|
|
Giá vàng và bạc biến động mạnh trong những tuần qua. |
Quỹ mở niêm yết (LOF) UBS SDIC Silver Futures Fund - quỹ công chúng duy nhất tại Trung Quốc đại lục đầu tư vào hợp đồng tương lai bạc, bị tạm ngừng giao dịch cả ngày 30/1. Đây là lần tạm dừng thứ hai kể từ ngày 22/1.
Các LOF dầu mỏ cũng bị dừng giao dịch trong 1 tiếng đồng hồ sáng nay. Trước đó, các công ty quản lý quỹ đã phát đi nhiều cảnh báo về rủi ro giá giao dịch cao.
Những điều này diễn ra trong bối cảnh giới đầu tư toàn cầu tiếp tục đổ xô vào tài sản trú ẩn an toàn, khi căng thẳng giữa Mỹ với châu Âu, Nam Mỹ và Trung Đông leo thang.
Giá vàng và bạc đã nhiều lần phá kỷ lục trong tháng này, tiến sát các mức cao nhất mọi thời đại mới là 5.600 USD/ounce đối với vàng và 122 USD/ounce đối với bạc trong phiên giao dịch tại New York ngày 29/1. Trong 30 ngày qua, giá vàng và bạc lần lượt tăng hơn 22% và 58%.
Cũng trong ngày 29/1, giá dầu Brent vượt 70 USD/thùng - lần đầu tiên trong khoảng 5 tháng, khi nhóm tàu chiến Mỹ tiến gần Iran.
“Căng thẳng thương mại khiến giá hàng hóa biến động mạnh, cho thấy niềm tin vào vai trò thống trị của Mỹ và đồng USD suy giảm, cũng như việc siết chặt kiểm soát các nguồn tài nguyên chiến lược”, ông Xu Tianchen, kinh tế trưởng của Economist Intelligence Unit, nhận định.
“Việc Trung Quốc tạm dừng giao dịch và phát đi cảnh báo nhằm duy trì sự ổn định của thị trường vốn, ngăn nhà đầu tư phải gánh chịu các khoản thua lỗ lớn”, ông cho biết.
Không lâu sau khi chạm thêm một mức cao kỷ lục, giá vàng và bạc lần lượt giảm tới 5,7% và 8,4% trong tối 29/1, sau đó tiếp tục biến động mạnh trở lại trong sáng 30/1 tại châu Á.
Ngân hàng Thụy Sĩ UBS cảnh báo rằng dòng tiền đầu cơ ngắn hạn đang gia tăng, đồng thời khuyến cáo thận trọng với việc chạy theo giá cao ở thời điểm hiện tại.
“Chúng tôi vẫn đánh giá tích cực đối với vàng, nhưng hiện tại ưu tiên việc đứng ngoài quan sát”, bà Joni Teves, chuyên gia kim loại quý của UBS Global Research, viết trong một báo cáo.
Đối với bạc và các kim loại công nghiệp khác, UBS cảnh báo, rằng sự tham gia của giới đầu cơ và nhà đầu tư cá nhân có thể đảo chiều rất nhanh.
Bốn công ty khai khoáng niêm yết tại Trung Quốc đại lục cũng vừa phát đi cảnh báo về mức độ biến động cao của giá vàng, cho rằng điều này có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và dẫn tới nguy cơ sụt giảm giá cổ phiếu.
Bê bối 1 tỷ USD
Sự sụp đổ đột ngột của một sàn giao dịch vàng quy mô lớn đã gây chấn động thành phố Thâm Quyến ở miền nam Trung Quốc, khiến hàng chục nghìn nhà đầu tư cá nhân chịu tổng thiệt hại hơn 10 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1,4 tỷ USD), các nhà đầu tư và truyền thông trong nước cho biết.
Trong những tháng gần đây, nhà đầu tư cá nhân Trung Quốc đua nhau tận dụng đợt tăng giá chưa từng có của vàng, khiến nhiều người rót tiền vào sàn giao dịch kim loại trực tuyến JWR.
Tuy nhiên, khi giá vàng giao ngay tăng mạnh trong vài tuần qua, làn sóng khách hàng bán để chốt lời đã đẩy công ty vào khủng hoảng thanh khoản, khiến JWR không thể đáp ứng các yêu cầu rút tiền quá nhiều.
Theo các video trên mạng xã hội, hàng trăm người đã tụ tập trước trụ sở JWR ở Thâm Quyến vào cuối tuần trước đòi hoàn tiền, buộc cảnh sát phải can thiệp nhằm duy trì trật tự.
Chính quyền quận La Hồ của Thâm Quyến thông báo rằng, một tổ công tác đã được thành lập để điều tra hoạt động kinh doanh bất thường tại JWR, trang tin tài chính Yicai cho biết.
Vụ khủng hoảng cũng làm lung lay niềm tin vào thủ phủ giao dịch vàng Thủy Bối của Thâm Quyến, nơi được coi là trái tim của thị trường giao dịch vàng Trung Quốc, đồng thời phơi bày những rủi ro ngày càng gia tăng đối với nhà đầu tư cá nhân Trung Quốc, những người đã dồn tiền vào các nền tảng giao dịch kim loại quý không được cấp phép khi giá vàng và bạc biến động mạnh.
“Tôi và nhiều nhà đầu tư khác đã trình báo vụ việc với cảnh sát tại nơi cư trú cũng như tại Thâm Quyến, và rất nhiều người đã trực tiếp đến Thâm Quyến. Trên thị trường vẫn còn rất nhiều sàn tương tự, và rủi ro hiện nay là rất cao, một người viết trên mạng xã hội Xiaohongshu (Tiểu Hồng Thư).
Cuộc khủng hoảng thanh khoản của JWR được cho là liên quan đến mô hình giao dịch định giá trước, nhờ đó thu hút đông đảo nhà đầu tư cá nhân.
Các giao dịch “định giá trước” không được thực hiện qua sàn giao dịch được quản lý, mà dùng cách thỏa thuận riêng với nhà đầu tư về mức giá vàng và bạc trong tương lai.
Khi giá vàng và bạc tăng nhanh và nhà đầu tư đồng loạt rút lợi nhuận, các sàn này buộc phải huy động lượng tiền lớn trong thời gian ngắn hoặc giao hàng vật chất. Nếu doanh nghiệp không phòng hộ đầy đủ hoặc không duy trì đủ vốn dự phòng, rủi ro thanh toán sẽ tăng rất nhanh.
Trong những tháng gần đây, giới chức Trung Quốc đã nhiều lần cảnh báo các nhà đầu tư cá nhân về rủi ro khi “ăn theo” đà tăng của vàng, trong bối cảnh nhiều vụ việc tương tự đã xảy ra tại Thâm Quyến liên quan đến mua bán kim loại quý trực tuyến và mô hình định giá trước.
Tháng 10/2025, Hiệp hội Vàng và Trang sức Thâm Quyến phát cảnh báo rủi ro, cho biết một số nhà cung ứng nguyên liệu vàng hoạt động dưới vỏ bọc giao dịch vàng nhưng thực chất tham gia “đánh cược vàng phi vật chất”, thông qua các sàn trực tuyến. Chính quyền nghi ngờ những hoạt động này cấu thành cờ bạc trái phép.
Trong hơn 200 năm qua, mặc dù trải qua nhiều thăng trầm, thị trường chứng khoán vẫn là nơi tốt nhất để các nhà đầu tư dài hạn xây dựng sự sung túc. Nhưng để thành công trong mảng này, cần hiểu rõ các quy luật của thị trường, hiểu các mùa hoạt động của nó. Câu hỏi lớn nhất về tài chính trong tâm trí tất cả chúng ta ngày nay là gì? Theo kinh nghiệm của tác giả Anthony Robbins trong cuốn Đầu tư thông minh, chúng ta đều đang tìm kiếm câu trả lời cho cùng một vấn đề: “Tôi nên đặt tiền của mình vào đâu?”.
