|
|
Có những cặp đôi vẫn duy trì cuộc sống chung nhưng không còn chia sẻ cảm xúc hay nỗ lực vun đắp mối quan hệ. Ảnh: Oskelaq/Pexels. |
Amanda Thomas (42 tuổi, sống tại Washington D.C., Mỹ) ly hôn vào năm 2025. Tuy nhiên, cuộc hôn nhân kéo dài 20 năm với cô thực chất đã kết thúc từ 2 năm trước đó.
Không cãi vã, không khoảnh khắc Thomas đột ngột hết yêu chồng. Thay vào đó, cô dần mệt mỏi khi nhận ra mình là người duy nhất cố gắng duy trì mối quan hệ, theo Washington Post.
Trải nghiệm của Thomas phản ánh hiện tượng được gọi là ly hôn trong im lặng (quiet divorce), khi một hoặc cả hai người vẫn duy trì cuộc hôn nhân trên danh nghĩa nhưng đã rút lui về mặt cảm xúc. Họ không nhất thiết muốn chia tay ngay lập tức, song cũng không còn nỗ lực giải quyết những vấn đề giữa hai người.
Dấu hiệu rạn nứt
Trong nhiều năm, Thomas gần như đảm nhận mọi việc để duy trì cuộc sống gia đình. Cô lên kế hoạch cho những buổi hẹn hò, làm việc nhà, lắp ráp đồ đạc và sửa chữa các vật dụng. Trong khi đó, chồng cô vẫn dành thời gian cho công việc, hoạt động kinh doanh và bạn bè.
Ban đầu, Thomas nhiều lần chia sẻ những điều khiến mình phiền lòng, thậm chí chủ động tìm chuyên gia tư vấn hôn nhân. Tuy nhiên, theo lời kể của cô, chồng thường chỉ nói rằng đã lắng nghe hoặc cho rằng cô đang cằn nhằn. Mọi chuyện vẫn không thay đổi trong hơn một thập kỷ.
Cuối cùng, Thomas ngừng đề nghị chồng đáp ứng những nhu cầu tình cảm của mình và không còn kỳ vọng điều đó sẽ xảy ra. Cô cho biết mình không phải hết quan tâm đến mối quan hệ, mà chỉ không muốn tiếp tục một mình chịu trách nhiệm duy trì nó.
Theo Galena Rhoades, giáo sư nghiên cứu tại Đại học Denver và Giám đốc Viện Khoa học Mối quan hệ, ly hôn trong im lặng xảy ra khi một hoặc cả hai người không còn nỗ lực vun đắp hôn nhân nhưng cũng chưa thực hiện các bước cần thiết để chấm dứt mối quan hệ.
Tình trạng này thường diễn ra từ từ, sau nhiều năm một người cố gắng thay đổi nhưng không nhận được kết quả như mong đợi. Một số người vẫn chọn ở lại vì những ràng buộc thực tế như khoản vay mua nhà, chi phí chăm sóc con cái, bảo hiểm y tế hoặc tài khoản ngân hàng chung.
|
| Khi những cuộc trò chuyện thưa dần, sự thân mật biến mất, vợ chồng có thể trở thành hai người xa lạ dưới cùng một mái nhà. Ảnh: Timur Weber. |
Các chuyên gia chỉ ra một số dấu hiệu đáng chú ý.
Hai người sống như bạn cùng phòng hơn là vợ chồng
Mối quan hệ dần giống một thỏa thuận cùng quản lý gia đình hơn là sự gắn bó giữa hai người bạn đời. Họ vẫn phối hợp trong các công việc thường ngày, nhưng những cuộc trò chuyện chủ yếu xoay quanh việc ai đón con, thanh toán hóa đơn hay chuẩn bị bữa tối.
Theo Rhoades, điều còn thiếu là sự quan tâm đến cuộc sống riêng của đối phương, chẳng hạn một ngày của người kia diễn ra thế nào, đang lo lắng điều gì hay có chuyện gì khiến họ hào hứng.
Không còn muốn giải quyết mâu thuẫn
Tranh cãi không phải lúc nào cũng có hại cho hôn nhân. Việc cả hai lên tiếng về những điều không hài lòng đôi khi cho thấy họ vẫn quan tâm và muốn cải thiện mối quan hệ.
|
Cuốn Đồng Cảm Trong Hôn Nhân - Yêu Trọn Vẹn Những Điều Khác Biệt giúp độc giả hiểu sự khác biệt giữa hai người, học cách lắng nghe và thấu hiểu đối phương để nuôi dưỡng mối quan hệ vợ chồng. Ảnh: Bizbooks. |
Điều đáng lo ngại hơn là khi một người không còn muốn tranh luận hay tìm cách giải quyết vấn đề. Molly Burrets, nhà tâm lý học lâm sàng tại Đại học Nam California, cho rằng đối lập với tình yêu không phải sự tức giận mà là thái độ thờ ơ. Khi thất vọng kéo dài và dần chuyển thành cam chịu, quá trình ly hôn trong im lặng có thể đã bắt đầu.
Những khác biệt trong suy nghĩ và cách nhìn nhận vấn đề cũng có thể khiến mâu thuẫn giữa vợ chồng ngày càng lớn. Trong Đồng Cảm Trong Hôn Nhân - Yêu Trọn Vẹn Những Điều Khác Biệt, tiến sĩ James L. Creighton phân tích nguyên nhân khiến các cặp đôi dễ xung đột từ những chuyện nhỏ trong đời sống chung.
Tác giả nhấn mạnh vai trò của việc nhìn nhận sự việc từ góc độ của đối phương, lắng nghe và điều chỉnh cách giao tiếp để hạn chế những tổn thương không đáng có.
Những cử chỉ thân mật giảm dần
Sự xa cách không chỉ thể hiện qua đời sống tình dục mà còn ở những cử chỉ thường ngày như hôn nhau trước khi đi làm, chủ động nắm tay, ngồi gần nhau trên ghế sofa hay chạm nhẹ vào vai đối phương.
Theo Rhoades, khi những hành động thân mật vốn dành cho bạn đời dần biến mất, đó có thể là dấu hiệu cho thấy mối quan hệ đang thay đổi.
Bắt đầu xây dựng cuộc sống không có bạn đời
Thomas từng nhận ra mình dành quá nhiều năng lượng để cứu vãn cuộc hôn nhân. Thay vì tiếp tục chờ chồng thay đổi, cô bắt đầu dựa vào bạn bè để tìm kiếm sự quan tâm và kết nối tình cảm.
Theo Burrets, khi bạn bè, đồng nghiệp hoặc người thân dần đảm nhận những vai trò vốn thường được chia sẻ với bạn đời, khoảng cách giữa hai người có thể ngày càng lớn. Một người không còn chia sẻ những câu chuyện trong ngày với vợ hoặc chồng mà tìm đến đồng nghiệp, bạn bè để trò chuyện.
Làm gì khi hôn nhân nguội lạnh?
Nếu nhận ra bản thân đang dần rút lui khỏi cuộc hôn nhân, điều đầu tiên cần làm là thành thật nhìn nhận nhu cầu và cảm xúc của mình. Rhoades khuyên mỗi người nên đánh giá tình trạng hôn nhân, tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến sự xa cách và xác định liệu mối quan hệ còn có thể cứu vãn hay không.
Chuyên gia tâm lý có thể hỗ trợ mỗi người nhìn nhận rõ hơn những vấn đề này. Tuy nhiên, bạn đời cũng cần được tham gia vào cuộc trò chuyện. Thay vì bắt đầu bằng những lời trách móc, mỗi người nên chia sẻ cảm giác xa cách và những điều khiến mình không hài lòng.
Nếu vẫn muốn cứu vãn hôn nhân, hai người nên đưa ra những mong muốn cụ thể thay vì chỉ yêu cầu đối phương cố gắng nhiều hơn. Chẳng hạn, có thể đề nghị dành một buổi tối mỗi tuần cho nhau, không sử dụng điện thoại hay xem tivi, để cả hai có thời gian trò chuyện và kết nối.
|
| Không phải cuộc hôn nhân nào cũng đổ vỡ vì mâu thuẫn gay gắt. Đôi khi, sự xa cách kéo dài mới là dấu hiệu cho thấy mối quan hệ đang rạn nứt. Ảnh: Samson Katt/Pexels. |
Đây cũng là một trong những hướng tiếp cận được đề cập trong 7 Bí Quyết Giúp Hôn Nhân Hạnh Phúc của Tiến sĩ John M. Gottman và Nan Silver.
Dựa trên nhiều năm nghiên cứu về các cặp vợ chồng, hai tác giả đưa ra những nguyên tắc giúp duy trì mối quan hệ bền vững, từ việc tìm hiểu thế giới nội tâm của bạn đời, nuôi dưỡng sự cảm mến, chủ động hướng về nhau đến giải quyết bất đồng và chia sẻ cuộc sống.
Với người nhận thấy bạn đời đang ngày càng xa cách, Burrets khuyên nên chủ động hỏi han nhưng tránh thái độ buộc tội. Thay vì chỉ trích đối phương không còn quan tâm, hãy nhắc đến những thay đổi cụ thể và chia sẻ rằng bản thân nhớ những khoảnh khắc cả hai từng trò chuyện, quan tâm nhau.
Việc cứu vãn hôn nhân không thể chỉ dựa vào một cuộc trò chuyện. Hai người cần duy trì những nỗ lực nhỏ trong thời gian dài, đồng thời kiên nhẫn xây dựng lại niềm tin và tình cảm đã mất.
Ngược lại, nếu đã xác định muốn kết thúc, Rhoades cho rằng sự rõ ràng thường tốt hơn việc tiếp tục duy trì một cam kết không còn thực chất, miễn là mối quan hệ đủ an toàn để hai người trao đổi thẳng thắn.
Quan hệ độc hại 'núp bóng' tình yêu
Nhiều người khăng khăng họ làm điều gì đó vì "muốn tốt cho bạn", nhưng lại đòi hỏi bạn phải thỏa mãn yêu cầu của họ. Đó là tình yêu "cấp thấp", tồn tại ở nhiều loại quan hệ như bạn bè, người yêu, vợ chồng, cha mẹ và con cái. Nếu chấp nhận, bạn sẽ bị ràng buộc bởi sự hẹp hòi của đối phương, mất đi sự tự do, luôn chìm đắm trong muộn phiền, u sầu.