|
|
Mỹ tạm dừng các đợt không kích sau gần hai tuần nhưng vẫn tăng cường phong tỏa hàng hải và kiểm tra tàu chở dầu. Ảnh: Reuters. |
Quân đội Mỹ ngày 25/7 (giờ địa phương) thông báo đã tiến hành kiểm tra một tàu chở dầu trên biển Arab trong khuôn khổ chiến dịch phong tỏa các cảng của Iran, đồng thời khẳng định biện pháp phong tỏa đường biển đối với Tehran vẫn đang được duy trì đầy đủ, theo CNN.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng nước này đã hoàn tất hoạt động kiểm tra tàu chở dầu M/T Charminar treo cờ Comoros. Sau khi xác minh, con tàu được phép tiếp tục hải trình.
CENTCOM cũng công bố thêm thông tin về tàu chở dầu bị vô hiệu hóa một ngày trước, xác định đây là M/T Lavine treo cờ Mozambique hoạt động tại vịnh Oman.
Theo phía Mỹ, con tàu đã vi phạm lệnh phong tỏa và phớt lờ nhiều cảnh báo trước khi bị ngăn chặn. CENTCOM cho biết M/T Lavine hiện không còn tiếp tục hành trình hướng tới Iran.
Kể từ khi tái áp đặt phong tỏa hàng hải đối với Iran hồi đầu tháng, quân đội Mỹ đã chuyển hướng 12 tàu thương mại, vô hiệu hóa hai tàu không tuân thủ lệnh phong tỏa và kiểm tra thêm hai tàu khác nhằm bảo đảm việc thực thi biện pháp này.
Đáng chú ý, sau 13 đêm liên tiếp tiến hành không kích Iran, Washington không công bố bất kỳ đợt tấn công mới nào trong đêm 24-25/7 (giờ địa phương). Người phát ngôn Bộ Y tế Iran Hossein Kermanpour cũng viết trên mạng xã hội X rằng nước này vừa trải qua một "đêm yên bình".
Trong cuộc phỏng vấn được truyền thông Iran đăng tải ngày 25/7, Ngoại trưởng Abbas Araghchi cáo buộc Mỹ đã vi phạm bản ghi nhớ (MoU) ký giữa hai nước hồi tháng 6 khi đơn phương thúc đẩy một tuyến lưu thông mới qua eo biển Hormuz mà không tham vấn Tehran.
 |
| Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: Reuters. |
Theo ông Araghchi, MoU trao cho Iran quyền xây dựng các cơ chế quản lý và quy định đối với hoạt động quá cảnh qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với biển Arab. Vì vậy, mọi thay đổi liên quan đến luồng di chuyển của tàu thuyền đều phải được thảo luận với Tehran. Ông cũng cho biết hai bên từng thống nhất thiết lập đường dây liên lạc trực tiếp nhằm xử lý các bất đồng phát sinh trong quá trình thực thi thỏa thuận, theo Al Jazeera.
Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump lại phát đi thông điệp mềm mỏng hơn so với những tuyên bố cứng rắn trước đó về khả năng mở thêm các chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran.
Ông cho biết các quan chức Iran vẫn duy trì trao đổi với phía Mỹ và bày tỏ mong muốn đạt được một thỏa thuận. Theo ông Trump, dù Tehran có thể chưa sẵn sàng đưa ra quyết định cuối cùng, Washington vẫn để ngỏ cánh cửa đối thoại, Reuters cho biết.
Phía Iran cũng xác nhận hai nước đang tiếp tục trao đổi thông điệp thông qua các bên trung gian. Một số đề xuất đã được chuyển tới Tehran và hiện vẫn trong quá trình xem xét.
Bên cạnh diễn biến tại Iran, căng thẳng tại Yemen tiếp tục làm dấy lên nguy cơ mở thêm một mặt trận mới. Quân đội Saudi Arabia ngày 24/7 tiến hành các cuộc không kích nhằm vào lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn, trong khi nhóm vũ trang này tuyên bố đã đáp trả bằng các đòn tấn công vào các cơ sở của Saudi Arabia dọc bờ biển Đỏ.
Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu.
Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
