Iran đình chỉ đàm phán với Mỹ vì Israel tấn công 'trái tim' Lebanon

Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim ngày 1/6 đưa tin Iran đã đình chỉ cuộc đàm phán với Mỹ nhằm phản đối hành động quân sự của Israel tại Lebanon.

"Việc Israel liên tục tấn công Lebanon đã vi phạm điều khoản cốt lõi trong lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Do thỏa thuận này đã bị phá vỡ trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon, chúng tôi quyết định dừng toàn bộ các cuộc đàm phán và trao đổi văn bản qua trung gian với Mỹ”, Tasnim dẫn lời phái đoàn đàm phán Iran cho biết.

Phía Iran yêu cầu chấm dứt ngay lập tức các cuộc chiến của Israel tại Gaza và Lebanon, đồng thời quân đội Israel phải rút quân hoàn toàn khỏi lãnh thổ Lebanon.

"Cho đến khi lập trường của Iran và trục kháng chiến về những vấn đề này được đáp ứng, sẽ không có bất kỳ cuộc đàm phán nào", theo Tasnim.

Hãng tin này cho biết thêm Tehran và các nhóm vũ trang đồng minh trong khu vực đã đưa vào chương trình nghị sự kế hoạch "phong tỏa hoàn toàn Eo biển Hormuz và kích hoạt các mặt trận khác".

Các mặt trận này bao gồm cả Eo biển Bab el-Mandeb ở cực nam Biển Đỏ - nơi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn tại Yemen từng liên tục phát động các cuộc tấn công vào tàu thuyền vãng lai.

Khói bốc lên nghi ngút từ miền Nam Lebanon sau các cuộc không kích của Israel. Ảnh: Reuters.

Israel tiến sâu vào Lebanon

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định lệnh ngừng bắn giữa Tehran và Washington ký kết trước đó "áp dụng trên tất cả mặt trận, bao gồm cả Lebanon".

Trên mạng xã hội X, ông Araghchi viết: "Vi phạm trên một mặt trận đồng nghĩa với việc phá vỡ lệnh ngừng bắn trên toàn bộ mặt trận. Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm về hậu quả của bất kỳ hành vi vi phạm nào”.

Phát biểu của Ngoại trưởng Iran được đưa ra ngay sau khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chỉ thị quân đội mở rộng chiến dịch quân sự trên bộ và tiến sâu vào các khu ngoại ô phía nam Beirut, thành trì của lực lượng Hezbollah.

Trong tuyên bố hôm 1/6, ông Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cho biết họ đã ra lệnh tấn công các "mục tiêu khủng bố" nhằm đáp trả "vi phạm lệnh ngừng bắn liên tiếp và kéo dài" của lực lượng Hezbollah.

Chỉ vài phút sau tuyên bố của Netanyahu, người dân bắt đầu rời khỏi khu vực phía nam Beirut. Các tuyến đường dẫn ra khỏi khu vực nhanh chóng ùn tắc vì dòng xe sơ tán.

Một quan chức Israel tiết lộ với CNN rằng các kế hoạch tấn công Beirut được phối hợp với Mỹ.

Giao thông ùn tắc khi người dân cố gắng rời khỏi vùng ngoại ô phía nam Beirut. Ảnh: Reuters.

Tâm điểm của căng thẳng hiện nay là việc quân đội Israel tuyên bố kiểm soát pháo đài Beaufort, vị trí chiến lược nằm trên một cao điểm ở miền Nam Lebanon.

Đây được xem là đợt tiến quân sâu nhất của Israel vào Lebanon trong hơn 1/4 thế kỷ qua, Al Jazeera đưa tin.

Phía Israel cho biết khu vực trên từng được Hezbollah sử dụng làm nơi triển khai các hoạt động quân sự và phóng rocket nhằm vào miền Bắc Israel.

Theo một số đánh giá, lực lượng Israel hiện kiểm soát khoảng 2.000 km2 lãnh thổ Lebanon, tương đương gần 20% diện tích quốc gia này.

Thủ tướng Benjamin Netanyahu khẳng định việc kiểm soát Beaufort đánh dấu bước ngoặt trong chiến dịch quân sự của nước này.

"Việc chiếm được Beaufort là giai đoạn kịch tính và là sự thay đổi mang tính bước ngoặt trong chính sách mà chúng tôi đang theo đuổi. Chúng tôi đã phá vỡ rào cản sợ hãi, giành thế chủ động và đang hành động trên mọi mặt trận”, ông cho hay.

Theo Andreas Krieg, giảng viên cao cấp tại Khoa Nghiên cứu An ninh thuộc King’s College London, áp lực chứng minh thành công tại Lebanon của ông Netanyahu xuất phát từ thực tế là Mỹ và Iran đang tiến gần đến một biên bản ghi nhớ. Văn bản này nhiều khả năng sẽ bao gồm cả Lebanon.

"Ngoại trừ một số thành tựu chiến thuật như việc chiếm giữ pháo đài Beaufort vừa qua, Israel chưa đạt được lợi ích thực tế nào về mặt vận hành, và chắc chắn là không có lợi ích chiến lược”, ông Krieg nhận định.

“Ông Netanyahu đang chịu sức ép rất lớn phải chứng minh được một kết quả nào đó, ngay cả khi cuối cùng phải nhượng bộ trước áp lực của Mỹ để chấm dứt chiến dịch. Vì vậy, ông đang cố gắng giành thế thượng phong trên truyền thông nhằm tạo đường lui để rút quân", ông chia sẻ.

Ông Krieg nói thêm cuộc chiến dai dẳng của Israel trong khu vực, bao gồm cả ở Gaza, thực tế mang lại rất ít kết quả.

Về phía Hezbollah, lực lượng này vẫn tỏ ra cứng rắn. Hezbollah tuyên bố đã tiến hành các chiến dịch nhằm vào Israel được triển khai bên ngoài pháo đài Beaufort.

Hình ảnh binh lính Israel tại pháo đài Beaufort 900 năm tuổi ở tỉnh Nabatieh, miền Nam Lebanon. Ảnh: Quân đội Israel/ Reuters.

Các nước đồng loạt lên tiếng

Bộ Ngoại giao Kuwait ra tuyên bố phản đối và lên án mạnh mẽ hành động leo thang quân sự liên tục cùng "cuộc xâm nhập trên bộ quy mô lớn" của lực lượng Israel tại Lebanon.

Chính phủ Kuwait khẳng định lập trường kiên định trong việc ủng hộ sự thống nhất, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Lebanon.

Quốc gia này kêu gọi các bên chấm dứt ngay lập tức hành động leo thang xung đột, yêu cầu lực lượng chiếm đóng Israel rút quân hoàn toàn khỏi lãnh thổ Lebanon, đồng thời tuân thủ nghiêm túc Nghị quyết 1701 của Hội đồng Bảo an và các nghị quyết quốc tế liên quan.

Kuwait nhấn mạnh cộng đồng quốc tế và Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cần thực hiện đúng trách nhiệm để ngăn chặn các hành vi vi phạm này.

Cùng ngày 1/6, Thổ Nhĩ Kỳ lên án gay gắt cuộc đột kích vào khuôn viên Nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa do các nhóm cực đoan Israel thực hiện. Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định họ phản đối vụ việc này bằng những điều khoản mạnh mẽ nhất.

Bộ Ngoại giao nước này cảnh báo các hành động này có nguy cơ làm sâu sắc thêm tình trạng bất ổn trong khu vực.

Các nhà lãnh đạo châu Âu cũng lên tiếng về việc việc Israel mở rộng chiến dịch quân sự tại Lebanon.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi chấm dứt giao tranh, nhấn mạnh rằng "không có lý do nào biện minh cho sự leo thang nghiêm trọng đang diễn ra ở miền Nam Lebanon".

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhóm họp khẩn trong ngày 1/6 theo đề nghị của Pháp để thảo luận về tình hình Lebanon.

Ngoại trưởng Anh và Đức cũng lên tiếng về chiến dịch mới của Israel. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper kêu gọi các bên tôn trọng thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian.