TT Trump tuyên bố Mỹ sẽ điều hành Venezuela sau khi TT Maduro bị bắt

Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố ảnh Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro khi bị phía Mỹ bắt giữ. Ảnh: BBC

Trong bức ảnh, ông Maduro mặc bộ đồ thể thao màu xám của Nike, tay cầm một chai nước. Đôi mắt ông bị che kín bằng một lớp băng đen, trong khi tai đeo thiết bị trông giống tai nghe cỡ lớn.

Hiện chưa rõ ông Maduro có ở gần phu nhân Cilia Flores hay không, do bà không xuất hiện trong hình ảnh được công bố.

Quân đội bị vô hiệu hoá

Gần 40 phút sau thời điểm dự kiến bắt đầu lúc 11h sáng (giờ miền Đông nước Mỹ), cuộc họp báo của Tổng thống Donald Trump tại Florida cung cấp thông tin về cuộc tấn công, bắt giữ Tổng thống Venezuela đã chính thức diễn ra.

Tháp tùng Tổng thống Mỹ có Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Ngoại trưởng Marco Rubio, Giám đốc CIA John Ratcliffe và ông Stephen Miller, cố vấn cấp cao của Nhà Trắng phụ trách các vấn đề an ninh nội địa.

Phát biểu tại cuộc họp báo, Tổng thống Mỹ tuyên bố Washington sẽ “tạm thời điều hành Venezuela", dù chưa làm rõ cách thức thực hiện điều này.

“Chúng tôi sẽ điều hành đất nước này cho đến khi có thể tiến hành một quá trình chuyển giao an toàn, đúng đắn và thận trọng”, ông Trump nói, song không đưa ra chi tiết cụ thể.

Cũng trong buổi họp báo, ông Trump mô tả chiến dịch là “cuộc tấn công chưa từng thấy kể từ Thế chiến II”, cho biết Mỹ đã triển khai sức mạnh quân sự áp đảo trên không, trên bộ và trên biển.

Theo ông, chỉ trong một thời gian ngắn, toàn bộ năng lực quân sự của Venezuela đã bị vô hiệu hóa, tạo điều kiện để lực lượng Mỹ phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật bắt giữ ông Maduro trong đêm.

Tổng thống Mỹ cho hay thủ đô Caracas đã rơi vào tình trạng mất điện trên diện rộng trong thời điểm diễn ra chiến dịch, điều mà ông mô tả là kết quả của “những năng lực chuyên môn” mà Mỹ sở hữu.

“Trời tối, và đó là một chiến dịch mang tính quyết định”, ông Trump nói, đồng thời ca ngợi các lực lượng tham gia đã hoàn thành nhiệm vụ một cách chính xác và hiệu quả.

So sánh với các chiến dịch quân sự trước đây của Mỹ, ông Trump nhắc lại cuộc tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran hồi tháng 6, chiến dịch tiêu diệt thủ lĩnh tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng Abu Bakr al-Baghdadi và vụ ám sát tướng Iran Qassem Soleimani trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông.

"Họ biết chúng tôi sẽ đến"

Theo Tổng thống Mỹ, chiến dịch tại Venezuela có quy mô và mức độ phức tạp tương đương, thậm chí vượt trội.

“Họ biết rõ chúng tôi sẽ đến”, ông Trump nói, cho rằng dù phía Venezuela có sự chuẩn bị, quân đội nước này vẫn nhanh chóng bị áp đảo. Ông nhấn mạnh không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng và không có trang thiết bị quân sự nào của Mỹ bị tổn thất trong suốt chiến dịch.

Tuy nhiên, theo ghi nhận tại Caracas, không có dấu hiệu cho thấy Mỹ đã kiểm soát chính phủ hoặc quân đội Venezuela. Phủ Tổng thống Miraflores cùng các căn cứ quân sự chủ chốt vẫn do lực lượng vũ trang Venezuela canh gác.

Sau vụ bắt giữ, nhiều nước trong khu vực và trên thế giới lên án cuộc tấn công của Mỹ, cho rằng hành động này xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Venezuela, đe dọa hòa bình khu vực và tạo tiền lệ nguy hiểm đồng thời nhấn mạnh giải pháp đối thoại.

Phương án dự phòng, tấn công quân sự

Tại cuộc họp báo, ông Trump cũng cho biết đã chuẩn bị phương án tiến hành đợt tấn công quân sự thứ hai vào Venezuela trong trường hợp cần thiết.

Tuy nhiên, theo ông, khả năng này hiện không còn quá cấp bách sau khi lực lượng Mỹ bắt giữ được Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cùng phu nhân trong một chiến dịch diễn ra qua đêm. Theo đó, Mỹ từng dự liệu rằng chiến dịch sẽ phải triển khai theo nhiều giai đoạn.

“Chúng tôi đã chuẩn bị cho đợt tấn công thứ hai nếu cần, trên thực tế, ban đầu chúng tôi cho rằng điều đó là không tránh khỏi. Nhưng hiện tại, có lẽ sẽ không cần nữa”, ông nói.

Tổng thống Trump phát biểu trong cuộc họp báo công bố thông tin về vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela ngày 3/1.

Tổng thống Mỹ nhận định đợt tấn công đầu tiên đạt hiệu quả vượt dự kiến. “Đợt đầu tiên, nếu có thể gọi như vậy, đã thành công đến mức chúng tôi nhiều khả năng không cần triển khai đợt tiếp theo. Dù vậy, Mỹ vẫn sẵn sàng cho một đợt thứ hai với quy mô lớn hơn”, ông nhấn mạnh.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng cho biết chính quyền Washington đã xây dựng các phương án quân sự tiếp theo liên quan đến Venezuela, song khẳng định “nhiều khả năng sẽ không phải triển khai” trong bối cảnh hiện nay.

Chiến dịch "Quyết tâm Tuyệt đối"

Phát biểu tại cuộc họp báo, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Đại tướng Dan Caine, cho biết chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro là một hoạt động quy mô lớn, phối hợp chặt chẽ giữa tất cả các quân chủng của quân đội Mỹ cùng các cơ quan tình báo, được chuẩn bị công phu trong nhiều tháng và triển khai trên thực địa chỉ trong vài giờ.

Theo ông Caine, công tác chuẩn bị bao gồm việc theo dõi sát sao mọi hoạt động của ông Maduro nhằm “hiểu rõ cách ông ta di chuyển, nơi ở, lịch trình đi lại, cũng như các thói quen sinh hoạt hằng ngày”.

Sau đó, một chiến dịch tập kích Venezuela với tên gọi "Quyết tâm Tuyệt đối" được tiến hành theo đề nghị của Bộ Tư pháp Mỹ.

Tướng Caine cho biết vào đêm muộn ngày 2/1, hơn 150 máy bay quân sự đã xuất phát từ khoảng 20 căn cứ trên bộ và trên biển khắp khu vực Tây Bán cầu. Trong số này có các trực thăng chở lực lượng làm nhiệm vụ tiếp cận mục tiêu, bay ở độ cao rất thấp khi tiến vào lãnh thổ Venezuela.

Sau khi được yểm trợ bởi các đợt tấn công bảo đảm an ninh khu vực, lực lượng Mỹ tiếp cận khu nhà của ông Maduro vào khoảng 1h sáng (giờ miền Đông nước Mỹ).

Quá trình bắt giữ Tổng thống Venezuela và phu nhân gặp phải sự kháng cự, buộc các lực lượng Mỹ phải tiến hành nhiều tình huống tự vệ trước khi rút khỏi Venezuela vào khoảng 3 giờ 29 phút sáng cùng ngày.

Sau đó, ông Maduro và vợ được đưa lên tàu chiến USS Iwo Jima và hiện đang được áp giải tới New York để phục vụ các thủ tục pháp lý.

Nhấn mạnh tính phức tạp của chiến dịch, tướng Caine khẳng định chỉ cần một mắt xích trong bộ máy vận hành này gặp trục trặc cũng có thể khiến toàn bộ nhiệm vụ thất bại. “Với lực lượng liên quân của Mỹ, thất bại không bao giờ là một lựa chọn”, ông nói.

Các công ty dầu khí Mỹ sẽ đầu tư lớn vào Venezuela

Theo ông Trump, các tập đoàn dầu khí lớn nhất của Mỹ sẽ sớm tham gia vào các dự án năng lượng quy mô lớn tại Venezuela.

“Những công ty dầu khí khổng lồ của Mỹ sẽ đầu tư hàng tỷ USD để sửa chữa hệ thống hạ tầng dầu mỏ vốn đã xuống cấp nghiêm trọng, khôi phục sản xuất và tạo ra nguồn thu cho đất nước”, ông Trump nhấn mạnh.

Bên cạnh yếu tố kinh tế, ông Trump cho rằng Venezuela đang sở hữu những loại vũ khí tấn công nguy hiểm. Theo ông, một số vũ khí này đã được sử dụng nhằm vào lực lượng Mỹ trong chiến dịch diễn ra qua đêm.

Nhà lãnh đạo Mỹ chỉ trích các chính quyền tiền nhiệm vì đã “bỏ mặc hoặc thậm chí góp phần làm gia tăng các mối đe dọa an ninh” tại Tây Bán cầu.

“Dưới thời chính quyền Trump, nước Mỹ đang tái khẳng định sức mạnh của mình một cách mạnh mẽ ngay tại khu vực lân cận”, ông nói. Đồng thời, Tổng thống Trump khẳng định lệnh cấm vận đối với toàn bộ dầu mỏ Venezuela vẫn có hiệu lực, trong khi Mỹ tiếp tục duy trì sức ép cả về kinh tế lẫn quân sự để xem xét các bước đi tiếp theo.

“Điều rất quan trọng là lệnh cấm vận dầu mỏ đối với Venezuela vẫn được giữ nguyên. Hạm đội Mỹ đang trong trạng thái sẵn sàng, và chúng tôi vẫn giữ tất cả các lựa chọn quân sự cho đến khi các yêu cầu của Mỹ được đáp ứng đầy đủ”, ông Trump tuyên bố.

Tổng thống Mỹ cũng đưa ra cảnh báo trực tiếp đối với các nhân vật chính trị và quân sự có liên hệ với chính quyền của ông Maduro. “Những gì đã xảy ra với Maduro có thể xảy ra với họ nếu họ không hành xử công bằng, kể cả với chính người dân của mình”, ông nói.

Trước đó, Tổng thống Trump cho biết phía Mỹ đã đợi 4 ngày, chờ "thời tiết tốt hơn" mới tiến hành vụ tấn công. Cũng theo ông Trump, Mỹ sẽ "tham gia mạnh mẽ" vào ngành công nghiệp dầu khí của Venezuela.

Trong bài phát biểu đặc biệt phát sóng trên toàn quốc, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino López đã bác bỏ lập luận cho rằng chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm chống ma túy, cho rằng mục tiêu thực sự là áp đặt thay đổi chính quyền hợp pháp tại Caracas và chiếm đoạt các nguồn tài nguyên chiến lược của nước này.

Rạng sáng 3/1 (giờ địa phương), nhiều tiếng nổ lớn đã vang lên ở thủ đô Caracas của Venezuela. Chính phủ Venezuela đã ra tuyên bố chính thức, gọi đây là một “hành động xâm lược quân sự cực kỳ nghiêm trọng” do Mỹ tiến hành. Lệnh tình trạng khẩn cấp đã được ban bố trên toàn lãnh thổ Venezuela, trong khi Tổng thống Mỹ xác nhận về vụ tấn công cũng như việc bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro cùng phu nhân.

Cùng ngày 3/1, người đứng đầu Cảnh sát Liên bang Brazil cho biết Venezuela đã đóng cửa biên giới với nước này. Theo thông tin do phía Brazil công bố, quyết định trên được Venezuela áp dụng trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực diễn biến phức tạp. Hiện chưa có thêm chi tiết về phạm vi và thời hạn đóng cửa biên giới.