Trong dược liệu, người ta sử dụng phần thân, cành, lá và rễ, có thể thu hái quanh năm. Sau khi rửa sạch, dược liệu được thái lát, phơi hoặc sấy khô để sắc nước uống. Ngoài dạng thuốc sắc, cà gai leo còn được chế biến thành cao lỏng, cao mềm hoặc cao khô.
Theo kinh nghiệm dân gian, cà gai leo được dùng trong nhiều trường hợp như đau nhức xương khớp, phong thấp, ho, dị ứng, giải rượu… Tuy nhiên, công dụng được quan tâm nhiều nhất hiện nay là hỗ trợ điều trị bệnh gan.
Tác dụng của cà gai leo đối với bệnh lý gan
Hỗ trợ điều trị viêm gan virus
Một số nghiên cứu cho thấy, trong cà gai leo có chứa glycoalkaloid - hoạt chất được cho là có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm gan virus, đặc biệt là viêm gan B.
 |
| Theo kinh nghiệm dân gian, cà gai leo được dùng trong nhiều trường hợp như đau nhức xương khớp, phong thấp, ho, dị ứng, giải rượu. |
Làm chậm tiến triển xơ gan
Hoạt chất glycoalkaloid trong cà gai leo được cho là có khả năng làm chậm quá trình xơ hóa gan ở giai đoạn sớm. Điều này giúp hạn chế tiến triển của bệnh xơ gan nếu được sử dụng đúng cách và kết hợp điều trị y khoa.
Chống oxy hóa, bảo vệ tế bào gan
Các nghiên cứu dược lý cho thấy, dịch chiết cà gai leo có tác dụng chống oxy hóa, góp phần giảm tổn thương tế bào gan do các tác nhân gây hại. Nhờ đặc tính này, thảo dược được đánh giá có tiềm năng hỗ trợ bảo vệ gan trước một số độc tố.
Một số nghiên cứu bước đầu cũng ghi nhận khả năng ức chế nhất định đối với một số dòng tế bào ung thư liên quan đến virus, tuy nhiên lĩnh vực này vẫn cần thêm bằng chứng lâm sàng.
Hỗ trợ giải độc gan, giảm triệu chứng say rượu
Trong dân gian, cà gai leo còn được sử dụng để hỗ trợ giải rượu. Nước sắc từ rễ hoặc thân cây được cho là giúp giảm nhức đầu, chóng mặt sau khi uống rượu. Dù vậy, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ, không thay thế việc hạn chế rượu bia để bảo vệ gan.
Những lưu ý khi sử dụng cà gai leo
Dù được đánh giá có nhiều lợi ích, cà gai leo không phù hợp với mọi người. Một số đối tượng nên thận trọng hoặc tránh sử dụng gồm:
Trẻ em dưới 5 tuổi; Phụ nữ mang thai; Người huyết áp thấp; Người mắc bệnh thận; Người đang điều trị bệnh theo phác đồ của bác sĩ.
Liều dùng thông thường không nên vượt quá 50-60g dược liệu khô mỗi ngày. Tuy nhiên, liều lượng cụ thể cần căn cứ vào thể trạng, tuổi tác và tình trạng bệnh lý của từng người. Người bệnh gan, đặc biệt là viêm gan B, xơ gan, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để tránh tương tác với thuốc điều trị.
Cách dùng phổ biến là sắc nước uống hoặc hãm trà. Dược liệu khô sau khi rửa sạch có thể tráng qua nước sôi, sau đó hãm với khoảng 200ml nước sôi trong 10 phút rồi thêm nước để uống trong ngày.
Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.
