Lý do tỷ phú công nghệ ở Trung Quốc được yêu mến hơn

Nhiều tỷ phú công nghệ Mỹ được yêu thích ở Trung Quốc hơn cả Mỹ. Ảnh: SMCP.

Cách đây không lâu, doanh số bán hàng của một quầy trái cây nhỏ ở Thượng Hải đã tăng vọt sau khi tỷ phú kiêm CEO Nvidia Jensen Huang ghé thăm.

Một ngôi làng từng ít người biết ở miền Nam Trung Quốc gần đây trở thành điểm du lịch nổi tiếng, thu hút hơn 10.000 du khách mỗi ngày. Nơi đây là quê hương của Liang Wenfeng, người sáng lập công ty trí tuệ nhân tạo (AI) DeepSeek của Trung Quốc.

Chuyến thăm Trung Quốc kéo dài 44 giờ của CEO Tesla Elon Musk vào năm 2023 đạt 170 triệu lượt xem, khi mạng xã hội lùng sục thông tin các bữa ăn và lịch trình của ông. Theo tạp chí China Entrepreneur, mọi người thậm chí còn đổ xô đến một nhà hàng để thử suất ăn do ông Musk chuẩn bị.

South China Morning Post nhận định tại Trung Quốc, công chúng không chỉ coi những ông trùm công nghệ là doanh nhân, mà là một ngôi sao hoặc thậm chí biểu tượng văn hóa.

Yêu mến tính cách

“Sự ngưỡng mộ dành cho các tỷ phú công nghệ có thể được xem như một hình thức chính trị dựa trên cảm xúc, nhưng khác với sùng bái chính trị. Họ cảm mến vì tính cách những người này một cách tự nhiên”, Liu Taishi - nhà nghiên cứu tại Trung tâm Tương lai Xã hội Kỹ thuật số, Đại học Bristol ở Vương quốc Anh - nói.

Lấy ví dụ như người đồng sáng lập Microsoft, Bill Gates.

Trong 30 năm qua, ông đến thăm Trung Quốc 20 lần và có hơn 4,2 triệu người theo dõi chỉ riêng trên một nền tảng mạng xã hội ở Trung Quốc đại lục.

Theo Đại học Chiết Giang, ông Gates từng mời nghiên cứu sinh người Trung Quốc Ren Zhong đến nhà riêng ở Mỹ dùng bữa tối. Ông Ren thích thú với vẻ ngoài của ông Gates, vết bẩn socola trên quần và vụn bánh mì trên miệng, khiến vị tỷ phú này mang dáng vẻ gần gũi hơn. Sau đó, họ đã thảo luận sâu về tương lai của công nghệ.

“Mọi người thường hỏi tôi Bill Gates thứ 2 sẽ đến từ đâu. Tôi tin rằng thành công lớn tiếp theo sẽ xuất hiện ở châu Á”, ông Gates nói trong một bài phát biểu ở Hải Nam, miền Nam Trung Quốc.

Mark Zuckerberg, người đồng sáng lập kiêm CEO của Facebook, từng có bài phát biểu bằng tiếng Trung Quốc. Ảnh: Tân Hoa Xã.

Nhiều năm trước, người sáng lập Facebook Mark Zuckerberg đã chạy bộ dọc theo Vạn Lý Trường Thành nổi tiếng ở Tây An, miền Trung Trung Quốc và thăm đội quân đất nung.

Tại Đại học Thanh Hoa ở Bắc Kinh, ông Zuckerberg phát biểu bằng tiếng Trung, nói với sinh viên: “Những công ty tốt nhất xuất hiện không phải vì người sáng lập muốn bắt đầu kinh doanh, mà vì họ muốn thay đổi thế giới”.

Những câu nói truyền cảm hứng trở thành phương châm sống cho nhiều người trẻ Trung Quốc. Vậy tại sao những ông trùm công nghệ lại được đón nhận nồng nhiệt ở Trung Quốc hơn so với ở Mỹ?

Chiến lược lôi kéo nhận diện thương hiệu

“Ở Mỹ, hình ảnh cá nhân của các nhà lãnh đạo công nghệ thường được nhào nặn bởi đội ngũ quan hệ công chúng, trở thành một phần then chốt trong tài sản công ty. Khi một số công ty công nghệ bị chính trị gia đưa vào tầm ngắm, công chúng cũng có tâm lý hoài nghi, đặc biệt trước nghi vấn lạm dụng vị thế độc quyền”, ông Liu nói.

Tuy nhiên, ở Trung Quốc, sự ngưỡng mộ của công chúng dành cho các tỷ phú phần lớn không mang màu sắc chính trị.

Một nghiên cứu trên ấn phẩm Diễn đàn Khoa học và Công nghệ tại Trung Quốc chỉ ra những câu chuyện cá nhân của tỷ phú công nghệ phù hợp với giá trị truyền thống của Trung Quốc, đặc biệt xoay quanh bản sắc tập thể, sự cần cù, tính chuyên nghiệp và đóng góp cho xã hội.

Liang Wenfeng lớn lên trong một gia đình nông thôn ở Quảng Đông, miền Nam Trung Quốc. Thành tích học tập xuất sắc đưa ông vào Đại học Chiết Giang danh tiếng. Sinh viên tài năng này sau đó thành lập DeepSeek, hiện cạnh tranh trực tiếp với các ông lớn ở Thung lũng Silicon. Dẫu vậy. Liang vẫn kín tiếng, hiếm khi xuất hiện trước công chúng. Các phương tiện truyền thông Trung Quốc gọi ông là một “người theo chủ nghĩa thực dụng lý tưởng”.

CEO của Nvidia, Jensen Huang, tại một siêu thị ở Thượng Hải hồi tháng 1. Ảnh: RedNote.

Mặc khác, Lei Jun lại được coi là “người hùng bình dân”. Từ một lập trình viên bình thường trở thành người sáng lập Xiaomi, ông được người hâm mộ ví như Steve Jobs Trung Quốc.

Các ông lớn công nghệ cũng tăng cường kết nối với công chúng bằng cách trải nghiệm văn hóa Trung Quốc. Hồi tháng 7/2025, Jensen Huang mặc bộ đồ thời Đường truyền thống, phát biểu bập bệ bằng tiếng Trung Quốc. Trong khi đó, Bill Gates từng chia sẻ về khoảnh khắc thưởng thức trà sữa Trung Quốc.

Một nhà đầu tư đến từ Thượng Hải nhận xét “vị thế siêu sao” được xem là một chiến lược, thúc đẩy tăng trưởng và ảnh hưởng thị trường cho các công ty.

Trong lần ra mắt livestream trực tuyến đầu tiên, Lei đạt hơn 50 triệu người xem. Buổi livestream kéo dài hai giờ mang về 210 triệu NDT (30 triệu USD) cho Xiaomi từ doanh thu bán điện thoại thông minh và tivi.

Trong một buổi phỏng vấn với CNBC hồi tháng 5/2025, ông Huang dự đoán thị trường trí tuệ nhân tạo (AI) của Trung Quốc sẽ đạt 50 tỷ USD trong vòng 2-3 năm tới. Báo cáo cho thấy chiến lược thu hút khách hàng bằng sự thân thiện nhấn mạnh trọng tâm của Nvidia với thị trường này.

Trên mạng xã hội, nhiều người thảo luận về “vị thế siêu sao” của các ông trùm công nghệ.

"Với dân start-up, đừng cố tỏ ra thần thánh làm gì, cứ sống thật một chút thì khách hàng mới thấy đồng cảm và gần gũi. Cứ nhìn cái anh chàng áo khoác da kia mà làm gương", một người viết. Ông Huang có biệt danh “anh chàng áo khoác da” vì vẻ bề ngoài đặc trưng.

Một người khác viết: “Sức hút cá nhân là con dao hai lưỡi. Nếu những tỷ phú công nghệ này đánh mất danh tiếng, thương hiệu của họ cũng sẽ sụp đổ theo”.