|
|
Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro tại một cuộc mít tinh ở Caracas. Ảnh: Reuters. |
Hai đêm trước khi bị lực lượng Mỹ bắt giữ, ông Maduro lái xe vòng quanh thủ đô Caracas, trực tiếp phát đi thông điệp kêu gọi người dân Mỹ trong một cuộc phỏng vấn dịp giao thừa với nhà báo Tây Ban Nha Ignacio Ramonet.
“Người dân Mỹ cần biết rằng họ có một người bạn ở đây - một đất nước thân thiện, yêu chuộng hòa bình và một chính phủ cũng như vậy”, ông Maduro nói trước ống kính, khi vừa lái xe vừa giới thiệu các tuyến phố của thủ đô.
“Thông điệp của chúng tôi rất rõ ràng: Không chiến tranh. Có hòa bình”, ông nói thêm bằng tiếng Anh - khẩu hiệu mà ông đã lặp lại trong nhiều tuần.
Kết thúc cuộc trò chuyện, ông Maduro trao cho nhà báo Ramonet một chiếc mũ đỏ kiểu Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại, nhưng được in dòng chữ “No War. Yes Peace” (Không chiến tranh. Hòa bình).
"No War. Yes Peace"
Cuộc trò chuyện kéo dài gần một giờ, phát sóng trên truyền hình nhà nước Venezuela, trở thành cuộc phỏng vấn cuối cùng được biết đến của ông Maduro, chỉ vài giờ trước khi lực lượng Mỹ bất ngờ tiến vào Caracas và bắt giữ ông. Đây cũng là lát cắt cuối cùng về tâm thế của nhà lãnh đạo Venezuela khi vòng vây quân sự của Washington đã khép chặt.
Trong suốt hành trình, khi lái chiếc SUV Toyota màu bạc với phu nhân Cilia Flores ngồi phía sau, ông Maduro tự hào nói về những “thành tựu” trong điều hành đất nước, đồng thời cho rằng Tổng thống Trump đang tạo cớ để can thiệp quân sự vào Venezuela. Trên hết, ông nhấn mạnh mình không muốn đối đầu.
“Để Venezuela vĩ đại, chúng tôi không cần làm tổn hại ai. Giống như Mỹ muốn ‘vĩ đại trở lại’. Hãy để họ vĩ đại bằng lao động, nỗ lực và cam kết với hòa bình - không phải bằng đe dọa và chiến tranh. Thế là đủ rồi”, ông nói.
Thông điệp này tiếp nối nỗ lực gần đây của ông Maduro trong việc xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo yêu hòa bình. Tại nhiều cuộc mít tinh, ông hát ca khúc Imagine của John Lennon, nhún nhảy theo nhạc điện tử gắn với khẩu hiệu hòa bình và thậm chí bắt chước phong cách lạc quan của Bobby McFerrin với Don’t Worry, Be Happy.
Nếu như Winston Churchill từng có khẩu hiệu “Giữ bình tĩnh và tiếp tục tiến lên”, thì ông Maduro dường như chọn thông điệp “Đừng lo lắng, hãy hạnh phúc”.
Dẫu vậy, ông Maduro cũng không ít lần thể hiện lập trường cứng rắn, khẳng định Venezuela sẵn sàng bảo vệ lãnh thổ trước cái mà ông gọi là các thế lực đế quốc. Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn đêm giao thừa, ngay cả khi đã lọt vào tầm ngắm của quân đội Mỹ, ông vẫn nói rằng mình mong muốn đạt được một thỏa thuận.
“Chính phủ Mỹ biết rõ điều này vì chúng tôi đã nói với nhiều quan chức của họ”, ông nói.
“Nếu họ muốn đối thoại nghiêm túc về hợp tác chống ma túy, chúng tôi sẵn sàng. Nếu họ muốn dầu mỏ Venezuela, chúng tôi cũng sẵn sàng cho đầu tư của Mỹ như Chevron, bất cứ lúc nào, ở đâu và theo cách nào họ muốn”, ông nhấn mạnh.
 |
| Những người ủng hộ ông Maduro ở Caracas hôm 3/1, sau khi ông bị Mỹ bắt giữ. Ảnh: New York Times. |
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sau đó vẫn tỏ ra hoài nghi về thiện chí này, cho rằng ông Maduro đã có “nhiều cơ hội” để tránh kết cục hiện nay nhưng không tận dụng.
Trong khi đó, các công tố viên liên bang Mỹ đã truy tố ông Maduro và phu nhân với các cáo buộc khủng bố ma túy và âm mưu buôn lậu cocaine.
Bác bỏ các cáo buộc, ông Maduro khẳng định chính phủ của mình đã mạnh tay trấn áp các băng nhóm ma túy từ Colombia, thậm chí sử dụng vũ lực. Ông cho biết lực lượng Venezuela đã bắn hạ 431 máy bay buôn ma túy xâm nhập không phận, dù không nêu rõ thời gian cụ thể.
“Cách làm của chúng tôi hiệu quả, kiểu mẫu và rất hiệu suất. Những gì còn lại chỉ là câu chuyện do người khác dựng lên”, ông nói.
Ông Maduro cáo buộc Washington bịa đặt các cáo buộc để biện minh cho ý định can thiệp quân sự, so sánh chúng với những tuyên bố về vũ khí hủy diệt hàng loạt từng dẫn Mỹ vào các cuộc chiến kéo dài.
“Chính họ cũng biết đó là dối trá. Tôi tin rằng chúng ta cần gạt bỏ tất cả và bắt đầu đối thoại nghiêm túc”, ông nhấn mạnh.
Tổng thống Trump cho biết ông từng nói chuyện với ông Maduro “vài lần”. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Venezuela chỉ thừa nhận một cuộc gọi duy nhất hôm 21/11, kéo dài khoảng 10 phút và “rất tôn trọng”.
“Đó thực sự là một cuộc trò chuyện dễ chịu, dù những diễn biến sau đó thì không. Mọi việc xin phó thác cho Chúa”, ông Maduro cho biết trong một thông báo.
 |
| Chiếc máy bay chở cựu tổng thống Venezuela và vợ ông hạ cánh xuống căn cứ không quân Stewart thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia ở Quận Cam, New York (Mỹ) ngày 3/1. Ảnh: New York Times. |
Một viễn cảnh rất khác
Trong khi Washington đã lên kế hoạch bắt giữ, ông Maduro vẫn ung dung chỉ cho nhà báo Ramonet những địa điểm mang tính biểu tượng ở Caracas: quảng trường nơi cố Chủ tịch Cuba Fidel Castro từng diễn thuyết năm 1959, đại lộ gắn liền với chiến dịch tranh cử của Hugo Chávez năm 2012, hay bức tượng giương cao lá cờ Liên Xô.
Ông Ramonet cho biết đây là năm thứ 10 liên tiếp ông phỏng vấn ông Maduro, nhằm phản ánh những điều mà theo ông là “truyền thông quốc tế cố tình che giấu”.
“Với truyền thông phương Tây, dân chủ trực tiếp không tồn tại ở Venezuela. Tôi thách họ tranh luận ở bất kỳ khu phố nào tại Caracas, với người dân, không phải với tôi”, ông Maduro nói.
Khi xe lăn bánh, ông Maduro cũng nhắc lại những chuyến đi từng thực hiện tại Mỹ, từ New York, Boston, Baltimore, Philadelphia, New Jersey, Queens, Manhattan, đến Washington DC, khẳng định ông “hiểu rất rõ” đất nước này.
“Tôi đã lái xe ở đó khá nhiều. Tôi đã nói với Tổng thống Mỹ điều đó: Tôi biết rõ nơi đó”, vị Tổng thống Venezuela chia sẻ trong buổi phỏng vấn cuối cùng trước khi bị bắt giữ.
Ngày 4/1, Tổng thống Trump đưa ông Maduro trở lại New York, nơi ông dự kiến bị giam tại Trung tâm giam giữ Metropolitan ở Brooklyn.
Trước đó, ông Maduro từng hình dung một viễn cảnh rất khác cho năm 2026 - điều ông gọi là “Năm của Thách thức lớn”.
“Chúng tôi sẽ vượt qua biến động và khó khăn, tiếp tục củng cố Venezuela như một quốc gia hòa bình”, ông nói trong những giờ cuối cùng của năm 2025.
“Tôi phó thác tất cả cho Chúa, bởi Ngài biết mình đang làm gì”, ông kết luận.
Liên Hợp Quốc cùng nhiều nước trong khu vực Mỹ Latinh và trên thế giới lên án cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela, cho rằng hành động này xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Venezuela, đe dọa hòa bình khu vực và tạo tiền lệ nguy hiểm, có nguy cơ làm xói mòn các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, đồng thời nhấn mạnh giải pháp đối thoại.
Việt Nam kêu gọi các bên liên quan tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, trong đó có nguyên tắc tôn trọng chủ quyền các quốc gia, không sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế.
Những cuốn sách để hiểu thêm về Mỹ Latinh
Znews.vn giới thiệu tới độc giả các cuốn sách nên đọc để hiểu thêm về Mỹ Latinh - một khu vực rộng lớn gồm nhiều quốc gia với nền văn hóa đa dạng.
Độc giả có thể xem thêm tại đây.
