lãnh tụ tối cao Iran đưa ra điều kiện chấm dứt chiến tranh
Ông Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự cấp cao của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei, tuyên bố cuộc chiến sẽ tiếp tục cho đến khi Iran được bồi thường đầy đủ cho những thiệt hại đã gánh chịu.
Phát biểu trên truyền hình ngày 23/3, ông nhấn mạnh Iran sẽ chiến đấu đến khi toàn bộ các lệnh trừng phạt kinh tế được dỡ bỏ và đạt được các bảo đảm quốc tế mang tính ràng buộc pháp lý, nhằm ngăn chặn sự can thiệp của Mỹ. “Chúng tôi thấy lực lượng vũ trang đang hành động với sức mạnh”, ông Rezaei nói.
Ông đồng thời cho rằng “cuộc chiến thực chất đã kết thúc” hơn một tuần trước, khi Mỹ sẵn sàng dừng lại và hướng tới ngừng bắn, nhưng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã thúc đẩy việc tiếp tục xung đột.
Theo ông Rezaei, sau khoảng 15 ngày giao tranh, Washington đã nhận ra rằng “không có con đường dẫn đến chiến thắng” trong cuộc chiến này.
Chủ tịch Quốc hội Iran nói tin đàm phán của ông Trump là giả
Theo Al Jazeera, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã bác bỏ thông tin về các cuộc hội đàm giữa Iran và Mỹ, tương tự như tuyên bố của Bộ Ngoại giao nước này trước đó.
|
| Chủ tịch Quốc hội Iran bác bỏ tuyên bố của ông Trump, khẳng định Tehran không hề thảo luận với Washington. Ảnh: Reuters. |
“Không có cuộc đàm phán nào được thực hiện với phía Mỹ như tuyên bố của tổng thống Trump. Tin giả đang được sử dụng nhằm thao túng thị trường tài chính, dầu mỏ và để giúp Mỹ cùng Israel thoát khỏi vũng lầy mà họ đang mắc kẹt”, ông viết trên mạng xã hội X.
Cũng trong thông điệp này, Chủ tịch Quốc hội Iran tuyên bố Tehran sẽ không nhượng bộ cho đến khi "kẻ xâm lược bị trừng phạt đích đáng". Ông nhấn mạnh sự đoàn kết của bộ máy chính quyền xung quanh Lãnh tụ Tối cao và nhân dân là yếu tố kiên quyết để đạt được mục đích cuối cùng.
![]() |
Người dân Kashmir quyên góp vàng để hỗ trợ Iran khắc phục hậu quả chiến tranh. Ảnh: Reuters. |
Ông Baghaei xác nhận: “Chúng tôi đã nhận được thông điệp từ một số quốc gia thân thiện về yêu cầu đàm phán của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh”, nhưng nhấn mạnh chưa có cuộc đối thoại chính thức nào diễn ra.
Song song đó, Iran vẫn duy trì áp lực quân sự bằng cách phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) trên khắp Trung Đông.
“Lập trường của Cộng hòa Hồi giáo Iran liên quan đến Eo biển Hormuz và các điều kiện để chấm dứt cuộc chiến áp đặt này vẫn không thay đổi”, ông Esmaeil Baghaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, phát biểu.
Mỹ - Iran đàm phán bí mật?
Sáng ngày 23/3, Tổng thống Donald Trump đưa ra những tuyên bố mang tính bước ngoặt, mở ra hy vọng hạ nhiệt chiến sự Iran. Ông cho biết eo biển Hormuz có thể sớm mở cửa dưới sự kiểm soát chung của Mỹ và Iran nếu đàm phán tiến triển thuận lợi.
Hiện tại, Washington đã tạm dừng các cuộc không kích vào hạ tầng năng lượng trong 5 ngày để xem xét thiện chí của Tehran, nhưng cảnh báo sẽ tiếp tục ném bom nếu thỏa thuận thất bại.
Ông Trump tiết lộ đang đàm phán với một "lãnh đạo cấp cao uy tín" của Iran nhưng không phải Lãnh tụ Mojtaba Khamenei. “Chúng tôi chưa nhận được tin từ con trai ông ấy. Thỉnh thoảng có tuyên bố xuất hiện, nhưng chúng tôi không biết liệu ông ấy còn sống hay không”, ông nói thêm.
Trong khi đó, ngày 23/3, Bộ Ngoại giao Iran bác bỏ hoàn toàn, gọi đây là "chiến tranh tâm lý". Iran khẳng định không có bất kỳ cuộc đàm phán nào giữa Tehran và Washington, bác bỏ các tuyên bố trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
| |
| Lãnh tụ Mojtaba Khamenei vẫn chưa xuất hiện kể từ khi nhậm chức. Ảnh: NYT. |
Israel dội bom 'trái tim' Tehran ngay sau tuyên bố của ông Trump
Bất chấp những tín hiệu hòa hoãn từ Washington, quân đội Israel (IDF) vừa mở đợt không kích quy mô lớn nhắm thẳng vào các cơ sở quân sự then chốt tại thủ đô Tehran.
Theo tuyên bố chính thức trên Telegram, IDF đã đánh trúng trụ sở lực lượng phòng không và lục quân của IRGC, căn cứ đặc nhiệm Quds, cùng các cơ sở tình báo chiến lược. Loạt nhà máy sản xuất tên lửa và các trung tâm nghiên cứu của Bộ Quốc phòng Iran cũng nằm trong danh sách mục tiêu bị triệt hạ trong đợt tấn công này.
Canh bạc của ông Netanyahu
| |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump có cuộc gặp song phương với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Phòng Bầu dục hồi tháng 9/2025. Ảnh: Nhà Trắng. |
Trái ngược với sự phản đối từ công chúng Mỹ, cuộc chiến với Iran nhận được sự ủng hộ áp đảo tại Israel với tỷ lệ hơn 80%. Thủ tướng Benjamin Netanyahu - người dành 40 năm để thuyết phục thế giới về mối đe dọa tồn vong từ Tehran - đã không giấu nổi sự đắc thắng khi lôi kéo Mỹ vào cuộc chiến.
Thực tế cho thấy cuộc chiến với Iran không giúp Israel an toàn hơn mà trái lại, đang đe dọa nghiêm trọng an ninh dài hạn của quốc gia này vì hai lý do cốt lõi. Đầu tiên là việc đánh mất 'lá chắn' Hoa Kỳ, khi sự ủng hộ lưỡng đảng - bảo chứng an ninh lớn nhất của Israel - đang bị xói mòn nghiêm trọng bởi các chiến dịch quân sự của chính phủ Netanyahu tại Gaza và Iran.
Sa lầy vào kịch bản ngoài kiểm soát. Một chiến thắng nhanh chóng và quyết liệt đã không diễn ra. Thay vào đó, cuộc chiến leo thang theo hướng tiêu cực mà Mỹ và Israel chưa lường trước được, điển hình là việc Iran phong tỏa hiệu quả Eo biển Hormuz.
Cuộc xung đột tiêu hao không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng binh lính và thường dân Israel mà còn gián tiếp rạn nứt liên minh chiến lược với Mỹ.
Chiến tranh hủy hoại môi trường sống Iran
Theo The Guardian, hàng triệu cư dân Tehran đang chịu đựng các triệu chứng cấp tính do hít phải không khí nhiễm độc như đau đầu, khó thở, kích ứng da và mắt nghiêm trọng.
Các chuyên gia y tế cảnh báo đây mới chỉ là giai đoạn khởi đầu. Về lâu dài, việc tiếp xúc với các hạt dầu và lưu huỳnh đioxit sẽ dẫn đến nguy cơ cao mắc các bệnh tim mạch, suy giảm khả năng nhận thức, tổn thương DNA và ung thư.
| |
| Các chuyên gia cảnh báo tình trạng ô nhiễm ở Iran có thể gây tổn thương DNA và ung thư. Ảnh: NYT. |
Israel đã tấn công bốn cơ sở nhiên liệu trọng yếu trong và xung quanh thủ đô, gây ra những cột khói đen khổng lồ.
Chính quyền Iran cáo buộc đây là hành vi "hủy hoại môi trường sinh thái" một cách bừa bãi, có hệ thống và gây hậu quả thảm khốc cho người dân.
Dù Tehran vốn nổi tiếng với tình trạng ô nhiễm kinh niên do sử dụng dầu kém chất lượng (mazut), các vụ nổ lần này đã đẩy mức độ độc hại lên một quy mô hoàn toàn khác. Các hạt chất thải hóa học không chỉ lơ lửng trong không khí mà còn kết hợp với mưa tạo thành hiện tượng "mưa đen", tích tụ thành lớp muội than đen đặc, trơn trượt trên ô tô, đường sá và mái nhà khắp thủ đô.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
