'Liên minh các nước sẵn sàng' thống nhất bảo đảm an ninh cho Ukraine

Các nhà lãnh đạo dự Hội nghị “Liên minh các nước sẵn sàng” tại Điện Elysee ở Paris, Pháp, ngày 6/1/2026. Ảnh: Reuters

Đây là lần đầu tiên các đặc phái viên cấp cao của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự cuộc họp của Liên minh sẵn sàng, bao gồm Đặc phái viên Steve Witkoff, người đang dẫn dắt các cuộc tiếp xúc với Moscow, ông Jared Kushner cùng tư lệnh quân sự Mỹ tại châu Âu, tướng Alexus Grynkewich.

Phát biểu sau cuộc họp, ông Steve Witkoff cho biết, Mỹ ủng hộ các cơ chế bảo đảm an ninh được thảo luận, nhấn mạnh các biện pháp này nhằm răn đe và đối phó với bất kỳ cuộc tấn công nào trong tương lai nhằm vào Ukraine.

Trong khi, con rể Tổng thống Mỹ - ông Jared Kushner cho rằng bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào cũng cần đi kèm các bảo đảm đủ mạnh để Ukraine cảm thấy an toàn, bao gồm năng lực răn đe đáng tin cậy và các biện pháp bảo đảm thực thi trong trường hợp thỏa thuận bị vi phạm.

Nhận được sự ủng hộ công khai của Mỹ, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhận định: “Cuộc họp hôm nay đã đạt được những tiến bộ đáng kể, được thể hiện qua Tuyên bố Paris về các đảm bảo an ninh vững chắc cho một nền hòa bình bền vững và lâu dài. Tuyên bố này của Liên minh các nước sẵn sàng lần đầu tiên công nhận sự đồng thuận về mặt hoạt động giữa 35 quốc gia cấu thành Liên minh, Ukraine và Mỹ trong việc xây dựng các đảm bảo an ninh vững chắc”.

Tuyên bố chung sau cuộc họp cũng nhấn mạnh, khả năng tự vệ của Ukraine là yếu tố then chốt cho an ninh tương lai của nước này và ổn định khu vực châu Âu-Đại Tây Dương.

Theo đó, các nước Liên minh sẵn sàng sẽ cung cấp cho lực lượng của Ukraine trang thiết bị và các khóa huấn luyện, đồng thời hỗ trợ lực lượng này bằng không quân, bộ binh và hải quân để ngăn chặn bất kỳ cuộc tấn công nào trong tương lai.

Đáng chú ý, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã ký riêng tuyên bố ý định về việc triển khai một lực lượng đa quốc gia nhằm giám sát và bảo đảm thực thi lệnh ngừng bắn.

Theo Tổng thống Pháp, lực lượng này sẽ được triển khai trên bộ, trên không và trên biển, song hoạt động “cách xa tuyến tiếp xúc” với tiền tuyến. Ông Macron cho biết Pháp sẵn sàng cử hàng nghìn binh sỹ tham gia, trong khi Anh và Pháp dự kiến thiết lập các căn cứ quân sự ngay tại Ukraine.

Về phía Đức, Thủ tướng Friedrich Merz cho biết Berlin sẵn sàng hỗ trợ trong khuôn khổ quốc tế, song nhấn mạnh việc triển khai binh sỹ Đức sẽ không diễn ra trên lãnh thổ Ukraine: “Đức sẽ tiếp tục đóng góp về chính trị, tài chính và cả quân sự. Ví dụ bao gồm việc triển khai quân đội đến lãnh thổ NATO lân cận để hỗ trợ Ukraine sau khi lệnh ngừng bắn được thực hiện.

Tôi muốn nói rõ tại thời điểm này rằng bản chất và phạm vi đóng góp của Đức sẽ phải được Chính phủ Đức và Quốc hội Đức quyết định ngay khi các điều kiện nêu trên được làm rõ. Tôi muốn nói thay mặt cá nhân và Chính phủ Đức rằng về nguyên tắc, chúng tôi không loại trừ bất cứ điều gì”.

Thủ tướng Croatia Andrej Plenkovic khẳng định nước này cũng sẽ không cử binh sĩ tới lãnh thổ Ukraine, song sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine thông qua các nỗ lực chính trị, ngoại giao hoặc các gói hỗ trợ quân sự song phương.

Về phía Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky tỏ rõ hài lòng về sự đồng nhất trong cam kết đảm bảo an ninh từ các đồng minh phương Tây, cho biết, các bên đã xác định được lực lượng cần thiết, những quốc gia nào sẵn sàng đảm nhận vai trò lãnh đạo, đảm bảo an ninh trên bộ, trên không, trên biển và trong công tác tái thiết Ukraine.

Ông Zelensky tiết lộ thêm, các quan chức Mỹ và Ukraine đã thảo luận “một số ý tưởng” nhằm giải quyết vấn đề lãnh thổ: “Chắc chắn vẫn còn những câu hỏi, vẫn còn một số thắc mắc liên quan đến văn kiện 20 điểm. Vấn đề lớn nhất cần được giải quyết là vấn đề lãnh thổ.

Chúng tôi đã thảo luận một số ý tưởng có thể giúp ích. Nếu các nhóm không giải quyết được một số vấn đề, những vấn đề đó có thể được thảo luận ở cấp lãnh đạo. Chúng tôi sẽ tiếp tục hôm nay. Nhóm Ukraine sẽ ở lại để tham dự các cuộc họp và đàm phán bổ sung”.

Hiện Nga đang trong thời điểm lễ Giáng sinh của Chính thống giáo và các quan chức Nga chưa đưa ra các bình luận nào về các tuyên bố của các nước phương Tây sau cuộc họp. Tuy nhiên trước đó, các quan chức Nga cho biết, sẽ không thể có lệnh ngừng bắn cho đến khi đạt được một thỏa thuận giải quyết vấn đề một cách toàn diện.

Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng từng bác bỏ mọi khả năng triển khai quân đội từ các nước NATO trên lãnh thổ Ukraine.