- Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran nói Hormuz vẫn đóng, tàu đi vào bị coi là “hợp tác với kẻ thù”.
- Tổng thống Trump giữ phong tỏa eo biển Hormuz đến khi thỏa thuận xong, cáo buộc Iran gây sức ép.
- Abbas Araghchi trước đó nói Hormuz mở hoàn toàn
- Một binh sĩ Pháp thiệt mạng trong vụ tấn công lực lượng LHQ ở Lebanon, Hezbollah phủ nhận liên quan.
- Ông Trump nói Israel bị cấm không kích Lebanon. Trong ngày đầu ngừng bắn có hàng chục nghìn người dân trở về nhà.
Iran sẽ không chuyển uranium làm giàu sang Mỹ
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh khẳng định Tehran sẽ không chuyển bất kỳ lượng uranium làm giàu nào cho Mỹ, đồng thời nhấn mạnh đây là vấn đề “không thể đưa ra thương lượng”.
Hãng thông tấn IRNA dẫn lời ông Khatibzadeh bên lề một cuộc họp ngoại giao tại Thổ Nhĩ Kỳ cho biết: “Hai bên đã trao đổi nhiều thông điệp, nhưng phía Mỹ vẫn kiên quyết theo đuổi những yêu cầu mà Tehran cho là quá mức”.
Iran tuyên bố “khác biệt lớn” với Mỹ, bác bỏ tự do hàng hải tại Hormuz
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết Tehran và Washington đã đạt được một số điểm đồng thuận, song vẫn tồn tại “những khác biệt lớn” ở các vấn đề then chốt.
“Kẻ thù không đạt được mục tiêu bằng đe dọa hay áp đặt thời hạn, nên giờ phải gửi thông điệp qua các bên trung gian”, ông nói.
 |
Bài đăng của Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei. |
Theo ông Ghalibaf, Iran chấp nhận lệnh ngừng bắn tạm thời để tạo điều kiện cho Mỹ đáp ứng các yêu cầu của Tehran, trong khi Tổng thống Donald Trump đồng ý vì “chúng tôi là bên chiến thắng trên chiến trường”.
“Ông Trump đã không đạt được mục tiêu thay đổi chế độ hay phá hủy năng lực tấn công và tên lửa của chúng tôi. Iran không phải Venezuela”, ông nhấn mạnh.
Ở một diễn biến liên quan, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố Tehran có đầy đủ cơ sở pháp lý để kiểm soát eo biển Hormuz.
“Không có quy định nào của luật pháp quốc tế cấm Iran - với tư cách quốc gia ven biển - áp dụng các biện pháp cần thiết nhằm ngăn eo Hormuz bị lợi dụng cho các hành động quân sự chống lại Iran,” ông viết trên mạng xã hội.
Phản hồi quan điểm của Liên minh châu Âu về việc các tuyến hàng hải phải “mở và miễn phí”, ông Baghaei bác bỏ khái niệm “tự do đi lại vô điều kiện” tại Hormuz.
“Cái gọi là ‘quá cảnh vô điều kiện’ đã không còn tồn tại ngay từ khi hành động quân sự của Mỹ và Israel đưa các tài sản quân sự áp sát khu vực eo biển”, ông khẳng định.
Iran sẽ đóng eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ dỡ phong tỏa
“Việc tiếp cận eo Hormuz sẽ bị coi là hành vi hợp tác với kẻ thù, và mọi tàu vi phạm sẽ trở thành mục tiêu”, tuyên bố của IRGC nêu rõ.
Chỉ một ngày sau khi thông báo mở lại tuyến hàng hải, Iran đã tái áp đặt các hạn chế đối với tàu thuyền, với lý do Mỹ “liên tục vi phạm lòng tin” trong thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên.
 |
| Các tàu biển và tàu chở dầu tại eo biển Hormuz ngày 18/4. Ảnh: Reuters. |
“Vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, phía Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với tàu và các cảng của Iran. Vì vậy, kể từ tối nay, eo Hormuz sẽ bị đóng cho đến khi lệnh phong tỏa này được dỡ bỏ”, IRGC khẳng định.
Nhóm vũ trang này cũng cảnh báo các tàu không được rời khỏi vị trí neo đậu tại Vịnh Ba Tư và biển Oman, đồng thời kêu gọi chủ tàu chỉ theo dõi thông tin từ phía Iran, cho rằng các tuyên bố từ Tổng thống Mỹ “không đáng tin cậy”.
Trong khi đó, một quan chức cấp cao Iran tiết lộ với CNN rằng Tehran sẽ ưu tiên cho các tàu chấp nhận trả phí khi đi qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh nước này siết chặt kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược.
“Do số lượng tàu được phép qua lại bị hạn chế, Iran quyết định ưu tiên những tàu tuân thủ nhanh chóng các quy định mới tại eo Hormuz và thanh toán chi phí cho các dịch vụ an ninh, an toàn”, quan chức này nói.
Theo nguồn tin, các tàu không thực hiện nghĩa vụ tài chính sẽ bị “trì hoãn” việc cho phép đi qua.
Trước đó cùng ngày, Iran đã tái áp đặt các hạn chế đối với tàu thuyền qua eo Hormuz, với lý do Mỹ “liên tục vi phạm lòng tin” trong thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên.
Quan chức Iran cho biết cơ chế ưu tiên này là một phần trong nỗ lực điều tiết lưu lượng hàng hải, “phù hợp với trật tự mới đang được áp dụng tại eo biển này”.
Trong phát biểu với truyền thông nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán Mohammad Bagher Ghalibaf chỉ trích quyết định phong tỏa của Mỹ là “thiếu cân nhắc và thiếu hiểu biết”.
“Không thể có chuyện các nước khác được đi qua eo Hormuz trong khi chúng tôi thì không”, ông Ghalibaf nhấn mạnh.
Ấn Độ triệu Đại sứ Iran sau vụ tàu bị nổ súng ở Hormuz
New Delhi cho biết hai tàu treo cờ Ấn Độ đã liên quan đến các sự cố tại eo biển Hormuz trong ngày hôm nay, đồng thời triệu Đại sứ Iran để làm rõ vụ việc.
Ngoại trưởng Ấn Độ Vikram Misri đã có cuộc gặp với Đại sứ Iran tại New Delhi, bày tỏ “quan ngại sâu sắc”, theo thông cáo từ Bộ Ngoại giao nước này.
 |
| Thông báo của Bộ Ngoại giao Ấn Độ. Ảnh: X. |
Tổ chức Giám sát Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết các xuồng vũ trang thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nổ súng vào một tàu chở dầu đang di chuyển qua eo biển trước đó cùng ngày. Thông tin được dẫn từ báo cáo trực tiếp của thuyền trưởng con tàu.
Theo thuyền trưởng, tàu đã bị “hai xuồng IRGC tiếp cận” và bị bắn mà không có bất kỳ cảnh báo vô tuyến nào. Báo cáo của UKMTO chỉ đề cập một tàu liên quan đến vụ việc này.
Trong một diễn biến khác, một tàu container cũng báo cáo bị trúng “vật thể không xác định” khi hoạt động trong khu vực, theo UKMTO.
Ông Vikram Misri nhấn mạnh Ấn Độ đặc biệt coi trọng an toàn của các tàu thương mại và thuyền viên, đồng thời đề cập đến việc nhiều tàu hướng tới Ấn Độ trước đó đã đi qua tuyến hàng hải này an toàn. New Delhi kêu gọi Tehran sớm nối lại việc tạo điều kiện cho các tàu hướng tới Ấn Độ đi qua eo Hormuz.
Iran xem xét đề xuất mới của Mỹ
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết Tehran đang xem xét các đề xuất mới từ Mỹ, sau cuộc trao đổi với Tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir - người đóng vai trò trung gian giữa hai bên.
Dù chưa đưa ra phản hồi chính thức, cơ quan này tiếp tục tái khẳng định loạt yêu cầu đã nêu trước đó, trong đó có việc kéo dài quyền kiểm soát eo biển Hormuz, theo tuyên bố được hãng tin bán chính thức Mehr đăng tải ngày hôm nay.
“Iran quyết tâm giám sát và kiểm soát hoạt động trung chuyển qua eo biển Hormuz cho đến khi chiến sự chấm dứt hoàn toàn và hòa bình bền vững được thiết lập trong khu vực”, Hội đồng nêu rõ, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu cắt đứt các tuyến tiếp vận tới các căn cứ quân sự Mỹ tại Trung Đông.
Theo kế hoạch, việc kiểm soát này sẽ được thực thi thông qua hệ thống thu phí, cấp chứng nhận trung chuyển và quy định tàu thuyền chỉ được di chuyển theo các tuyến hàng hải nhất định.
Tướng Asim Munir vừa kết thúc chuyến thăm chính thức Iran kéo dài ba ngày, dẫn đầu phái đoàn Pakistan gặp gỡ các quan chức cấp cao Tehran, nhằm thúc đẩy Iran quay lại bàn đàm phán với Mỹ trước khi lệnh ngừng bắn hai tuần hết hiệu lực.
Tuy nhiên, các cuộc đàm phán cấp cao Mỹ-Iran cuối tuần trước không đạt được thỏa thuận nào. Sau đó, Washington đã áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran coi đây là “hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn”, đồng thời khẳng định Tehran sẽ không mở lại eo biển Hormuz cho đến khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
