Vào thế kỷ 17, cà phê đã được dùng để hỗ trợ điều trị bệnh tả. Ảnh minh họa: K.C.

Đối với bệnh thương hàn và các loại sốt khác, tác dụng của cà phê thường rất nhanh chóng và hiệu quả, đặc biệt là ở giai đoạn đầu, trước khi xuất hiện các biến chứng tại chỗ.

Bác sĩ Guillasse thuộc hải quân Pháp, trong một bài nghiên cứu gần đây về sốt thương hàn, cho biết rằng: “Cà phê đã mang lại cho chúng tôi sự hài lòng ngoài mong đợi. Sau khi sử dụng, chúng tôi phát hiện, với sự ngạc nhiên lớn, rằng tác dụng của nó rất nhanh chóng và dứt khoát. Bệnh nhân của chúng tôi chỉ cần uống vài muỗng canh cà phê là nét mặt đã giãn ra và tỉnh táo ngay tắp lự.

Chỉ trong ngày hôm sau, tình trạng cải thiện đến mức chúng tôi có khuynh hướng xem nó như một phương thuốc đặc hiệu chống lại bệnh thương hàn. Dưới tác động của cà phê, tình trạng lờ đờ biến mất và bệnh nhân thoát khỏi trạng thái lơ mơ đã kéo dài kể từ khi bệnh khởi phát. Chẳng mấy chốc, các chức năng cơ thể trở lại bình thường và bệnh nhân bước vào giai đoạn hồi phục”.

Công thức của ông là: đối với người lớn, cứ hai giờ cho uống hai đến ba muỗng canh cà phê đen đặc, xen kẽ với một đến hai muỗng canh rượu vang claret hoặc burgundy, một chút nước chanh hoặc citrate magiê mỗi ngày, rồi sau vài ngày thì bổ sung thêm quinine với liều lượng ít.

Vì các triệu chứng khó chịu hoặc triệu chứng thần kinh xuất hiện đầu tiên, bác sĩ xem sốt thương hàn như một bệnh lý thần kinh và cà phê, với tác dụng lên hệ thần kinh, được chỉ định đặc biệt ở giai đoạn đầu, trước khi có biến chứng tại chỗ.

Trong những trường hợp sốt vàng da nghiêm trọng, nhiều bác sĩ đã sử dụng cà phê như phương thuốc chính sau khi đã áp dụng các biện pháp điều trị khác mà không thu được hiệu quả. Trong các tình huống như vậy, cà phê làm chậm quá trình biến đổi mô, từ đó bảo tồn thể lực, đặc biệt là trong trạng thái hệ thần kinh có xu hướng sụp đổ do máu bị nhiễm bẩn.

Trong điều kiện đó, loại đồ uống này giúp duy trì sức mạnh thần kinh cho đến khi máu được lọc sạch và tái tổ chức, có lợi thế hơn tất cả các chất kích thích khác vì không gây ra tác dụng phụ nào sau đó.

Ngay từ năm 1835, trong thời kỳ dịch tả, các bác sĩ tại New York đã khuyên người dân nên kiêng bia rượu và chỉ dùng cà phê mạnh nguyên chất như một loại đồ uống duy nhất nhằm giữ cho cơ thể khỏe mạnh và giảm nguy cơ bị nhiễm bệnh. Kết quả thu được là rất có lợi và đáng hài lòng.

Khi trình bày chi tiết một loạt các thí nghiệm sự phát triển của các loại vi sinh vật gây bệnh và không gây bệnh, Sudend đã chứng minh một cách thuyết phục rằng “các bác sĩ đã hành động sáng suốt không ngờ”.

Loại cà phê được sử dụng trong các thí nghiệm này là loại Java hảo hạng, mặc dù sau đó người ta phát hiện cả cà phê loại tốt hay xấu đều cho kết quả tương tự. Các dịch chiết được pha bằng cách trộn từ 10 đến 30 phần cà phê với từ 70 đến 90 phần nước sôi.

Cà phê mới rang được xay mịn, rồi đổ nước sôi vào, đặt trong bình kín, ngâm trong bể nước nóng khoảng mười phút và lọc qua bộ lọc đã khử trùng. Dịch chiết này được sử dụng để tạo đĩa thạch, cả trực tiếp và gián tiếp, cho đến khi chuẩn bị được loại thạch dinh dưỡng từ nó.

Với việc dùng dịch chiết này làm môi trường, các loại nấm mốc và vi sinh vật khác nhau được nuôi cấy nhằm xác định khả năng phát triển hoặc sinh trưởng của chúng trong môi trường đó.