Ông Hamid Hosseini, người phát ngôn Liên minh các nhà xuất khẩu dầu, khí đốt và sản phẩm hóa dầu Iran, nói với Financial Times hôm 8/4 rằng Tehran muốn thu phí đối với mọi tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz và tiến hành đánh giá từng tàu.
"Iran cần giám sát những phương tiện ra vào eo biển để bảo đảm khoảng thời gian hai tuần (ngừng bắn) này không bị lợi dụng cho việc vận chuyển vũ khí", ông Hosseini nói. "Mọi tàu đều có thể đi qua nhưng quy trình sẽ mất thời gian đối với từng trường hợp và Iran không vội vàng".
Các điều kiện lưu thông qua Eo biển Hormuz do Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran quyết định. Phát biểu của ông Hosseini cho thấy Iran có thể yêu cầu các tàu đi theo tuyến phía bắc gần bờ biển nước này, làm dấy lên lo ngại về việc các tàu liên quan đến phương Tây hoặc các quốc gia Vùng Vịnh có sẵn sàng chấp nhận rủi ro hay không.
 |
| Iran được cho là đã phát đi thông báo rằng mọi tàu cố gắng qua Eo biển Hormuz mà không có sự chấp thuận đều "sẽ bị phá hủy". Ảnh: Reuters. |
Theo ông Hosseini, mỗi tàu chở dầu phải gửi email khai báo hàng hóa tới cơ quan chức năng Iran, sau đó sẽ được thông báo mức phí cần thanh toán bằng tiền điện tử.
Ông Hosseini cho biết mức phí dự kiến là 1 USD cho mỗi thùng dầu, trong khi các tàu rỗng có thể đi qua miễn phí.
"Sau khi nhận được email và hoàn tất đánh giá, Iran sẽ cho tàu một ít thời gian để thanh toán bằng Bitcoin, nhằm bảo đảm giao dịch không thể bị truy vết hoặc tịch thu do các lệnh trừng phạt", ông nói.
Theo nhận định từ tờ Telegraph, việc thiết lập hệ thống thu phí này có thể mang lại cho Iran nguồn thu hàng trăm tỷ USD, tạo ra những biến động sâu sắc đối với cục diện Trung Đông và dòng chảy thương mại hàng hải quốc tế.
Nhà bình luận Hugo Dixon của Reuters ước tính Tehran có khả năng thu về 500 tỷ USD trong vòng 5 năm tới. Nguồn lực tài chính khổng lồ này được dự báo sẽ trở thành đòn bẩy giúp Iran khôi phục nền kinh tế đang bị tàn phá và phục vụ mục tiêu tái thiết, hiện đại hóa lực lượng quân sự.
Trong ngày 8/4, các tàu chở dầu hoạt động tại Vùng Vịnh đã nhận được thông báo qua vô tuyến cảnh báo rằng họ có thể trở thành mục tiêu tấn công quân sự nếu không được phía Iran cho phép trước.
"Các tàu cố gắng đi qua mà không có sự chấp thuận sẽ bị phá hủy", thông báo phát bằng tiếng Anh nêu rõ, theo một bản ghi âm được chia sẻ với Financial Times.
Tương lai của việc lưu thông qua Eo biển Hormuz hiện là một trong những vấn đề phức tạp nhất trong các cuộc đàm phán nhằm chuyển đổi lệnh ngừng bắn tạm thời thành một thỏa thuận hòa bình lâu dài. Mong muốn duy trì đòn bẩy kiểm soát tuyến hàng hải trọng yếu của Iran đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các đồng minh của Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó cho biết lệnh ngừng bắn phụ thuộc vào việc "Cộng hòa Hồi giáo Iran đồng ý mở cửa HOÀN TOÀN, NGAY LẬP TỨC và AN TOÀN Eo biển Hormuz", theo một bài đăng trên mạng xã hội của ông.
Một tuyên bố từ Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng nêu 10 điểm làm cơ sở đàm phán với Mỹ, trong đó bao gồm một "quy trình mới về lưu thông an toàn" qua Eo biển Hormuz, được phối hợp với lực lượng vũ trang Iran.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
