|
|
Người dân mua sắm tại siêu thị ở Millbrae, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN) |
Theo số liệu sơ bộ do Cục Phân tích Kinh tế (BEA) thuộc Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày 20/2, nền kinh tế Mỹ đã giảm tốc mạnh hơn dự báo trong quý cuối cùng của năm 2025, chịu sức ép nặng nề từ đợt đóng cửa chính phủ kéo dài kỷ lục và đà suy yếu của chi tiêu tiêu dùng.
Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn kỳ vọng các chính sách cắt giảm thuế và làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là bệ đỡ cho hoạt động kinh tế trong năm nay.
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của Mỹ chỉ tăng trưởng 1,4% trong quý 4/2025. Con số này thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng ấn tượng 4,4% của quý 3/2025 và kém xa mức dự báo 2,8-3,0% từ cuộc khảo sát của hãng tin Bloomberg. Tính chung cả năm 2025, nền kinh tế lớn nhất thế giới tăng trưởng 2,2%.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm này là đợt đóng cửa chính phủ kéo dài kỷ lục 43 ngày vào cuối năm ngoái.
Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) ước tính sự kiện này đã làm giảm khoảng 1,5 điểm phần trăm tăng trưởng GDP quý 4/2025 do gián đoạn dịch vụ công và cắt giảm chi tiêu liên bang.
Ngay trước khi báo cáo được công bố, Tổng thống Donald Trump cũng đăng tải trên mạng xã hội rằng việc đóng cửa đã khiến Mỹ thiệt hại "ít nhất 2 điểm phần trăm GDP," đồng thời kêu gọi hạ lãi suất.
Bên cạnh tăng trưởng chậm lại, báo cáo cũng phác họa rõ nét một nền kinh tế "hình chữ K:'' các hộ gia đình thu nhập cao vẫn chi tiêu tốt nhờ đà tăng của thị trường chứng khoán, trong khi nhóm thu nhập thấp phải vật lộn với lạm phát cao và thuế quan nhập khẩu. Thị trường lao động cũng ghi nhận sự ảm đạm đáng báo động khi chỉ có 181.000 việc làm được tạo ra trong cả năm 2025, mức thấp nhất kể từ cuộc Đại suy thoái 2009 (nếu không tính giai đoạn đại dịch).
Cùng với đó, áp lực lạm phát vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Một báo cáo riêng được công bố cùng ngày cho thấy chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) lõi - thước đo lạm phát ưa thích của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), đã tăng 0,4% trong tháng 12/2025, mức tăng mạnh nhất trong gần một năm.
Tính theo năm, lạm phát lõi (không báo gồm giá lương thực và năng lượng) đã leo lên mức 3%, cao hơn mức 2,8% của tháng 11/2025 và vẫn cách xa mục tiêu 2% của Fed.
Dù vậy, kỳ vọng về tương lai kinh tế Mỹ vẫn còn khá tươi sáng. Giới chuyên gia kinh tế ước tính lĩnh vực AI, bao gồm đầu tư vào trung tâm dữ liệu, phần mềm và chất bán dẫn, đã đóng góp tới 1/3 tăng trưởng GDP trong các quý 1-3/2025. Động lực này, kết hợp với các khoản hoàn thuế dự kiến lớn hơn trong năm nay, được kỳ vọng sẽ giúp nền kinh tế lớn nhất thế giới duy trì sức bền trước những tác động bất lợi từ chính sách thuế quan và siết chặt kiểm soát lao động nhập cư.
