Lý do ‘Nhật ký Tiểu thư Jones’ vẫn hot sau 30 năm

Đã 30 năm nhưng Nhật ký Tiểu thư Jones vẫn hút khách. Ảnh: Libro.

Khi nhà phê bình Helen Fielding giới thiệu câu chuyện về Bridget Jones, nữ chính trong tiểu thuyết Nhật ký Tiểu thư Jones, đến với độc giả trên một tờ báo ở Anh, bà cảm thấy "khá xấu hổ".

Là một cây viết cho tờ The Independent, bà được yêu cầu chia sẻ những câu chuyện về cuộc sống cá nhân ở London với tư cách là một phụ nữ độc thân ở độ tuổi 30.

Tuy nhiên, bà cảm thấy đời tư bị phơi bày quá nhiều nếu làm điều đó. Thay vào đó, bà đã viết những câu chuyện về một nhân vật tên là Bridget Jones để phản ánh những trải nghiệm của bản thân và bạn bè.

"Tôi nghĩ tôi sẽ tạo ra một nhân vật hài hước và có chút phóng đại... Tất nhiên, mọi người đều nghĩ đó là tôi", nữ tác giả chia sẻ.

Ban đầu, chỉ có Fielding và biên tập viên của bà biết tác giả là ai, vì bà ngần ngại ghi tên mình sau câu chuyện "về những điều nhỏ nhặt như vậy".

Nhưng khi những câu chuyện ngày càng trở nên nổi tiếng, mọi thứ đã thay đổi.

Khi ấn bản bìa cứng đầu tiên của cuốn tiểu thuyết Nhật ký Tiểu thư Jones ra mắt tại Anh năm 1996, dựa trên các câu chuyện Fielding viết cho tờ The Independent, tên của nữ tác giả đã được đặt ở vị trí nổi bật nhất.

30 năm sau, cuốn sách đã bán được hơn 15 triệu bản trên toàn thế giới bằng nhiều ngôn ngữ và được xây dựng thành một bộ bốn cuốn sách. Tác phẩm này cũng đã được chuyển thể và tạo nên bốn bộ phim bom tấn với sự tham gia của Renée Zellweger, Colin Firth và Hugh Grant.

“Kiêu hãnh và định kiến” ​​của thập niên 1990

Nhật ký Tiểu thư Jones đã giành giải Sách hay nhất nước Anh năm 1997 và được các nhà phê bình thời đó ca ngợi là "một bức tranh hoàn hảo thể hiện tinh thần của những phụ nữ độc thân".

Năm 1996 cũng là một năm rực rỡ đối với ngành xuất bản, khi Trò chơi vương quyền của George R.R. Martin, Sàn đấu sinh tử của Chuck Palahniuk và cuốn hồi ký Tro tàn của Angela của Frank McCourt đều được phát hành cùng năm.

Trong số những tác phẩm ăn khách này, Nhật ký Tiểu thư Jones vẫn có nét độc đáo riêng. Dù có cốt truyện dựa trên cuốn Kiêu hãnh và Định kiến ​​của Jane Austen, Nhật ký Tiểu thư Jones vẫn chạm đến trái tim của độc giả nữ theo một cách chưa từng có trước đây, khiến họ cảm thấy được thấu hiểu.

Mặc dù khó có thể khẳng định nữ tác giả là một biểu tượng nữ quyền, và chính Fielding cũng thừa nhận điều này, việc nữ chính Bridget lo sợ nguy cơ thừa cân, hút thuốc liên tục và nhậu nhẹt với những người bạn độc thân khác như Shazzer, Jude và Tom đã phản ánh được đời sống thực của phụ nữ thời bấy giờ.

Và chính nhờ tiểu thuyết này, những cụm từ trong sách như hành động cảm xúc ngu ngốc (mô tả hành vi của đàn ông khi hẹn hò) đã trở thành một phần trong vốn từ vựng của phụ nữ độc thân.

Tiểu thuyết táo bạo nhưng bị chỉ trích

Trong một cuộc phỏng vấn với nhà báo Charlie Rose năm 1998, trùng với thời điểm cuốn sách được phát hành tại Mỹ, Fielding đã chia sẻ về lý do cuốn sách thu hút phụ nữ.

Bà nói đùa: "Họ nói rằng họ đã cười phá lên trong thang máy và cho rằng 'Bridget Jones chính là tôi!'. "Nhưng trên hết, họ nói, 'Tôi cũng gặp vấn đề tương tự trong cuộc sống’”.

Nữ tác giả cho hay, chính cách Bridget gặp khó khăn khi tìm cách tuân theo kỳ vọng của xã hội đã thực sự gây được tiếng vang với nhiều độc giả nữ.

"Cuốn sách chia sẻ về suy nghĩ của phụ nữ, họ cảm thấy họ phải hoàn hảo trong rất nhiều lĩnh vực… họ phải chạy từ phòng tập thể dục, đến cuộc họp hội đồng quản trị, đến bữa tối thịnh soạn mà họ đã nấu cho 12 người và… thậm chí khi khách đến, họ thấy mình vẫn còn mặc đồ lót, tóc ướt và một chân ngâm trong chảo khoai tây nghiền. Đó là khoảng cách giữa điều xã hội kỳ vọng và con người thật của chúng ta. Tôi nghĩ đó là điều thu hút mọi người", bà nói.

Đây cũng chính là điều tác giả vẫn đang thấy đúng đắn, dù nhiều thập kỷ đã trôi qua.

Tác phẩm đình đám của Fielding được độc giả đón nhận nhưng cũng phải đối mặt với nhiều lời chỉ trích rằng thiếu tính đa dạng và miêu tả phụ nữ một cách hời hợt, bị ám ảnh với đàn ông, trong khi chưa khắc họa được vấn nạn kỳ thị phụ nữ và quấy rối tình dục nơi công sở.

Nhiều nhà phê bình đã cho rằng đây chỉ là một cuốn sách dành cho nữ giới và thiếu đi chiều sâu. Tuy nhiên, một số tiếng nói khác lại cho rằng, việc tác phẩm này bị xem nhẹ như vậy, đặc biệt là vào thời kỳ bảo thủ những năm 1990, đã cho thấy giới văn học coi thường nữ tác giả khi họ viết về các mối quan hệ trong cuộc sống.

Với nhận định này, Nhật ký Tiểu thư Jones đã góp phần thúc đẩy mạnh mẽ các tác phẩm văn học dành cho độc giả nữ và mở đường cho làn sóng viết về phụ nữ với giọng điệu hài hước và châm biếm xã hội.