 |
| Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh năm 2026. Ảnh: NTCC. |
Những ngày gần đây, chị Nguyễn Hoàng Thanh (Định Công, Hà Nội) tất bật tìm hiểu các phương án xét tuyển, kể cả chương trình liên kết của một số trường đại học.
Con trai chị đã đăng ký dự thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia Hà Nội đợt tháng 3 và chuẩn bị thi chứng chỉ IELTS. Dù vậy, gia đình vẫn lo ngại khả năng trúng tuyển hệ chính quy nên muốn “chắc chân” bằng phương án dự phòng. “Cháu chỉ tham gia một kỳ thi đánh giá năng lực nên cơ hội chưa nhiều”, chị Thanh bày tỏ.
Tạo cơ hội
So với năm 2025, số lượng kỳ thi riêng tiếp tục tăng. Điều này mở rộng cơ hội xét tuyển nhưng đồng thời đặt ra nguy cơ quá tải về thời gian, chi phí và áp lực ôn tập nếu thí sinh đăng kí dàn trải, thiếu định hướng rõ ràng.
Trên địa bàn Hà Nội, nhiều trường đại học tổ chức kì thi riêng với quy mô và mục tiêu khác nhau. Điểm chung là nội dung bám sát chương trình giáo dục phổ thông, song cấu trúc đề thi, cách thức tổ chức và phạm vi sử dụng kết quả có sự khác biệt đáng kể.
Kì thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia Hà Nội được tổ chức 6 đợt từ tháng 3 đến tháng 5, thu hút gần 100.000 thí sinh đăng ký. Bài thi trên máy tính gồm ba phần: Toán học và xử lý số liệu; Văn học - ngôn ngữ; phần tự chọn khoa học hoặc Tiếng Anh. Hiện khoảng 100 trường đại học trên cả nước sử dụng kết quả kì thi này để xét tuyển.
ĐH Bách khoa Hà Nội tiếp tục tổ chức kỳ thi đánh giá tư duy với 3 đợt thi. Bài thi kéo dài 150 phút, gồm các phần tư duy toán học, tư duy đọc hiểu và tư duy khoa học hoặc giải quyết vấn đề. Kết quả kỳ thi được hơn 50 trường đại học sử dụng trong xét tuyển.
Năm nay, ĐH Sư phạm Hà Nội tiếp tục tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực phục vụ tuyển sinh các ngành đào tạo giáo viên và một số ngành khoa học giáo dục. Kết quả chủ yếu được sử dụng trong phạm vi tuyển sinh của nhà trường và một số cơ sở giáo dục đại học khác. Ngoài ra, thí sinh có thể tham khảo kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM hay kỳ thi chuyên biệt của ĐH Sư phạm TP.HCM.
Cần có phương pháp
Bên cạnh việc mở rộng cơ hội, một số kỳ thi riêng còn là điều kiện bắt buộc nếu thí sinh muốn xét tuyển vào những nhóm trường đặc thù. Chẳng hạn, để xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT vào khối trường công an, quân đội, thí sinh bắt buộc phải tham gia một trong hai kỳ thi đánh giá do Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an tổ chức.
Muốn tham gia phương thức tài năng của ĐH Bách khoa Hà Nội (dành cho thí sinh không đạt giải quốc gia, quốc tế), bắt buộc phải dự thi đánh giá tư duy. Năm nay, một số ngành của ĐH Ngoại thương cũng xét kết quả bài thi này, mở thêm cơ hội cho thí sinh đã tham gia.
Theo TS Phạm Kim Thư, Hiệu trưởng trường THPT Mai Hắc Đế (Hoàng Mai, Hà Nội), từ thực tiễn tuyển sinh những năm gần đây, học sinh không nên đăng ký quá nhiều kỳ thi riêng.
Với đa số thí sinh, tham gia từ 1 đến 2 kỳ thi là phù hợp. Nếu đã xác định rõ nhóm trường mục tiêu và kỳ thi được nhiều trường chấp nhận (như bài thi đánh giá năng lực của các đại học quốc gia), thí sinh có thể chỉ cần dự một kỳ thi. Việc thi thêm chỉ nên đặt ra khi thực sự mở rộng cơ hội vào nhóm trường khác; nếu không, rất dễ lãng phí công sức.
Trong bối cảnh chương trình học và ôn thi tốt nghiệp THPT vốn đã dày đặc, TS Phạm Kim Thư khuyên học sinh cần xác định học chính khóa vẫn là nền tảng cốt lõi. Giai đoạn đầu nên dành 70-80% thời gian củng cố kiến thức phổ thông; 20-30% cho rèn kỹ năng tư duy, đọc hiểu, xử lý số liệu theo định dạng kỳ thi riêng. Càng gần thời điểm thi có thể tăng cường luyện đề, song không được buông lỏng việc học trên lớp.
Việc chuẩn bị cho các kỳ thi đánh giá tư duy, năng lực cần một lộ trình bài bản gồm bốn giai đoạn: Củng cố nền tảng; rèn kĩ năng; tăng tốc luyện đề; và “chốt phong độ” trước kì thi từ hai đến ba tuần. Song song đó, thí sinh cần duy trì sinh hoạt điều độ, tránh tâm lý so sánh, coi mỗi kỳ thi là một cơ hội độc lập.
Trao đổi với phóng viên, TS Phạm Thanh Hà, Phó trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý đào tạo, ĐH Ngoại thương, cho biết năm nay, trường sử dụng 4 phương thức xét tuyển, trong đó có xét tuyển dựa trên kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực trong nước và quốc tế. Mỗi bài thi có cấu trúc, cách tính điểm, phạm vi đánh giá khác nhau; do đó, thí sinh cần tìm hiểu kỹ chương trình mình quan tâm chấp nhận kết quả kì thi nào và yêu cầu ngưỡng điểm tối thiểu ra sao.
Đối với các kì thi quốc tế như SAT, ACT hay A-Level, thí sinh phải lưu ý thời hạn hiệu lực chứng chỉ, yêu cầu chuẩn hóa điểm và điều kiện ngoại ngữ kèm theo. Việc theo dõi sát mốc thời gian đăng kí dự thi, đăng ký nguyện vọng và nộp minh chứng là yếu tố then chốt để tránh rủi ro.
“Dù theo phương thức nào, mức độ cạnh tranh vẫn rất lớn. Trong 'ma trận' kì thi riêng, điều quan trọng nhất không phải là thi nhiều, mà là chọn đúng - dựa trên thế mạnh cá nhân và chiến lược rõ ràng. Khi có lộ trình hợp lý, chuẩn bị nền tảng vững chắc và giữ được tâm lý ổn định, thí sinh hoàn toàn có thể biến áp lực thành cơ hội, tối ưu hóa khả năng trúng tuyển đại học năm 2026”, TS Phạm Thanh Hà nói.
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
