Thiết lập ranh giới rõ ràng giúp bảo vệ bản thân và duy trì các mối quan hệ lành mạnh, bền vững. Ảnh minh họa: Macnalodao/Pexels.

Mối quan hệ nào cũng vậy, đó là một quá trình nhượng bộ và thỏa hiệp cùng nhau, chứ không phải là chỉ một bên điều chỉnh bản thân vô điều kiện cho phù hợp với bên kia. Cần ngăn chặn tấn bi kịch xảy ra khi chỉ có một phía hy sinh. Ngoài ra, cũng phải biết mỗi bên không thể làm gì, không thích làm gì thì đôi bên mới thoải mái được.

Từ góc độ này, tôi cho rằng sức mạnh của một mối quan hệ lâu bền nằm ở việc vạch rõ ranh giới từ đầu, chứ không nằm ở việc quan tâm và tử tế không giới hạn. Việc vạch ranh giới không có nghĩa là xây nên một bức tường giữa hai người để ngăn chặn sự tiếp xúc. Mà đó là một lời tuyên bố rằng tôi có thể làm được đến mức như thế, trong phạm vi ấy tôi có thể quan tâm hết mình, nhưng không thể hơn. Chỉ khi đó bạn mới thôi sợ người kia bị tổn thương mà ôm đồm những việc ngoài khả năng khiến cho mình mệt mỏi.

Việc thiết lập ranh giới như thế này rất cần thiết để giúp bảo vệ bạn khỏi những người hay đối xử tùy tiện với bạn. Họ có thể chỉ trích việc vạch ranh giới là ích kỷ, nhưng không phải vậy. Người gọi đó là ích kỷ đang tự cho thấy họ chỉ quan tâm trước hết đến lợi ích của riêng mình, bất kể là người khác có thế nào. Tuy nhiên, việc thiết lập ranh giới chính là việc làm rõ cho đối phương thấy hoàn cảnh và năng lực của bạn chỉ đến đó. Đó cũng là lời tuyên bố rằng thay vì bạn chạy theo những việc ngoài khả năng, hay những mối quan hệ không thể cải thiện, bạn sẽ tập trung vào những người yêu thương và tôn trọng bạn. Vì vậy, khi ai đó đối xử tùy tiện với bạn, việc trước tiên bạn cần làm là vạch ranh giới để bảo vệ chính mình.

Dù vậy, có thể bạn vẫn đang ngại việc thiết lập ranh giới rõ ràng. Có thể vì bạn sợ đối phương sẽ ghét bỏ mình hay mối quan hệ của các bạn sẽ bị rạn nứt. Người càng tự ti thì nỗi sợ ấy càng lớn. Tất nhiên việc bạn thẳng thắn bộc lộ suy nghĩ của mình có thể khiến những người xung quanh nhất thời cảm thấy hụt hẫng. Nhưng bạn không cần quá lo lắng.

Trong cuốn sách “Nghệ thuật tư duy rành mạch”, chuyên gia tâm lý về mối quan hệ người Đức Rolf Zelin tiết lộ, dựa trên kinh nghiệm của bản thân và hồ sơ y tế của hàng trăm nghìn bệnh nhân mà ông đã chữa khỏi, những thay đổi kỳ diệu đã xảy ra khi một người kiên quyết vạch ra một ranh giới. Việc đặt ra giới hạn không phá vỡ mối quan hệ mà còn củng cố nó. Đồng thời chỉ khi chúng ta thẳng thắn thể hiện cảm xúc thay vì đè nén chúng, đối phương mới có thể tôn trọng suy nghĩ và mong muốn của chúng ta trong mối quan hệ giữa đôi bên. Vì vậy không cần phải sợ vạch ranh giới. Bởi một mối quan hệ phát triển lành mạnh chính là điều mà bạn mong muốn đấy thôi.

Thay vào đó, khi vạch ranh giới, bạn phải vừa mềm mỏng vừa dứt khoát. Đôi khi bạn có thể buồn bã và bị kích động khi thấy người khác đối xử với bạn tùy tiện, hay đưa ra những yêu cầu quá đáng. Lúc này thay vì phản ứng ngay thì trước hết bạn cần ngừng mọi hành động để chờ cảm xúc lắng xuống. Sau đó, bạn phải truyền đạt thật chuẩn chỉnh những suy nghĩ của mình với đối phương. Vì nếu bạn cứ nói bóng nói gió thì đối phương sẽ không thể hiểu đâu. Ngoài ra, dù trước đó bạn có bị đối xử thế nào, đừng chỉ trích đối phương làm gì, mà chỉ cần nói về những điều bạn không thể làm cho họ. Chỉ khi đó bạn mới khiến cho đối phương tôn trọng ý kiến của bạn.