Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã có cuộc họp báo ngay tại địa điểm diễn ra đàm phán Mỹ-Iran, cho biết Tổng thống Donald Trump đã trao cho phái đoàn Mỹ thẩm quyền để tìm kiếm một giải pháp ngoại giao cho hàng loạt vấn đề.
“Chưa từng có thời điểm nào trong lịch sử mà lãnh đạo Iran và Mỹ gặp nhau ở cấp độ cao như vậy”, ông Vance mở đầu.
 |
| Phó Tổng thống Mỹ JD Vance (phải) gặp Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif trước thềm cuộc đàm phán với Iran tại Khu nghỉ dưỡng Buergenstock (Thụy Sĩ) ngày 21/6. Ảnh: Reuters. |
Trong cuộc họp báo trước thềm đàm phán với Iran, ông Vance quy trách nhiệm cho Tehran, gọi nước này là một “tác nhân gây bất ổn trong khu vực”.
Tuy nhiên, ông cho biết các bên đã đạt được những tiến triển “rất đáng kể” trong vài giờ qua.
Theo ông Vance, hai nước đang nhìn thấy “một tương lai chung, nơi mọi người có thể cùng hợp tác để thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng”.
Ông cũng cho biết Tổng thống Trump đã yêu cầu phái đoàn Mỹ “mở ra một chương mới” nhằm chuyển biến quan hệ với người dân Iran.
 |
| Phái đoàn Mỹ gồm Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Donald Trump, ông Jared Kushner. Ảnh: Reuters. |
Phó tổng thống Mỹ khẳng định Mỹ đã làm “nhiều hơn bất kỳ chính phủ nào trên thế giới trong vài tháng qua” để chấm dứt xung đột tại Lebanon.
“Hòa bình không bao giờ là điều dễ dàng. Hòa bình luôn đòi hỏi nỗ lực, các bên phải có sự nhượng bộ nhất định”, ông nói.
Cuộc đàm phán diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock với sự tham gia của các nhà trung gian Qatar và Pakistan.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cùng Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đều có mặt tại cuộc gặp.
 |
| Ngoại trưởng Iran Seyyed Abbas Araqchi (giữa) tại khu nghỉ dưỡng Buergenstock (Thụy Sĩ) ngày 21/6 . Ảnh: Reuters. |
Trước thềm các cuộc đàm phán, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, tuyên bố tại Thụy Sĩ: "Chúng tôi sẽ thúc đẩy việc thực thi các cam kết từ phía đối tác và làm rõ phương thức họ hoàn thành nghĩa vụ. Nếu bất kỳ phần nào trong cam kết không được thực hiện, toàn bộ thỏa thuận sẽ gặp khó khăn".
Ông Baghaei nhấn mạnh Mỹ cần sớm triển khai các biện pháp cần thiết, nếu không sẽ làm tổn hại đến thỏa thuận.
Cùng ngày 21/6, Tổng thống Iran - ông Masoud Pezeshkian nêu thêm chi tiết về thỏa thuận với Mỹ, cho biết 6 tỉ USD tài sản bị phong tỏa hiện do Qatar nắm giữ sẽ được hoàn trả theo thỏa thuận sơ bộ với Mỹ.
“Hầu hết điều khoản trong biên bản ghi nhớ đều có lợi cho chúng ta, và những thành quả từ các cuộc đối thoại, đàm phán này sẽ sớm được thể hiện rõ”, hãng thông tấn Tasnim dẫn lời ông Pezeshkian.
Tổng thống Pezeshkian tuyên bố nước này không từ bỏ quyền làm giàu uranium, nhưng cũng cam kết không theo đuổi mục tiêu chế tạo vũ khí hạt nhân.
“Mỹ yêu cầu Iran không chế tạo bom nguyên tử. Đây chẳng phải điều mới mẻ gì và chúng tôi cũng có thể tuyên bố bằng văn bản rằng Iran không có ý định chế tạo bom. Tuy nhiên, chúng tôi không từ bỏ quyền làm giàu uranium và phía bên kia sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận quyền này", ông Pezeshkian nói thêm.
 |
| Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi bắt tay Ngoại trưởng Thụy Sĩ Ignazio Cassis tại khu nghỉ dưỡng Buergenstock (Thụy Sĩ) trước thềm cuộc đàm phán cấp cao nhằm thúc đẩy thỏa thuận chấm dứt xung đột Trung Đông, ngày 21/6. Ảnh: Reuters. |
Phía Iran cũng nói rằng các cuộc giao tranh đang diễn ra tại Lebanon giữa Israel và Hezbollah sẽ là nội dung trọng tâm trong các cuộc đàm phán Iran-Mỹ tại Thụy Sĩ.
“Chế độ phục quốc Do Thái vẫn tiếp tục vi phạm các cam kết của họ tại Lebanon. Đây sẽ là chủ đề thảo luận chính trong các cuộc đàm phán hôm nay”, theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei.
Tehran khẳng định chủ quyền đối với eo biển Hormuz và tuyên bố sẽ siết chặt kiểm soát đối với các hoạt động hàng hải tại đây.
Với vai trò là tuyến đường huyết mạch vận chuyển phần lớn dầu thô thế giới, eo biển Hormuz vẫn là công cụ răn đe vật lý quan trọng nhất của Iran.
Bằng cách nắm giữ quyền kiểm soát nguồn cung năng lượng kết hợp với hạ tầng cáp quang biển - "hệ thần kinh" của nền kinh tế số, Tehran đang buộc Mỹ và các cường quốc phải cân nhắc thận trọng.
Thực tế cho thấy, những đợt phong tỏa trước đây tại Hormuz đã đẩy giá năng lượng lên mức kỷ lục, gây ra những bất ổn nghiêm trọng cho nền kinh tế toàn cầu.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
