Động thái siết chặt kỷ cương trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật, bao gồm quy định cấm ca sĩ lạm dụng hát nhép, hát đè của Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đang thu hút sự quan tâm của giới làm nghề lẫn khán giả.
Giới chuyên môn đánh giá đây là tín hiệu tích cực cho nhạc Việt. Trong nhiều năm, câu chuyện hát nhép không chỉ làm giảm trải nghiệm của khán giả mà còn có ý kiến cho rằng nó tạo ra sự bất công giữa các ca sĩ. Những người đầu tư luyện thanh, giữ phong độ biểu diễn trực tiếp thường phải cạnh tranh với các tiết mục được “đánh bóng” bằng công nghệ âm thanh.
"Lựa chọn bất đắc dĩ"
Nhiều ca sĩ đồng tình với quyết định trên của Sở để hướng tới môi trường hoạt động nghệ thuật bền vững, đảm bảo công bằng hơn.
Trao đổi với Tri Thức - Znews, ca sĩ Thiên Vương - thành viên MTV - cho biết hát nhép với họ là "cực hình". Vì luôn hướng đến hát live nên mỗi lần phải hát nhép, nhóm đều cảm thấy tốn sức và căng thẳng.
 |
| Nhóm MTV cho biết luôn ưu tiên hát live, trừ trường hợp bất khả kháng. Ảnh: FBNV. |
Lý do là hát nhép yêu cầu ca sĩ phải đảm bảo khớp giữa nhạc và hình. Thêm vào đó, việc hát nhép khiến các thành viên lo lắng, không tự tin nên dẫn đến cảm thấy không thoải mái khi biểu diễn.
“Mới đây trong một chương trình talkshow, MTV cũng buộc phải hát nhép vì chất lượng âm thanh không đảm bảo để hát live. Ban đầu nhóm hát live, nhưng sau 1 tiếng với 3 lần quay, chúng tôi kiểm tra lại thì thấy chỉ có một thành viên thu được giọng hát. Do đó, chúng tôi phải chấp nhận hát nhép trong buổi ghi hình đó. Đôi lúc trong trường hợp bất khả kháng, ca sĩ phải hát nhép mà lòng chẳng muốn”, anh chia sẻ.
Ca sĩ cho biết thêm: “Vậy việc cấm lạm dụng hát nhép sẽ hoàn toàn khả thi khi ca sĩ có ý thức và đạo đức nghệ thuật. Chưa tính tới việc cảm giác khán giả bị lừa dối hay không. Một ca sĩ lạm dụng hát nhép sẽ là một cái kết sớm cho sự nghiệp của họ. Hát nhép liên tục sẽ làm bạn không còn cảm giác với việc hát live, không gian sân khấu, hay xử lý micro… Nó làm thui chột tài năng ban đầu của bạn”.
 |
| Ca sĩ Thảo Trang trong chương trình Chị đẹp đạp gió. Ảnh: NSX. |
Ca sĩ Thảo Trang có quan điểm tương tự. Nữ ca sĩ bày tỏ: “Hát nhép như 'cực hình' đối với những người đi hát chuyên nghiệp. Tất nhiên, vẫn có những chương trình quan trọng, yêu cầu kỹ thuật cao và để đảm bảo chất lượng âm thanh qua truyền hình, nên đôi khi phải chấp nhận hát nhép.
Nhưng đó luôn là lựa chọn bất đắc dĩ. Có nhiều chương trình truyền hình trực tiếp, khi được yêu cầu, tôi cũng từ chối hát nhép. Vì mỗi lần hát sẽ phiêu khác nhau, không thể nào khớp với bản thu âm được”.
Hướng tới môi trường cạnh tranh công bằng
Trao đổi với Tri Thức - Znews, ca sĩ Phạm Anh Duy chia sẻ việc hạn chế lạm dụng hát nhép giúp đưa hoạt động biểu diễn trở về đúng bản chất “hát live” - tức là đề cao năng lực thật của ca sĩ. Điều này cũng tạo ra một môi trường cạnh tranh công bằng hơn giữa các nghệ sĩ, đồng thời nâng cao chất lượng chung của thị trường âm nhạc.
Nam ca sĩ cho rằng đây vừa là áp lực vừa là cơ hội. Áp lực vì ca sĩ buộc phải đầu tư nhiều hơn vào kỹ năng thanh nhạc, thể lực và bản lĩnh sân khấu. Đồng thời, đây là cơ hội để những người hát thật, có thực lực được ghi nhận xứng đáng.
 |
| Ca sĩ Phạm Anh Duy. Ảnh: FBNV. |
“Còn với tôi, đây là điều tích cực. Tôi xem đó như một động lực để rèn luyện bản thân kỹ hơn mỗi ngày, giữ phong độ ổn định khi biểu diễn live”, anh nói.
Theo Anh Duy, giải pháp cho ca sĩ, đặc biệt khi biểu diễn ngoài trời hoặc có vũ đạo mạnh, là tăng cường luyện thanh và tập thể lực song song với tập vũ đạo. Tiếp đó, ca sĩ có thể sử dụng ban nhạc live hoặc bản phối phù hợp để hỗ trợ giọng hát. Ngoài ra, ca sĩ có thể sử dụng “hát đè” (backing vocal) ở mức hợp lý để giữ chất lượng tổng thể. Hoặc, dàn dựng tiết mục thông minh, không nhất thiết bài nào cũng phải vũ đạo nặng, cần có điểm nghỉ để đảm bảo phần hát.
Phạm Anh Duy cho rằng hát nhép được xem là giải pháp tình huống, ví dụ khi gặp sự cố kỹ thuật bất khả kháng (âm thanh, micro); tình trạng sức khỏe đột xuất nhưng chương trình không thể dừng; các tiết mục mang tính trình diễn đặc thù (như múa, visual show) đã được thông báo trước. Ngoài những trường hợp này, việc lạm dụng hát nhép là khó chấp nhận.
Về hát đè, đây là kỹ thuật khá phổ biến trên thế giới. Theo quan điểm của Phạm Anh Duy, phần giọng live nên chiếm ít nhất 60-70% tổng thể âm thanh. Backing vocal chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ, làm dày và ổn định bài hát, không nên lấn át giọng thật của ca sĩ.
Về phần Thiên Vương, anh cho rằng hướng đi cho các ca sĩ sau quy định mới của Sở chính là trau dồi, tập luyện nhiều hơn.
“Điều này phụ thuộc rất lớn vào đạo đức làm nghề của ca sĩ, phụ thuộc vào việc họ có thành thật với bản thân hay không. Nghệ sĩ cần trau dồi khả năng chuyên môn bên cạnh những kỹ năng khác. Cần một quá trình kiên trì tập luyện và trau dồi thể lực để có thể làm tốt cùng lúc nhiều vai trò trên sân khấu.
Trước giờ, khán giả cũng phân định ca sĩ thành 2 nhóm. Ca sĩ thực lực, nghĩa là chú trọng vào giọng hát. Ca sĩ biểu diễn chú trọng phần nhìn, trình diễn hơn hát. Thực ra chúng ta có thể làm tốt cả 2 khi nghiêm túc với bản thân hơn, ít ỷ lại vào công nghệ hỗ trợ. Ở thế giới, chúng ta đã thấy Pink vừa treo, bay lơ lửng trên tòa nhà cao vẫn hát live tốt. Chúng ta cũng thấy Beyoncé nhảy nhiều nhưng vẫn hát live hay Lady Gaga vừa mang tính biểu diễn cao vừa hát rất nội lực. Nghệ sĩ Việt nếu nghiêm túc và kỷ luật với bản thân hơn cũng sẽ làm được điều đó”, Thiên Vương bày tỏ.
Công thức kiếm tiền của Taylor Swift
Giảng viên tại Đại học California, Berkeley đã giải thích về các chiến lược kinh doanh của Taylor Swift trong cuốn sách mới The Glory of Giving Everything.
Cuốn sách không viết theo trình tự thời gian phát triển của Swift. Thay vào đó, Haryanto gắn kết các khái niệm kinh tế và bài học kinh doanh vào sự nghiệp của Swift để giải thích sự thành công của ngôi sao này.
Haryanto không chỉ phân tích kỹ Eras Tour mà còn đi ngược lại khởi đầu sự nghiệp của Swift với góc nhìn kinh doanh. Swift đã bước vào dòng nhạc đồng quê và nhận ra nhu cầu thưởng thức thể loại này từ thế hệ trẻ, những người cũng khao khát có những thần tượng cùng tuổi mình.
