| |
Gianni Infantino đang phải chiến đấu để bảo vệ chiếc ghế Chủ tịch FIFA sau một tuần đầy những quyết định sai lầm. Kế hoạch bán cổ phần trong một công ty nắm quyền khai thác thương mại các kỳ World Cup tương lai bị hủy bỏ tối 31/7, nhưng hậu quả chính trị mà nó để lại có thể phá hỏng tham vọng tái đắc cử của ông vào năm 2027.
Nếu ví bằng ngôn ngữ bóng đá, Infantino bước vào những phút bù giờ với lợi thế dẫn 3-0. Tuy nhiên, hàng loạt quyết định liều lĩnh đã khiến ông đánh mất toàn bộ ưu thế và giờ chỉ còn cách thất bại quyết định một sai lầm nữa.
Kịch bản Infantino bị lật đổ từng khó tưởng tượng, nhưng nay đã trở thành khả năng có thật. Cái tôi quá lớn, sự tự tin vào quyền lực cá nhân và cách điều hành thiếu minh bạch khiến người đàn ông 56 tuổi rơi vào tình thế mong manh nhất sau 10 năm đứng đầu FIFA.
Về lý thuyết, Infantino có thể bị bãi nhiệm nếu ít nhất 43 liên đoàn thành viên yêu cầu tổ chức một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Tuy nhiên, những người phản đối ông còn cần tìm được một ứng viên đủ uy tín để tranh cử, trong khi đến nay chưa có cái tên nào chính thức xuất hiện.
Hạn chót đăng ký tranh cử là ngày 18/11, trước khi Đại hội FIFA tiến hành bỏ phiếu tại Rabat, Morocco, vào ngày 18/3/2027. Infantino từng tin rằng mình đã có đủ sự ủng hộ để cuộc tái tranh cử chỉ còn mang tính thủ tục, nhưng cục diện thay đổi hoàn toàn sau cuộc khủng hoảng vừa qua.
Kế hoạch 20 tỷ USD sụp đổ
Nguồn cơn của biến động là nỗ lực thúc đẩy nhanh kế hoạch bán cổ phần trong FIFA Forward Enterprise, công ty mới được định giá khoảng 20 tỷ USD. Doanh nghiệp này dự kiến nắm quyền khai thác nhiều nguồn thu quan trọng từ World Cup, gồm bản quyền truyền hình, tài trợ, vé và các hoạt động cấp phép thương hiệu.
Đối tác được nhắc đến là một công ty đầu tư do Joshua Kushner đứng đầu. Ông là em trai Jared Kushner, con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Để thuyết phục các thành viên, Infantino đề xuất chi ngay 20 triệu USD cho mỗi trong số 211 liên đoàn thuộc FIFA. Mỗi thành viên sau đó có thể nhận thêm 66 triệu USD trước năm 2037 nếu kế hoạch được thông qua.
Số tiền khổng lồ ấy không đủ giúp Infantino vượt qua làn sóng phản đối. UEFA, Liên đoàn Bóng đá châu Á và Liên đoàn Bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe đồng loạt bác bỏ đề xuất. Ba khu vực này có tổng cộng 143 thành viên, trong khi Infantino cần ít nhất 106 phiếu thuận để kế hoạch được thông qua.
Chỉ còn 68 lá phiếu thuộc châu Phi, Nam Mỹ và châu Đại Dương chưa xác định quan điểm. Ngay cả khi giành được toàn bộ số phiếu ấy, Infantino vẫn không đủ sức cứu dự án.
| |
| Kế hoạch bán cổ phần liên quan đến World Cup đẩy Gianni Infantino vào cuộc khủng hoảng quyền lực lớn nhất trong 10 năm lãnh đạo FIFA. |
Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng đã vượt khỏi một phép tính đơn thuần. UEFA tuyên bố cả 55 thành viên châu Âu, gồm nhà vô địch thế giới Tây Ban Nha, sẵn sàng tẩy chay các giải đấu của FIFA nếu kế hoạch không bị hủy bỏ.
Lời đe dọa ấy gần như kết liễu dự án. Một kỳ World Cup không có Tây Ban Nha, Anh, Pháp, Đức và nhiều đội tuyển hàng đầu châu Âu sẽ mất phần lớn giá trị chuyên môn lẫn thương mại. Những nhà đầu tư muốn mua cổ phần cũng khó chấp nhận bỏ ra hàng tỷ USD cho một giải đấu thiếu các thị trường và đội bóng hấp dẫn nhất.
Sự phản đối còn xuất hiện ngay bên trong FIFA. Carlos Cordeiro, cựu Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Mỹ và thành viên nhóm cố vấn phục vụ công tác tổ chức World Cup, từ chức để phản đối. Giám đốc vận hành Kevin Lamour cũng cho rằng nhân viên FIFA bị đánh lừa vì dự án được chuẩn bị trong tình trạng thiếu minh bạch.
Khi các liên đoàn lớn đồng loạt quay lưng và những quan chức cấp cao công khai lên tiếng, quyền lực của Infantino bắt đầu suy giảm theo cách ông có lẽ chưa từng lường trước.
Quyết định hủy dự án có thể giúp FIFA tránh một cuộc đối đầu trực diện, nhưng đồng thời cũng phơi bày sự yếu thế của người đứng đầu. Infantino đã đặt quá nhiều uy tín cá nhân vào kế hoạch, để rồi buộc phải rút lui khi nhận ra mình không còn đủ phiếu ủng hộ.
Quyền lực không còn tuyệt đối
Infantino vẫn sở hữu mạng lưới quan hệ chính trị rộng lớn. Ông duy trì mối quan hệ gần gũi với Tổng thống Trump, Hoàng gia Qatar và Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman. Chừng nào còn nhận được sự hậu thuẫn từ những nhân vật này, sẽ là quá sớm nếu cho rằng ông chắc chắn mất ghế.
Dù vậy, các đồng minh quyền lực thường chỉ duy trì quan hệ khi đôi bên còn mang lại lợi ích cho nhau. Nếu Infantino không còn đủ khả năng kiểm soát FIFA hoặc thúc đẩy những kế hoạch lớn, sự ủng hộ từ bên ngoài cũng có thể nhanh chóng suy giảm.
Những người phản đối ông đang nhận thấy cơ hội. Infantino từng xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo gần như không thể bị thách thức, nhưng hàng loạt tranh cãi gần đây khiến vị thế ấy lung lay.
| |
| Kế hoạch định giá tài sản thương mại của FIFA ở mức 20 tỷ USD khiến nhiều liên đoàn lo ngại World Cup bị biến thành công cụ kiếm lời. |
Không thể phủ nhận doanh thu FIFA tăng mạnh kể từ khi ông kế nhiệm Sepp Blatter năm 2016. Tuy nhiên, sự phát triển về tài chính đi kèm nhiều quyết định khiến tổ chức này bị chỉ trích vì thiếu minh bạch, quá coi trọng lợi ích thương mại và ngày càng phụ thuộc vào ý chí cá nhân của chủ tịch.
Infantino từng bị phản đối khi Saudi Arabia giành quyền đăng cai World Cup 2034 mà không trải qua một cuộc đua đầy đủ. Ông cũng bị chế giễu vì tìm cách đưa Inter Miami vào FIFA Club World Cup nhằm bảo đảm sự hiện diện của Lionel Messi.
Phong cách điều hành của Infantino càng gây tranh cãi trước và trong World Cup 2026. Ông tự lập Giải thưởng Hòa bình FIFA rồi trao cho Tổng thống Trump. Đến tháng 7, nhà lãnh đạo Mỹ thừa nhận từng gọi điện cho Infantino để can thiệp vào án phạt của tiền đạo Folarin Balogun, với mong muốn tuyển thủ Mỹ có thể thi đấu ở vòng 16 đội gặp Bỉ.
Cách Infantino thường xuyên xuất hiện bên các chính trị gia và người nổi tiếng cũng khiến nhiều người cho rằng ông đang sử dụng bóng đá để phục vụ quan hệ quyền lực. Sự khó chịu không chỉ xuất hiện trong giới điều hành mà còn lan sang người hâm mộ.
Infantino hiện phải đối mặt với quá nhiều cuộc chiến cùng lúc. Ông vừa thất bại trong kế hoạch bán cổ phần của FIFA Forward Enterprise, vừa muốn mở rộng World Cup từ 48 lên 64 đội, vừa phải giải quyết mâu thuẫn ngày càng sâu với UEFA.
Quan trọng hơn cả là cuộc chiến giữ ghế Chủ tịch FIFA. Những sai lầm liên tiếp khiến Infantino mất dần đồng minh, đồng thời giúp các đối thủ tự tin hơn trong việc thách thức quyền lực của ông.
Quyết định hủy kế hoạch có thể giúp Infantino tồn tại trước mắt, nhưng khó xóa đi ấn tượng rằng ông đã đánh giá sai mức độ ủng hộ dành cho mình. Một nhà lãnh đạo từng tin rằng có thể dễ dàng kiểm soát 211 liên đoàn thành viên giờ phải đối diện thực tế rằng nhiều khu vực quyền lực nhất của bóng đá thế giới đã sẵn sàng chống lại ông.
Nỗ lực kiếm hàng tỷ USD từ giá trị thương mại của World Cup có thể trở thành sai lầm lớn nhất trong nhiệm kỳ của Infantino. Nó không chỉ khiến một dự án tham vọng sụp đổ, mà còn đặt ra câu hỏi liệu ông có còn đủ uy tín để tiếp tục điều hành FIFA sau năm 2027 hay không.
Cuốn sách “Fear and Loathing in La Liga” của nhà báo thể thao nổi tiếng Sid Lowe, một chuyên gia về bóng đá Tây Ban Nha trên Guardian, xuất bản năm 2014, kể về những chuyện trong và ngoài sân cỏ xoay quanh các trận El Clasico xuyên suốt lịch sử.