MV nhạy cảm của ca sĩ Việt cần phải được dán nhãn

MV Truth Or Dare của Jun Phạm phát hành tối 28/3 nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh luận. Được chính nam ca sĩ chấp bút, kết hợp cùng nhà sản xuất Monotape và đạo diễn Kiên Ứng, sản phẩm đánh dấu nỗ lực làm mới hình ảnh của anh tài này theo hướng trẻ trung, táo bạo hơn.

Tuy nhiên, phản ứng từ khán giả về sản phẩm lại rất tiêu cực. Về phần âm nhạc, không ít ý kiến cho rằng giai điệu cũ kỹ, khó nghe. Tranh cãi lớn hơn nằm ở phần hình ảnh. Một số phân cảnh của MV, đặc biệt trong không gian bếp, bị nhận xét mang tính ẩn dụ nhạy cảm. Cách xử lý hình ảnh và góc quay khiến nhiều người cho rằng MV vượt quá giới hạn an toàn, nhất là với khán giả trẻ tuổi.

MV của Jun Phạm bị chỉ trích suốt những ngày qua. Ảnh: FBNV.

Các MV nhạy cảm nhưng không được dán nhãn

Câu chuyện của Truth Or Dare tiếp tục đặt ra vấn đề quen thuộc của nhạc Việt: Ranh giới giữa sáng tạo và phản cảm. Đáng nói, MV này không hề được dán nhãn. Trong vài năm gần đây, không ít MV Việt gây chú ý bằng hình ảnh táo bạo, nhưng lại thiếu cảnh báo nội dung phù hợp. Việc không dán nhãn độ tuổi hoặc thông tin định hướng là điều khó chấp nhận với công chúng, đặc biệt khán giả trẻ.

Tranh cãi xoay quanh nội dung nhạy cảm trong các sản phẩm âm nhạc Việt không phải câu chuyện mới. tlinh, Chi Pu… đều từng đối mặt với phản ứng gay gắt với lý do tương tự.

Ngay khi phát hành, Ghệ yêu dấu của em ơi của tlinh đã trở thành tâm điểm bàn luận. Ca từ của bài hát bị nhận xét thiếu chiều sâu, trong khi phần hình ảnh gây chú ý bởi phong cách gợi cảm xuyên suốt. Các bối cảnh như bồn tắm, phòng bếp hay hồ bơi được khai thác triệt để với góc quay cận. Ê-kíp tập trung quay cận nhân vật chính, khiến nhiều khán giả cho rằng MV đi theo hướng phô diễn hình thể hơn là kể chuyện.

Sau đó, tlinh tiếp tục vướng ý kiến trái chiều với Fever - sản phẩm hợp tác cùng Coldzy. Lần này, lý do bài hát bị chỉ trích nằm ở phần ca từ với nhiều câu chữ mang tính ẩn dụ. Một số khán giả cho rằng việc sử dụng ngôn ngữ nhạy cảm cần được cân nhắc trong bối cảnh công chúng trẻ ngày càng chiếm tỷ lệ lớn.

Nhiều câu từ trong bài được cho là quá nhạy cảm, ẩn ý, chẳng hạn: “Áo 2 dây buông lên sofa, nàng vội lại gần sát thêm / Để đôi môi không còn khô / Toàn thân ta tăng nhiệt độ / Ướt át lúc đi vô” hay đoạn hát của tlinh: “Kéo rèm lại gần sát bên em / Đoán xem lần này ai sẽ làm ướt đệm? / Khóa phòng rồi khóa môi em / Nóng lòng được mở khóa bên trong”.

Chi Pu và tlinh từng bị chỉ trích vì có sản phẩm âm nhạc mang yếu tố nhạy cảm. Ảnh: FBNV.

Tương tự, Chi Pu cũng từng đối mặt làn sóng chỉ trích với MV Black Hickey. Dù được đầu tư mạnh tay về bối cảnh và hình ảnh, sản phẩm gây tranh cãi vì nhiều yếu tố nhạy cảm. Một số chi tiết như động tác vũ đạo, góc máy hay kịch bản bị cho là quá dung tục. Sau đó, MV bất ngờ biến mất khỏi nền tảng mà không có lời giải thích cụ thể từ phía ê-kíp.

Điểm chung của những trường hợp này là thiếu nhãn cảnh báo nội dung. Trong khi nhiều thị trường âm nhạc quốc tế đã áp dụng hệ thống phân loại rõ ràng, không ít MV Việt vẫn được phát hành rộng rãi mà không có bất kỳ khuyến nghị độ tuổi nào dù hình ảnh, nội dung nhạy cảm.

Cách dán nhãn MV

Khi ra mắt MV Black Hickey và vướng tranh cãi, ê-kíp của Chi Pu giải thích: “Việc gắn nhãn một sản phẩm hay không luôn khiến ê-kíp chúng tôi phải cân nhắc rất kỹ càng. Đó là lý do lúc trước với Mời anh vào team em, công ty quyết định dán nhãn 16+ để cảnh báo người xem. Nhưng với Black Hickey, chúng tôi không dán nhãn vì theo đánh giá nội bộ, MV chỉ chứa đựng một vài cảnh gợi cảm. MV không có gì quá đáng vượt qua những tiêu chuẩn về thuần phong mỹ tục của người Việt”.

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực âm nhạc, hiện chưa có quy định cụ thể việc gán nhãn cho các MV Việt. Việc này được ê-kíp thực hiện tự quyết định dựa trên tính nhạy cảm của ca từ, nội dung, hình ảnh…

Ca sĩ Thiên Vương nói với Tri Thức - Znews: “Hiện tại chưa có quy định rõ ràng về việc dán nhãn kịch bản và hình ảnh trong MV ra sao để phù hợp cho số đông. Do đó, việc dán nhãn thế nào vẫn phụ thuộc vào ý thức của nghệ sĩ và sự đánh giá từ ê-kíp của họ. Việc dán nhãn 16+ hay 18+ cho một MV, tôi nghĩ cần phụ thuộc vào cơ quan quản lý ban hành quy định xuống để có mẫu số chung, quy tắc rõ ràng hơn. Thời gian qua, ở thị trường nhạc Việt, việc tự dán dãn vẫn phụ thuộc vào cảm tính của người sản xuất. Chưa có quy tắc cụ thể nào cho việc này”.

Trong khi đó, luật sư Nguyễn Văn Tuấn (Đoàn luật sư Hà Nội) cho biết hiện tại ở Việt Nam chỉ có quy định về gắn nhãn với các phim. Các thể loại ghi âm ghi hình khác như MV không có quy định cụ thể về gắn nhãn 16+ hay 18+… Tuy nhiên, nếu MV có yếu tố nhạy cảm, trái với thuần phong, mỹ tục của dân tộc hoặc tác động tiêu cực đến đạo đức, sức khỏe cộng động và tâm lý xã hội sẽ bị buộc tiêu hủy; nộp lại số tiền thu lợi từ MV đó và tháo gỡ trên mọi nền tảng mạng, kỹ thuật số.