Phân tích do BBC công bố hôm 1/6 cho thấy các cuộc tấn công của Iran đã gây hư hại cho 20 căn cứ Mỹ trên khắp Trung Đông kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran bùng nổ vào tháng 2.
Đánh giá này được thực hiện bởi BBC Verify, dựa trên việc phân tích ảnh vệ tinh và video từ nhiều nhà cung cấp quốc tế, cùng với hình ảnh lưu trữ của Planet, nhằm xác định mức độ thiệt hại từ những cuộc tấn công của Iran.
Một quan chức quốc phòng Mỹ từ chối bình luận về những phát hiện của BBC Verify, với "lý do an ninh hoạt động".
Theo báo cáo, các cơ sở bị nhắm mục tiêu nằm tại Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Kuwait, Iraq, Jordan, Bahrain và Oman.
 |
| Ảnh vệ tinh căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait cho thấy những thiệt hại. Ảnh: BBC/ Airbus DS. |
Nhiều cơ sở quân sự tại vùng Vịnh bị ảnh hưởng
Đánh giá này được công bố trong bối cảnh Nhà Trắng nhiều lần khẳng định phần lớn năng lực quân sự của Iran đã bị phá hủy.
Tuy nhiên, các chuyên gia, được trích dẫn trong báo cáo, cho rằng mức độ thiệt hại của Mỹ cho thấy đòn đáp trả của Iran chính xác và gây ảnh hưởng rộng hơn đáng kể so với những gì giới chức Washington thừa nhận.
Đáng chú ý nhất là 3 hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo tiên tiến đã bị phá hủy tại các căn cứ không quân Al Ruwais và Al Sader ở UAE, cùng với căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan.
 |
| Trong hơn 40 ngày xung đột, các cuộc tấn công đã nhằm vào cơ sở quân sự, ngoại giao và tình báo của Mỹ trên toàn khu vực, làm tê liệt nhiều tài sản quan trọng, bao gồm máy bay, vệ tinh và hệ thống thiết yếu khác. Đồ họa: Anadolu Agency. |
Phân tích cũng cho thấy các cuộc tấn công của Iran đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho máy bay tiếp dầu và máy bay trinh sát của Mỹ tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia.
Hình ảnh vệ tinh được cho là ghi lại cảnh nhiều máy bay bị phá hủy cùng vết cháy lớn bên trong căn cứ.
Theo báo cáo, một chuyên gia thuộc tổ chức Trung tâm Nghiên cứu Đánh giá Tình báo và Phân tích Quân sự (MAIAR) xác định một trong những máy bay bị hư hại là Boeing E-3 Sentry, loại máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không (AWACS). Truyền thông Mỹ ước tính chi phí thay thế có thể lên tới 700 triệu USD.
 |
| Ảnh cho thấy máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không E-3G Sentry của Không quân Mỹ bị hư hại tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia sau cuộc tấn công của Iran. Ảnh: X. |
Báo cáo cũng cho biết các cuộc tấn công của Iran đã đánh trúng căn cứ không quân Ali Al Salem và trại Arifjan ở Kuwait.
Chuyên gia tại MAIAR nhận định ảnh vệ tinh ghi nhận nhiều hầm chứa nhiên liệu, nhà chứa máy bay và khu nhà ở của binh sĩ tại căn cứ Ali Al Salem bị phá hủy. Mức độ thiệt hại này có thể là do căn cứ từng hứng chịu nhiều đợt tấn công.
Tại trại Arifjan, công ty tình báo quốc phòng Janes đánh giá hệ thống liên lạc vệ tinh cũng bị hư hại đáng kể.
Hệ lụy vượt xa chiến trường
Mức độ thiệt hại gây ra cho các cơ sở của Mỹ rất khó định lượng, nhưng ước tính hồi tháng 5 của Lầu Năm Góc cho rằng tổng chi phí của Chiến dịch Cơn thịnh nộ Dữ dội (Epic Fury) lên tới 29 tỷ USD. Phần lớn trong số đó có thể được chi cho "chi phí sửa chữa hoặc thay thế thiết bị" bị phá hủy trong cuộc xung đột.
Đảng Dân chủ cho rằng con số này có thể còn thấp hơn thực tế.
Hệ lụy kinh tế từ cuộc xung đột đã khiến chi phí sinh hoạt của các hộ gia đình trên khắp nước Mỹ tăng thêm hàng trăm USD.
Dữ liệu từ Moody’s Analytics cho thấy mỗi hộ gia đình Mỹ đã phải chi thêm trung bình 447,19 USD cho các khoản liên quan đến nhiên liệu kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2.
Mức tăng này chủ yếu xuất phát từ giá xăng dầu leo thang và giá vé máy bay tăng cao.
Theo CNBC, 3 tháng qua, tổng cộng người tiêu dùng Mỹ phải gánh thêm gần 60 tỷ USD chi phí.
Các nhà kinh tế cảnh báo áp lực tài chính đối với người dân có thể còn gia tăng nếu cuộc xung đột tiếp tục kéo dài.
“Nếu chiến tranh không sớm kết thúc, những người tiêu dùng vốn đã chịu áp lực tài chính sẽ buộc phải thắt chặt chi tiêu hơn nữa, ảnh hưởng đến nền kinh tế”, Mark Zandi, chuyên gia kinh tế trưởng của Moody’s, nhận định.
Phân tích cũng cho thấy nếu giá năng lượng duy trì ở mức hiện tại, đến thời điểm tròn một năm kể từ khi chiến tranh bùng nổ, mỗi hộ gia đình Mỹ có thể phải gánh thêm gần 2.000 USD chi phí phát sinh.
Những con số này cho thấy tác động kinh tế rộng lớn của cuộc xung đột, khi sự gián đoạn trên thị trường năng lượng không chỉ ảnh hưởng đến Trung Đông mà còn đẩy chi phí sinh hoạt tăng cao đối với người tiêu dùng ở nhiều nơi trên thế giới.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
