Lịch sử nhạc country (2)

(Zing) - Nashville không phải là tất cả khi một bộ phận nghệ sĩ chống lại xu hướng thương mại hóa nhạc country trong những âm thanh ngọt ngào.

>>> Lịch sử nhạc country (1)

Những kẻ chống đối cho rằng nhạc country không thể chỉ dừng lại với “những giai điệu cũ, với fiddle và guitar…” (Waylon Jennings). Đó chính là nguyên nhân ra đời của country rock và outlaw.

Gram Parsons

Country rock bắt nguồn từ California, do Gram Parsons khởi xướng từ cuối những năm 1960, tiếp nối bởi The Byrds, Flying Burrito Brothers và sau này là The Eagles và Emmylou Harris, đã đưa những âm thanh hippy, chạm đến bản chất con người của nhạc rock vào nhạc country. Những chủ đề country truyền thống như nỗi nhớ quê hương hoặc nỗi đau thất tình được đưa vào nhịp điệu của rock.

Bang Texas thì lại sản sinh ra những “kẻ chống đối” như Willie Nelson, Waylon Jennings, Butch Hancock, Jimmie Dale Gilmore…của thể loại outlaw. Đây là cách tiếp cận âm nhạc không kiểu cách, đến với bản chất của nhạc country trước khi nó chạy theo thõa mãn thị hiếu đại chúng. Thể loại nhạc này không chỉ lôi cuốn những fan nhạc country trung thành mà còn gây nên tiếng vang lớn trên các đài phát thanh và trong các ký túc xá đại học.

Cũng tại California, đã ra đời một phong cách chống lại phong cách Nashville, đó chính là phong cách Bakersfield, được phát triển bởi những tên tuổi như Buck Owens, Merle Haggard, Dwight Yoakam và dựa trên con đường vạch ra của huyền thoại The Maddox Brothers and Rose. Họ đã pha trộn và chắt lọc lại từ nhạc country cổ xưa, những điệu swing hoang dã và cả 1 chút gospel. Tất cả đã tràn ngập những sàn nhảy và quán rượu rẻ tiền vào những năm 60 và đã thay thế hoàn toàn phong cách Nashville vào thời gian đó.

Nashville đã biến mất, một đế chế mới, đế chế Bakersville ra đời dưới sự lãnh đạo của Merle Haggard. Những band như Muleskinner hay Old and in the Way đã cải tiến nhạc bluegrass và phát minh ra một dòng nhạc mới lấy tên là newgrass. Mặc dù chưa bao giờ được vinh danh trong dòng chảy chính của nhạc country, newgrass đã trở thành một phần không thể thiếu của lịch sử country.

Merle Haggard

Trong khi đó, một số nghệ sĩ, trong đó có Alison Krauss, đã đạt được thành tựu rực rỡ khi quay trở lại lối hát truyền thống của nhạc country. Nhờ đó, hàng loạt festival nhạc folk như Newport Folk Festival ra đời nhằm tôn vinh những giá trị cũ

Tới những năm 1970 và 1980, trước sự bành trướng của rock gây không ít khó khăn cho các nghệ sĩ country, các nghệ sĩ country đã có những bước lột xác và đạt được thành công rực rỡ ở cả 3 thể loại mới mẻ: country rock, country pop và neotraditional country

Bob Dylan là một người có thể vừa sáng tác vừa hát, đặc biệt, Bob còn là một nhà thơ. Do đó những lời lẽ trong các ca khúc của Bob Dylan đều rất chau chuốt lãng mạn. Lời nhạc của Bob Dylan chịu ảnh hưởng của tình hình chính trị-xã hội lúc bấy giờ (phong trào phản chiến sôi động lúc bấy giờ - Bob Dylan là một người rất tích cực trong phong trào phản chiến), và mang cả âm hưởng triết lý và thi vị, khác hẳn với xu hướng nhạc pop lúc bấy giờ và có ảnh hưởng rộng tới trào lưu counterculture lúc ấy.

Bob Dylan

Những album đầu tay của Bob mang phong cách folk, blues pha trộn với gospel. Với bài hit Blowin’ in the wind trong album Freewheelin’ với nội dung phản kháng lại chế độ xã hội lúc bấy giờ đã làm nên tên tuổi Bob Dylan. Album John Wesley Harding (1967) là album đầu tiên của Bob Dylan mang những giai điệu của folk-rock, một thể loại rất gần với country rock. Nhưng mãi tới album Nashville Skyline (1969), Bob Dylan chứng tỏ mình là một nghệ sỹ country thực thụ với những âm thanh Nashville đặc trưng, giọng hát êm dịu, một bài hát chung với Johny Cash và bản hit Lay Lady Lay. Sau này, Bob Dylan còn có một tuyệt phẩm khác, Knockin’ on the Heaven Door, bài hát này trở thành một trong những bài hát được cover nhiều nhất của lịch sử âm nhạc.

Sự nghiệp của Neil Young bắt đầu trong band Buffalo Springfield, một band nhạc chơi khá phức tạp khi pha lẫn cả country, folk, psychedelia và rock. Sau khi ra được 3 album, ban nhạc đã tan rã để mở ra sự nghiệp solo đối với Neil Young. Giai đoạn đầu trong sự nghiệp solo của Neil Young gắn bó với nhạc rock, tới mãi những năm 1985 ông mới quay trở lại cội nguồn country. Những album như Landing on Water (1986) hay Harvest Moon (1992) là dấu son trong sự nghiệp country của Neil Young.

Ban nhạc The Byrds, chịu ảnh hưởng của cả Bob Dyaln và The Beatles, đã chơi qua nhiều thể loại rock khác nhau như folk rock, raga rock, psychedelic rock, jangle rock… nhưng vào năm 1968 cũng đã tung ra một album Sweetheart of the Rodeo, 1 album country rock thật sự. Dù không thành công trong bảng xếp hạng (chỉ xếp hạng 77 của Mỹ) nhưng album đã chứa đựng những giai điệu cổ điển như trong Hickory Wind của Parsons, vài giai điệu của Bob Dylan trong The Basement Taps, và cả những bài hát rất khác của The Louvin Brothers (The Chirstian Life). Album này vẫn thường được trích dẫn như album nhạc country-rock đầu tiên hay album country đầu tiên được chơi bởi 1 band nhạc rock. Ban nhạc tan rã vào năm 1973.

The Eagles

The Eagles, ban nhạc nổi tiếng với bài Hotel California cũng đã từng có 1 thời chơi nhạc country. Khi mới thành lập âm nhạc của họ là một sự pha trộn giữa những bản phối bluegrass và cách hòa âm của California surf rock, chuyên trị những bản ballad nhẹ nhàng, những bài country không thể mượt mà hơn và những bài pop-rock. Những ca khúc của band trong thời kì này đa phần các sáng tác của Gram Parsons, Jackson Browne, J.D. Souther và Warren Zeon.

Với những sáng tác giai đoạn đầu đó, The Eagles đã mang những âm thanh rất đặc trưng của country rock miền Nam California. Trong những album sau, The Eagles đã dần từ bỏ những âm thanh bluegrass và chú trọng hơn vào con đường rock. Tuy nhiên 2 album đầu của The Eagles, Eagles và Desperado, đã trở thành những dấu son trong lịch sử country-rock.

(còn tiếp)

GS (tổng hợp)