 |
| Thú mỏ vịt (tên khoa học: Ornithorhynchus anatinus) là sự kết hợp của nhiều loài với mỏ giống vịt, đuôi giống hải ly, chân có màng như rái cá. Chính vì ngoại hình kỳ lạ này mà khi phát hiện vào thế kỷ 18, nhiều nhà khoa học nghĩ đó là trò lừa. Nhưng điều khiến nó trở nên "vô lý" không chỉ nằm ở ngoại hình, mà còn ở cấu trúc sinh học bên trong. Ảnh: Britannica. |
 |
| Động vật có vú nhưng lại đẻ trứng: Thú mỏ vịt có lông và tuyến sữa - đặc trưng của động vật có vú sinh con nhưng nó lại đẻ trứng giống chim và bò sát. Sau khi đẻ, con cái sẽ cuộn mình ấp trứng trong hang. Khi trứng nở, con non tiếp tục được nuôi bằng sữa mẹ. Sự kết hợp giữa đẻ trứng và nuôi con bằng sữa khiến loài này trở thành một trong những nhánh tiến hóa cổ xưa và kỳ lạ nhất còn tồn tại đến ngày nay. Ảnh: Australian Geographic. |
 |
| Có sữa nhưng không có núm vú: Nếu đã là động vật có vú, việc có tuyến vú là điều hiển nhiên. Nhưng thú mỏ vịt lại không có bộ phận này. Thay vào đó, sữa được tiết trực tiếp qua da, thấm vào lông, và con non sẽ liếm sữa từ cơ thể mẹ. Cơ chế này không chỉ hiếm mà còn cho thấy một "phiên bản sơ khai" của việc nuôi con bằng sữa trong tiến hóa. Ảnh: Shutterstock. |
 |
| "Nhìn" bằng mỏ khi ở dưới nước: Khi thú mỏ vịt lặn xuống nước, chúng không nhìn thấy gì và không ngửi thấy gì. Các nếp da tạm thời che mắt chúng, và lỗ mũi khép lại để không bị thấm nước. Thời gian lặn thường kéo dài từ 30 đến 60 giây. Tuy nhiên, mỏ của thú mỏ vịt có các thụ thể điện và thụ thể cơ học cho phép nó phát hiện trường điện và chuyển động tương ứng. Nhưng vì các thụ thể cơ học của thú mỏ vịt nhạy cảm với mọi chuyển động, rất cần thiết để phát hiện các sinh vật sống để ăn sau khi con vật đào bới đáy biển. Khi ở ngoài nước, mắt của thú mỏ vịt nằm phía trên mỏ, điều đó có nghĩa là nó không thể nhìn thấy bất cứ thứ gì ngay bên dưới. Ảnh: Adam Phillips/Beaker Street. |
 |
| Nhỏ bé nhưng lại có nọc độc: Thú mỏ vịt trông hiền lành như thú mỏ vịt lại sở hữu nọc độc. Con đực có một chiếc gai ở chân sau, có thể tiết ra chất độc gây đau dữ dội cho kẻ thù. Dù không gây chết người, cơn đau có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí khó giảm bằng thuốc thông thường. Đây là một trong số cực ít động vật có vú trên thế giới có khả năng này. Ảnh: Vecteezy. |
 |
| Có bộ gene khác biệt: Không chỉ kỳ lạ về hình thái, thú mỏ vịt còn khiến giới khoa học bất ngờ khi giải mã bộ gene. Nó mang đặc điểm di truyền của cả động vật có vú, chim và bò sát. Thậm chí, loài này có tới 10 nhiễm sắc thể giới tính (trong khi con người chỉ có 2) - khác biệt hoàn toàn so với hầu hết loài khác. Điều kỳ lạ hơn nữa là một số nhiễm sắc thể Y của thú mỏ vịt lại có chung gene với nhiễm sắc thể giới tính ở chim. Ảnh: PBS. |
 |
| Nhiệt độ cơ thể thấp bất thường: Trong khi đa số động vật có vú duy trì thân nhiệt khoảng 37°C, thú mỏ vịt chỉ ở mức khoảng 32°C - gần với bò sát hơn. Mức nhiệt này giúp nó thích nghi tốt hơn với môi trường nước lạnh, nhưng đồng thời cũng là một đặc điểm khác biệt hẳn so với họ hàng cùng nhóm. Ảnh: Britannica. |
 |
| Loài vật không có răng và dạ dày: Thú mỏ vịt không có răng khi trưởng thành. Thay vào đó, thú mỏ vịt dùng các tấm sừng trong miệng để nghiền nát thức ăn như tôm, côn trùng và giun. Chúng cũng sử dụng chiếc lưỡi chuyên dụng có gai để dẫn thức ăn từ túi má, nơi thức ăn được nghiền cùng sỏi và lọc nhiều lần cho đến khi thức ăn dễ tiêu hóa sẵn sàng để nuốt. Những chiếc lưỡi dài và hẹp này có thể dài tới 18 cm. Đặc biệt, thức ăn sẽ đi thẳng vào ruột từ thực quản của chúng. Chúng không có túi chứa các enzyme tiêu hóa hoặc axit để phân giải thức ăn. Ảnh: Sightseeing Scientist. |
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
