|
|
Ngay từ những giờ đầu, cơ thể mẹ đã tiết sữa non, sau đó lượng sữa tăng dần và chuyển sang sữa trưởng thành. Ảnh: Shutterstock. |
Nhiều sản phụ lo lắng khi một hoặc hai ngày đầu sau sinh chỉ thấy một lượng sữa rất nhỏ, đặc biệt khi trẻ bú liên tục. Tuy nhiên, đây thường là diễn biến sinh lý bình thường. Trong giai đoạn này, cơ thể mẹ chủ yếu sản xuất sữa non với lượng ít nhưng giàu dinh dưỡng và kháng thể.
Thông thường, khoảng ngày thứ 2-4 sau sinh, mẹ bắt đầu nhận thấy lượng sữa tăng rõ rệt. Ở một số người, quá trình này có thể kéo dài đến ngày thứ 5. Thời điểm sữa về vì thế không hoàn toàn giống nhau ở tất cả sản phụ.
Các giai đoạn của sữa mẹ
Theo Parents, sau sinh, sữa mẹ trải qua 3 giai đoạn chính: sữa non, sữa chuyển tiếp và sữa trưởng thành.
Sữa non
Sữa non thường đặc và có màu vàng đậm. Loại sữa này cung cấp protein cùng các kháng thể giúp bảo vệ trẻ trước nguy cơ nhiễm trùng. Điều đáng chú ý là cơ thể mẹ đã bắt đầu sản xuất sữa non từ khoảng tam cá nguyệt thứ hai của thai kỳ. Mẹ không tiết ra nhiều sữa non, nhưng trẻ sơ sinh cũng không cần một lượng lớn trong những ngày đầu đời.
Sữa chuyển tiếp
Khoảng 2-5 ngày sau sinh, sữa chuyển tiếp bắt đầu xuất hiện. Loại sữa này thường loãng và có màu nhạt hơn sữa non, đồng thời chứa thêm chất béo để đáp ứng nhu cầu của trẻ trong thời gian chờ sữa trưởng thành. Sữa chuyển tiếp có thể tiếp tục được sản xuất trong khoảng 2 tuần sau sinh.
Sữa trưởng thành
Đây là giai đoạn cuối trong quá trình phát triển của sữa mẹ. Sữa trưởng thành thường loãng hơn sữa chuyển tiếp, đặc biệt ở phần sữa tiết ra lúc đầu mỗi cữ bú. Về cuối cữ bú, hàm lượng chất béo tăng lên nên sữa có thể trở nên đặc hơn.
Dấu hiệu cho thấy sữa mẹ đang về
Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Vương quốc Anh (NHS), một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là ngực tăng kích thước, trở nên nặng hoặc đầy hơn.
Khi lượng sữa bắt đầu tăng, một số mẹ có thể cảm thấy áp lực hoặc đau tức ở ngực. Vú và núm vú có thể ấm, nhạy cảm hơn khi chạm vào. Một số phụ nữ thậm chí có thể bị sốt nhẹ trong khoảng 24 giờ.
Mẹ cũng có thể nhận thấy sữa không còn chỉ nhỏ từng giọt mà bắt đầu rỉ ra hoặc thậm chí phun thành tia khi đến thời điểm cho trẻ bú. Khi ngực đầy sữa, mẹ có thể cảm thấy nặng; sau khi trẻ bú, ngực thường mềm và nhẹ hơn.
Những thay đổi ở trẻ cũng có thể là dấu hiệu cho thấy lượng sữa đang tăng. Số lượng tã ướt và tã bẩn là một trong những chỉ dấu phổ biến để theo dõi trẻ có nhận được nhiều sữa hơn hay không. Trẻ cũng có thể ngủ được lâu hơn giữa các cữ bú.
Nếu sữa chưa về nhiều, mẹ không nên quá lo lắng. Một số biện pháp có thể hỗ trợ quá trình sản xuất sữa:
- Tăng thời gian da kề da và tiếp tục cho trẻ bú: Việc trẻ tiếp xúc gần và bú mẹ thường xuyên có thể kích thích cơ thể tăng sản xuất sữa.
- Tiếp tục vắt sữa ra khỏi vú ngay cả khi mẹ mới chỉ tiết được sữa non hoặc sữa chuyển tiếp. Có thể vắt bằng tay hoặc sử dụng máy hút sữa. Mục tiêu là tạo tín hiệu cho cơ thể rằng trẻ đang cần sữa.
- Uống đủ nước theo nhu cầu: Không có một lượng nước cố định được chứng minh sẽ làm tăng nguồn sữa. Mẹ nên uống khi khát; bài viết gợi ý có thể uống khoảng một cốc nước trong mỗi lần cho con bú.
- Nghỉ ngơi và ngủ đủ khi có thể.
- Kiểm tra khớp ngậm của trẻ: Trẻ ngậm bắt vú không đúng có thể khiến việc lấy sữa kém hiệu quả và ảnh hưởng đến kích thích sản xuất sữa. Nếu không chắc trẻ đã ngậm đúng, mẹ có thể tìm đến chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ.
Ký ức của nhà báo Phạm Hồng Tuyến gắn với những bài hát bất hủ do bố bà, nhạc sĩ Phạm Tuyên, sáng tác như Trường cháu là trường Mầm non - bài hát nhạc sĩ Phạm Tuyên viết tặng trường con gái học; Cả tuần đều ngoan cũng là một khúc ca quen thuộc của nhiều thế hệ trẻ em Việt. Ngoài ra, Ở trường cô dạy em thế, rồi Gặp nhau dưới trời thu Hà Nội, Theo cánh đu bay… cũng đã trở thành ký ức chung của nhiều người Việt Nam.
