Có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, Luật Thi hành án hình sự số 127/2025/QH15 quy định cụ thể về việc khen thưởng phạm nhân, tập thể tổ, đội phạm nhân.
Tăng thời gian và số lần gặp người thân
Theo Điều 39 của Luật, trong thời gian chấp hành án phạt tù, phạm nhân chấp hành tốt nội quy cơ sở giam giữ, có thành tích trong lao động, học tập hoặc lập công, thì được khen thưởng theo một hoặc nhiều hình thức: Tặng giấy khen; biểu dương; thưởng tiền hoặc hiện vật; tăng số lần được liên lạc với người thân, tăng thời gian mỗi lần gặp và số lần gặp người thân, số lần được nhận quà.
Việc khen thưởng này áp dụng tương tự với tập thể tổ, đội phạm nhân chấp hành tốt nội quy cơ sở giam giữ, có thành tích trong lao động, học tập.
Giám thị trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, Thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu quyết định khen thưởng phạm nhân, tập thể tổ, đội phạm nhân.
Việc khen thưởng phải bằng văn bản, được lưu vào hồ sơ. Phạm nhân được khen thưởng có thể được nâng mức xếp loại chấp hành án phạt tù và được đề nghị xét nâng mức giảm thời hạn chấp hành án phạt tù theo quy định của pháp luật.
 |
Còn tại Điều 40 của Luật quy định việc giải quyết trường hợp phạm nhân bỏ trốn. Cụ thể, khi phạm nhân bỏ trốn, trại giam, trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu phải tổ chức truy bắt ngay, báo cáo cơ quan quản lý thi hành án hình sự và thông báo cho Viện kiểm sát có thẩm quyền.
Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi phát hiện phạm nhân bỏ trốn mà việc truy bắt không có kết quả, thì Giám thị trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, Thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu phải ra quyết định truy nã và tổ chức truy bắt.
Mọi trường hợp phạm nhân bỏ trốn đều phải được lập biên bản, áp dụng các biện pháp ngăn chặn, điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật về hình sự, tố tụng hình sự.
Đối với phạm nhân đã bỏ trốn ra đầu thú, cơ quan tiếp nhận phạm nhân đầu thú lập biên bản, xử lý theo thẩm quyền hoặc giao phạm nhân đó cho cơ quan thi hành án hình sự nơi gần nhất để xử lý theo quy định của pháp luật.
Điều 41 của Luật quy định việc xử lý phạm nhân vi phạm nội quy cơ sở giam giữ phạm nhân hoặc có hành vi vi phạm pháp luật thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị kỷ luật bằng một trong các hình thức như: Khiển trách; cảnh cáo; giam tại buồng kỷ luật đến 10 ngày.
Trong thời gian bị giam tại buồng kỷ luật, phạm nhân không được gặp người thân và có thể bị cùm một chân. Không áp dụng cùm chân đối với phạm nhân nữ, phạm nhân là người đủ 70 tuổi trở lên, phạm nhân là người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng.
Khi xem xét kỷ luật phạm nhân, Giám thị trại giam, trại tạm giam xét thấy có tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ thì có thể tăng hoặc hạ hình thức kỷ luật hoặc không xử lý kỷ luật mà áp dụng hình thức xử lý phù hợp.
Giám thị trại giam, trại tạm giam quyết định kỷ luật phạm nhân bằng văn bản và lưu hồ sơ phạm nhân.
Trường hợp hành vi vi phạm của phạm nhân có dấu hiệu của tội phạm thuộc thẩm quyền điều tra của Giám thị trại giam, thì Giám thị trại giam ra quyết định khởi tố vụ án, tiến hành một số hoạt động điều tra theo quy định của pháp luật. Trường hợp không thuộc thẩm quyền điều tra của mình thì phải kiến nghị cơ quan điều tra có thẩm quyền khởi tố theo quy định của pháp luật.
Trường hợp hành vi vi phạm của phạm nhân đang giam giữ tại trại tạm giam có dấu hiệu của tội phạm, thì Giám thị trại tạm giam kiến nghị cơ quan điều tra có thẩm quyền khởi tố.
Sách về Pháp luật
Cuốn sách chuyên khảo "Bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình" phân tích các khía cạnh của việc bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình một cách hợp lý, toàn diện; có so sánh với pháp luật một số nước trên thế giới, xem xét thực tiễn áp dụng tại Việt Nam; từ đó đưa ra một số kiến nghị, đề xuất có giá trị từ nhiều góc độ.
