- Iran dùng tên lửa cùng nhiều loại đạn đạo tấn công các mục tiêu quân sự và công nghiệp của Israel.
- Iran tuyên bố đã tấn công 4 căn cứ không quân của Mỹ.
- Iran khẳng định vẫn kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, cảnh báo mọi hành động quân sự của Mỹ tại khu vực sẽ bị đáp trả mạnh.
- Ông Trump gây sức ép yêu cầu NATO tham gia bảo vệ Hormuz, cảnh báo liên minh sẽ có tương lai “rất tệ” nếu đồng minh không hỗ trợ Mỹ.
- Tấn công bằng drone và rocket tiếp tục lan rộng tại Trung Đông
Israel tung đòn tấn công quy mô lớn các trụ sở chính quyền Iran
Lực lượng Phòng vệ (IDF) cho biết họ vừa phát hiện một đợt phóng tên lửa đạn đạo mới từ Iran, đồng thời cảnh báo còi báo động có thể vang lên tại khu vực miền Nam Israel trong ít phút tới.
 |
| Nhiều tòa nhà bị hư hại sau khi một đồn cảnh sát gần đó bị trúng bom trong cuộc không kích của Mỹ và Israel ở Tehran (Iran) hôm 15/3. Ảnh: Reuters. |
Quân đội Israel cũng cho biết, sau các cuộc không kích nhằm vào những mục tiêu liên quan đến lực lượng vũ trang Hezbollah tại Lebanon, họ đã phát động một chiến dịch tấn công “quy mô lớn” nhắm vào cơ sở hạ tầng của chính quyền Iran tại Tehran.
Trong một cuộc họp báo trước đó, người phát ngôn IDF Effie Defrin khẳng định việc lật đổ chính quyền Iran không phải là mục tiêu chiến tranh của quân đội Israel.
“Quân đội không có nhiệm vụ lật đổ một chế độ. Điều chúng tôi làm là tạo ra các điều kiện và làm suy yếu hệ thống đó, để theo thời gian, người dân Iran có thể tự quyết định tương lai của mình và giành lại đất nước”, ông Defrin nói khi trả lời câu hỏi của báo chí.
Ngoại trưởng Iran: Kho uranium bị vùi dưới đống đổ nát
Trong cuộc trả lời phỏng vấn trên CBS News ngày 15/3, ông Araghchi khẳng định Tehran chưa từng đề nghị ngừng bắn cũng như không tìm kiếm đàm phán với Mỹ, bất chấp những tuyên bố trước đó của Tổng thống Donald Trump.
“Không, chúng tôi chưa bao giờ yêu cầu ngừng bắn và cũng chưa từng đề nghị đàm phán. Iran sẵn sàng tự vệ chừng nào còn cần thiết”, ông Araghchi nhấn mạnh.
Nhà ngoại giao Iran cũng bác bỏ quan điểm cho rằng cuộc xung đột hiện nay là một “cuộc chiến sinh tử” đối với Tehran, khẳng định đất nước của ông vẫn ổn định và đủ năng lực đối phó với tình hình.
 |
| Các tòa nhà bị hư hại tại cơ sở hạt nhân Natanz ở miền Trung Iran ngày 3/3. Ảnh: Planet Labs PBC |
Cũng trong cuộc phỏng vấn, ông tiết lộ kho uranium làm giàu cao của Iran đã bị chôn vùi dưới đống đổ nát sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào các cơ sở hạt nhân của nước này hồi tháng 6/2025.
Theo các ước tính, Iran sở hữu khoảng 440 kg uranium được làm giàu tới mức 60%, mức có thể tương đối dễ dàng nâng lên 90% - ngưỡng được coi là cấp độ vũ khí hạt nhân. Lượng vật liệu này được cho là được lưu trữ sâu dưới lòng đất tại cơ sở hạt nhân Cơ sở hạt nhân Isfahan.
“Các cơ sở hạt nhân của chúng tôi đã bị tấn công và giờ đây mọi thứ đều nằm dưới đống đổ nát”, ông Araghchi nói.
Ông Trump kêu gọi 7 nước lập “lá chắn” Hormuz, đồng minh vẫn im lặng
Lời kêu gọi của ông Trump về việc các đồng minh triển khai tàu chiến tới eo biển Hormuz để bảo vệ tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược đang nhận được phản ứng khá "lạnh nhạt" từ nhiều quốc gia.
Thủ tướng Anh cho biết đang thảo luận với các đồng minh về nhiều phương án nhằm đảm bảo an ninh hàng hải trong khu vực, trong đó có khả năng triển khai thiết bị bay không người lái dò tìm thủy lôi, song chưa đưa ra cam kết điều tàu chiến.
 |
| Một tàu hải quân di chuyển ở khu vực Eo biển Hormuz ngày 1/3/2026. Ảnh: rnz.co.nz |
Bộ trưởng Giao thông vận tải Australia, bà Catherine King, cũng tuyên bố Canberra sẽ không triển khai tàu đến eo biển Hormuz, dù thừa nhận khu vực này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với thương mại năng lượng toàn cầu.
“Chúng tôi hiểu rõ tầm quan trọng của khu vực, nhưng đây không phải là nhiệm vụ mà chúng tôi được yêu cầu thực hiện”, bà nói trên kênh ABC. Cùng quan điểm, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi cho biết Tokyo không xem xét triển khai chiến dịch an ninh hàng hải trong bối cảnh căng thẳng hiện nay liên quan tới Iran.
Phát biểu trước Quốc hội Nhật Bản ngày 16/3, Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết Tokyo chưa đưa ra quyết định cuối cùng, đồng thời đang đánh giá những biện pháp mà Nhật Bản có thể thực hiện một cách độc lập cũng như trong khuôn khổ pháp luật hiện hành.
 |
| Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi. Ảnh: Reuters. |
Hàn Quốc - quốc gia phụ thuộc lớn vào nguồn dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz - cho biết đang theo dõi sát tình hình và sẽ tiếp tục phối hợp với Mỹ trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào.
Trong khi đó, Pháp khẳng định chưa có kế hoạch điều tàu chiến tới khu vực, nhấn mạnh lập trường “phòng thủ thuần túy”. Ở cấp độ khu vực, Liên minh châu Âu cũng đang xem xét khả năng mở rộng nhiệm vụ hải quân EU Aspides để bảo vệ tàu thuyền, nhưng vẫn còn nhiều ý kiến hoài nghi.
Về phía Trung Quốc, Bắc Kinh chưa đề cập đến khả năng can thiệp quân sự, thay vào đó nhấn mạnh nỗ lực tăng cường đối thoại với các bên nhằm hạ nhiệt căng thẳng và khôi phục ổn định trong khu vực.
Ông Trump có thể hoãn thăm Trung Quốc tháng 4
Tổng thống Donald Trump cho biết ông có thể hoãn cuộc gặp thượng đỉnh dự kiến tại Bắc Kinh với Chủ tịch Tập Cận Bình nếu Trung Quốc không tham gia hỗ trợ giải quyết tình trạng tắc nghẽn tại eo biển Hormuz.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc ngày 30/10/2025. Ảnh: Reuters. |
Phát biểu với báo chí, ông Trump nhấn mạnh Washington muốn biết rõ lập trường của Bắc Kinh trước khi hội nghị thượng đỉnh diễn ra. Theo nhà lãnh đạo Mỹ, Trung Quốc cũng như nhiều quốc gia châu Âu phụ thuộc vào nguồn dầu từ khu vực Vùng Vịnh nhiều hơn so với Mỹ.
“Điều hợp lý là những nước được hưởng lợi từ tuyến hàng hải này cần tham gia bảo đảm không có bất cứ sự cố nghiêm trọng nào xảy ra tại eo biển”, ông chủ Nhà Trắng lập luận.
Khi được hỏi Washington mong muốn sự hỗ trợ cụ thể nào, ông Trump nói với Financial Times rằng Mỹ cần tàu quét thủy lôi, cùng các lực lượng có khả năng loại bỏ những mối đe dọa đang hoạt động dọc bờ biển Iran.
Iran lần đầu phóng tên lửa siêu nặng vào trung tâm quân sự Israel
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cho biết cuộc tấn công diễn ra trong đợt tập kích thứ 54 thuộc chiến dịch trả đũa Mỹ - Israel mang tên “Lời hứa Đích thực 4”.
Trong đợt này, Iran đã triển khai nhiều loại tên lửa đạn đạo, gồm tên lửa đạn đạo Khorramshahr với đầu đạn nặng khoảng 2 tấn, cùng các mẫu tên lửa đạn đạo Kheibar Shekan, tên lửa Qadr và Emad.
Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên Iran sử dụng tên lửa chiến lược nhiên liệu rắn Sejjil kể từ khi chiến sự nổ ra. IRGC tuyên bố quả đạn này đã được phóng nhằm vào một “trung tâm chỉ huy liên quan tới hoạt động của không quân Israel”.
Lực lượng này khẳng định các hạ tầng quan trọng liên quan tới ngành công nghiệp quốc phòng và quân đội Israel, cũng như điểm tập kết của binh sĩ đối phương, đã trúng đòn tập kích.
Iran dội tên lửa, drone vào 4 căn cứ Mỹ
Trong thông báo chính thức ngày 15/3, lLực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết lực lượng hải quân của họ đã triển khai nhiều đơn vị tấn công đồng loạt nhằm vào các mục tiêu được mô tả là “căn cứ không quân của Mỹ”, tập trung vào các hạ tầng quân sự then chốt như trung tâm chỉ huy, tháp kiểm soát không lưu và hệ thống phòng không.
“Lực lượng hải quân IRGC vào rạng sáng hôm nay, với nhiều đơn vị tấn công, đã đồng loạt giáng những đòn đánh chính xác và mạnh mẽ vào bốn căn cứ không quân của Mỹ”, tuyên bố nêu rõ, đồng thời cho biết các đơn vị tên lửa và máy bay không người lái đã nhắm vào nhiều cơ sở liên quan tới lực lượng Mỹ trong khu vực.
IRGC cũng khẳng định các hình ảnh vệ tinh được công bố gần đây cho thấy thiệt hại đáng kể đối với hạ tầng quân sự của Mỹ tại những căn cứ bị tấn công.
Theo tuyên bố của lực lượng này, quân đội Iran đã phá hủy hơn 80% các hệ thống radar chiến lược cùng nhiều vị trí then chốt tại các căn cứ của Mỹ trong những ngày gần đây.
Ông Netanyahu xuất hiện
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã xuất hiện trong một đoạn video đăng trên Telegram sau khi truyền thông Iran lan tin ông thiệt mạng hoặc bị thương.
 |
Trong clip, khi trợ lý nhắc đến tin đồn nói ông đã “chết”, ông Netanyahu đáp lại bằng một cách chơi chữ: “Tôi phát cuồng vì cà phê. Nhưng anh biết không? Tôi còn phát cuồng vì người dân của mình”. Reuters cho biết đã xác minh địa điểm và thời điểm quay video thông qua hình ảnh từ quán cà phê và các video khác được đăng cùng ngày.
Kể từ khi chiến sự với Iran bùng phát cuối tháng 2, ông Netanyahu đã tới thăm nhiều khu vực bị tấn công, gồm thị trấn trúng tên lửa, bệnh viện, cảng biển và các căn cứ quân sự. Tuy nhiên, phần lớn hình ảnh về hoạt động của ông đều do văn phòng Thủ tướng phát hành, trong khi các biện pháp an ninh khẩn cấp tại Israel hạn chế các cuộc tụ tập và hoạt động công cộng.
Ông Trump trách móc NATO
Tổng thống Donald Trump cảnh báo NATO sẽ đối mặt với tương lai “rất tệ” nếu các đồng minh không hỗ trợ Mỹ bảo vệ eo biển Hormuz.
Trong cuộc phỏng vấn với Financial Times, ông Trump nói: “Những nước hưởng lợi từ tuyến hàng hải này thì việc họ góp sức bảo đảm không có điều gì xấu xảy ra ở đó là hoàn toàn hợp lý”, đồng thời nhấn mạnh nếu các đồng minh không phản hồi hoặc phản hồi tiêu cực thì “tôi nghĩ điều đó sẽ rất tệ cho tương lai của NATO”.
Ông Trump cũng nhắc lại việc Mỹ đã hỗ trợ các đồng minh trong cuộc chiến của Ukraine với Nga. “Chúng tôi đâu bắt buộc phải giúp họ ở Ukraine… Bây giờ hãy xem họ có giúp chúng tôi hay không”, ông nói. Khi được hỏi muốn các nước hỗ trợ ra sao, ông đáp rằng “bất cứ điều gì cần thiết”, bao gồm cả tàu rà phá thủy lôi.
 |
| Tàu HMS Dragon của Hải quân Hoàng gia Anh rời cảng Portsmouth ngày 11/3 để đến Đông Địa Trung Hải để tăng cường khả năng phòng thủ của Anh trong khu vực. Tàu chiến đóng tại Portsmouth này sẽ sử dụng hệ thống tên lửa Sea Viper để giúp bảo vệ các tài sản của Anh. Ảnh: Hải quân Anh |
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng bày tỏ sự không hài lòng với phản ứng của Anh. Ông cho biết London ban đầu không muốn tham gia, nhưng sau khi Mỹ “về cơ bản đã xóa sổ năng lực gây nguy hiểm của Iran” thì mới nói sẽ điều hai tàu.
“Chúng tôi cần những con tàu đó trước khi chiến thắng, chứ không phải sau khi đã thắng”, ông nói, đồng thời lặp lại quan điểm rằng “NATO là con đường một chiều”.
Ông Trump tiết lộ Mỹ đang "nói chuyện" với Iran
Phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một ngày 15/3 (giờ địa phương), ông Trump xác nhận Washington đang tiến hành các cuộc thảo luận với phía Iran.
Tuy nhiên, ông không tiết lộ chi tiết về bản chất hay kênh liên lạc của các cuộc trao đổi này khi được hỏi liệu có nỗ lực ngoại giao nào đang diễn ra nhằm chấm dứt xung đột hay không.
“Đúng vậy, chúng tôi đang nói chuyện với họ”, ông Trump nói.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước báo giới trên chuyên cơ Không lực Một ngày 15/3. Ảnh: Reuters. |
Dù vậy, nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng Tehran vẫn chưa thực sự sẵn sàng kết thúc cuộc chiến. “Tôi không nghĩ họ đã sẵn sàng. Tuy nhiên, họ đang tiến rất gần tới điều đó”, ông nhận định.
Trước đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã bác bỏ thông tin cho rằng có bất kỳ cuộc đàm phán nào giữa Tehran và Washington đang diễn ra.
Hai sân bay Trung Đông chấn động vì drone và rocket
Một vụ hỏa hoạn đã bùng phát sau sự cố liên quan đến máy bay không người lái gần khu vực sân bay quốc tế Dubai.
Giới chức tại Dubai cho biết các lực lượng khẩn cấp đang khẩn trương ứng phó với đám cháy xảy ra ở khu vực lân cận sân bay sau khi xảy ra sự cố liên quan đến drone. Tuy nhiên, nguyên nhân cụ thể và mức độ thiệt hại vẫn chưa được công bố.
Trong một diễn biến khác, các nguồn tin an ninh Iraq cho biết bốn quả rocket đã rơi xuống khu vực gần sân bay Baghdad vào tối ngày 15/3. Đây là lần thứ hai trong vòng 24 giờ khu vực sân bay này bị tấn công.
Theo hai nguồn tin từ các nhóm vũ trang, mục tiêu của vụ tấn công là căn cứ Victoria - căn cứ từng do Mỹ vận hành nằm cạnh sân bay Baghdad và hiện vẫn cung cấp hỗ trợ hậu cần cho các hoạt động của Mỹ. Vụ tấn công mới xảy ra sau một đợt tập kích trước đó trong ngày khiến bốn nhân viên an ninh và nhân viên sân bay bị thương.
Các nhóm dân quân được cho là có liên hệ với Iran tại Iraq đã liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở của Mỹ tại nước này kể từ khi Mỹ và Israel phát động các đợt không kích vào Iran, làm bùng phát cuộc chiến đang leo thang tại Trung Đông.
Tướng Iran thách thức tuyên bố của Mỹ
Chuẩn tướng Ali Mohammad Naini, người phát ngôn IRGC, bác bỏ tuyên bố của Washington cho rằng năng lực Hải quân Iran đã bị phá hủy.
Trong phát biểu được hãng tin bán chính thức Tasnim đăng tải, ông khẳng định eo biển Hormuz vẫn nằm dưới “sự kiểm soát hoàn toàn của Iran”.
“Bất kỳ hành động gây hấn nào cũng sẽ phải đối mặt với phản ứng kiên quyết”, ông Naini cảnh báo.
 |
| Iran tuyên bố vẫn cho phép các tàu thuyền không liên quan đến Mỹ-Israel đi qua eo biển Hormuz. Hình ảnh các tàu đi qua khu vực trong ngày 14/3. Đồ họa: CNN |
Vị tướng Iran cũng thách thức tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng lực lượng Hải quân Iran đã bị phá hủy.
“Nếu ông Trump nói rằng hải quân Iran đã bị tiêu diệt, vậy thì hãy thử đưa các tàu chiến của mình vào Vịnh Ba Tư nếu ông ta dám”, ông Naini nói.
Theo người phát ngôn IRGC, kể từ khi xung đột bùng phát, Iran đã phóng khoảng 700 tên lửa và 3.600 máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu mà Tehran gọi là của “Mỹ và Do Thái”.
Ông cũng cảnh báo Iran vẫn còn nhiều loại vũ khí mạnh hơn chưa được sử dụng, đồng thời khẳng định các cuộc tấn công sẽ tiếp diễn cho đến khi Tehran cho rằng khả năng răn đe đã được khôi phục.
Ông Trump muốn lập liên minh hộ tống tàu qua eo biển Hormuz
Chính quyền Tổng thống Donald Trump được cho là có thể sớm công bố việc thành lập liên minh quốc tế hộ tống tàu thuyền qua eo biển Hormuz ngay trong tuần này.
 |
| Một tàu chở khí LPG neo đậu tại eo biển Hormuz ngày 11/3. Ảnh: Reuters. |
Theo tờ Wall Street Journal đưa tin ngày 15/3 (giờ địa phương), dẫn lời các quan chức Mỹ, một số quốc gia đã đồng ý tham gia liên minh nhằm bảo đảm an toàn cho các tàu thương mại đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Kế hoạch được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng, khi eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu - đối mặt nguy cơ gián đoạn hoạt động vận tải.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
