Lãnh tụ Tối cao Iran ra tuyên bố thề báo thù cho cha

Băng rôn in hình cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei (trái) và người kế nhiệm Mojtaba Khamenei bên ngoài Đại Thánh đường Imam Khomeini Grand Mosalla ở Tehran, ngày 2/7/2026. Ảnh: Reuters.

Ngày 11/7, trong thông điệp nhân lễ tang cố giáo chủ Ali Khamenei, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố việc báo thù cho cha là “nguyện vọng của toàn dân” và “nhất định phải được thực hiện”.

“Chúng tôi thề sẽ báo thù cho vị lãnh tụ đã hy sinh và tất cả những người đã ngã xuống trong hai cuộc chiến này trước những kẻ gây ra tội ác", ông Khamenei viết.

Ông Mojtaba Khamenei cũng gửi lời cảm ơn hàng chục triệu người đã tham dự lễ tang của cha ông.

"Nhân dịp này, tôi chân thành cảm ơn hàng chục triệu người. Sự hiện diện phi thường, mang tính lịch sử và đánh bại mọi âm mưu của kẻ thù của các bạn đã lan tỏa khắp các thành phố và làng mạc ở Iran và Iraq, đặc biệt là Tehran, Qom, Najaf, Karbala và Mashhad", hãng thông tấn bán chính thức Tasnim dẫn lời ông Mojtaba.

Tuyên bố của Lãnh tụ Tối cao Iran được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng sức ép bằng một loạt bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, đe dọa sẽ tiếp tục phóng tên lửa vào Iran.

"1.000 tên lửa đã được nạp đạn, khóa mục tiêu và chĩa thẳng vào Cộng hòa Hồi giáo Iran. Hàng nghìn quả khác sẽ lập tức được triển khai nếu chính phủ Iran thực hiện những lời đe dọa ám sát đương kim Tổng thống Mỹ, trong trường hợp này là TÔI!", Tổng thống Trump cảnh báo.

Tuần qua, Mỹ và Iran đã nối lại các cuộc tấn công. Sau khi Mỹ không kích cơ sở hạ tầng Iran vào ngày 7/7, Tehran cho biết đã trả đũa bằng cách đánh vào các địa điểm quân sự của Mỹ ở Bahrain và Kuwait.

Bước leo thang này đã làm giảm hy vọng đưa bản ghi nhớ được hai bên ký kết hôm 17/6 thành một thỏa thuận lâu dài để chấm dứt chiến tranh.

Cảnh cửa ngoại giao vẫn mở

Bất chấp việc hai bên liên tục đưa ra tối hậu thư và Mỹ mở nhiều đợt không kích nhằm vào 5 tỉnh của Iran, các cuộc đàm phán ngoại giao mang tính quyết định vẫn đang âm thầm diễn ra.

Dù ngày 10/7 Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn đã chấm dứt nhưng Mỹ vẫn sẽ tiếp tục mở rộng cánh cửa ngoại giao. Cùng ngày Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã đến Oman để tiếp tục các cuộc thương lượng, một ngày sau khi các nhà trung gian Qatar tới Iran gặp giới chức nước này trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực.

Cùng lúc đó, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian để bày tỏ "quan ngại sâu sắc" trước tình trạng leo thang gần đây, đồng thời hối thúc cả Iran và Mỹ kiềm chế.

Từ Washington D.C., phóng viên Kimberly Halkett của Al Jazeera đưa tin: "Mỹ nhấn mạnh điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận nào là Iran phải chấp nhận các giới hạn và giao nộp vật liệu hạt nhân.

Mỹ cũng được cho là đang hối thúc Iran công khai tuyên bố mở cửa trở lại hoàn toàn eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải, đồng thời cam kết không tấn công tàu chở dầu trên tuyến đường thủy chiến lược này.

Thế nhưng tờ Wall Street Journal ngày 10/7 dẫn lời các quan chức cấp cao Mỹ cho rằng chính quyền Tổng thống Trump nhận định khả năng đạt được thỏa thuận hạt nhân với Iran đang ngày càng mong manh.

Theo Wall Street Journal, Mỹ đang vẫn đang để ngỏ việc nối lại chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Dù vậy, Tiến sĩ Majid Rafizadeh, nhà khoa học chính trị chuyên về chính sách đối ngoại Mỹ và Trung Đông, có cái nhìn lạc quan hơn. Theo ông Rafizadeh, dù hai bên liên tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn và xuất hiện các vụ đụng độ lẻ tẻ, nhưng sức ép kinh tế, quân sự và chính trị trong nước khiến cả Mỹ lẫn Iran đều có nhiều động lực theo đuổi giải pháp ngoại giao.

Châu Âu xem xét đề xuất cho phép thu phí eo biển Hormuz

Trong diễn biến liên quan cùng ngày, các nước châu Âu cho biết đang xem xét đề xuất cho phép thu phí lưu thông hàng hải tại eo biển Hormuz, với điều kiện khoản phí không mang tính bắt buộc và được Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) ủng hộ, theo Guardian.

Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Anh David Lammy cho rằng việc áp phí bắt buộc sẽ gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, một số thành viên nội các Anh nhận định việc thu phí đối với các dịch vụ hỗ trợ hàng hải là phù hợp với thông lệ tại nhiều tuyến đường thủy tự nhiên, như eo biển Malacca và eo biển Manche.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh các quan chức Mỹ yêu cầu Iran công khai tuyên bố eo biển Hormuz vẫn mở cửa và cam kết không tấn công các tàu đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Hình ảnh một chiếc tàu lật nghiêng ở vùng nước nông trong lúc người dân Iran đang nghỉ ngơi. Ảnh: Reuters.

Theo Guardian, Oman đang xây dựng cơ chế quản lý eo biển Hormuz dựa trên mô hình eo biển Malacca với sự hỗ trợ của các chuyên gia pháp lý Anh. Muscat cũng đề nghị cử các chuyên gia sang Iran để giải thích chi tiết kế hoạch.

Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran đưa tin Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã tới Oman ngày 11/7 để thảo luận về eo biển Hormuz. Hãng thông tấn IRNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei cho biết chuyến thăm sẽ "tập trung vào eo biển Hormuz và an toàn hàng hải", đồng thời là "sự tiếp nối các cuộc tham vấn mà chúng tôi đã tiến hành với Oman trong một đến hai tháng qua".

Tuy nhiên, theo một nhà ngoại giao, phương án do Oman đề xuất có thể chưa đáp ứng kỳ vọng của Iran, đặc biệt là Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). Iran cũng đang chịu sức ép từ các nước trong khu vực, yêu cầu làm rõ đề xuất của Tehran và liệu các khoản phí này có thực sự mang tính bắt buộc hay không. Đại sứ quán Iran tại Anh cho biết Tehran quan tâm tới một đề xuất độc lập của Nhóm Nghiên cứu Chính sách Năng lượng.

Theo báo cáo này, một khoản phí dịch vụ minh bạch trong khuôn khổ cơ chế hợp tác khu vực sẽ khuyến khích các bên hợp tác. Nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh đây không phải khoản phí thu đơn thuần đối với các tàu chỉ vì đi qua eo biển.