|
|
Bất ổn chính trị tại Mỹ và căng thẳng quốc tế khiến dòng tiền rời xa USD và trái phiếu, chảy mạnh sang vàng, bạc và kim loại công nghiệp như một kênh trú ẩn an toàn. Ảnh: Reuters. |
Năm 2026 khởi đầu với nhiều sự kiện chính trị nổi bật. Tổng thống Donald Trump liên tiếp phát đi những tín hiệu cứng rắn khi đe dọa sẽ có “hành động rất mạnh” với Iran ngay sau khi Mỹ bắt giữ lãnh đạo Venezuela.
Chính quyền của ông đồng thời mở cuộc điều tra hình sự nhằm vào Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) và theo đuổi cách tiếp cận “đốt sạch” đối với bài toán chi phí sinh hoạt, khi nhắm vào các nguồn lợi nhuận then chốt của ngân hàng và giới đầu tư tổ chức.
Với chuỗi sự kiện như vậy, nhiều người có thể cho rằng thị trường chứng khoán sẽ lao dốc. Tuy nhiên, các nhà giao dịch cổ phiếu dường như vẫn khá bình thản: chứng khoán Mỹ lập đỉnh lịch sử vào đầu tuần và chỉ điều chỉnh nhẹ sau đó.
Thay vào đó, nỗi lo của nhà đầu tư được phản ánh rõ nét trên thị trường kim loại.
Kim loại quý lên ngôi
Giá bạc tăng hơn 6% trong ngày 14/1, vượt mốc 90 USD/ounce và đã tăng tới 29% từ đầu năm. Đây là mức tăng đáng kinh ngạc, nhất là khi năm 2025 bạc đã bứt phá 141%, ghi nhận hiệu suất tốt nhất kể từ năm 1979.
Giá vàng cũng tăng gần 1% trong ngày, lên trên 4.600 USD/ounce, nâng mức tăng từ đầu năm lên 22%. Tương tự bạc, vàng cũng trải qua năm 2025 bùng nổ nhất kể từ 1979, khi tăng tới 65%.
Không chỉ vàng và bạc, hàng loạt kim loại công nghiệp khác như thiếc, đồng, nhôm, lithium và kẽm cũng đồng loạt tăng giá trong năm 2026.
Vàng từ lâu được coi là “hầm trú ẩn an toàn” trước lạm phát, thâm hụt ngân sách gia tăng, căng thẳng địa chính trị và những bất ổn kinh tế nói chung. Với tâm lý “cất dưới nệm”, nhà đầu tư thường tìm đến các tài sản hữu hình như vàng mỗi khi lo ngại rủi ro.
Giá kim loại đã bật tăng mạnh sau các cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela, rồi tiếp tục leo thang khi ông Trump đe dọa cứng rắn với chính quyền Iran sau chiến dịch đàn áp người biểu tình trên diện rộng.
Bài toán nan giải
Dù thị trường chứng khoán phản ứng khá dè dặt, kim loại quý lại nhận thêm cú hích khi Chủ tịch Fed Jerome Powell tuyên bố hôm 11/1 rằng ông đang là đối tượng của một cuộc điều tra hình sự.
 |
| Cuộc điều tra Chủ tịch Fed Jerome Powell và nỗi lo ngại về nguy cơ Fed bị chính trị hóa đã khiến vàng, bạc tăng mạnh. Ảnh: Reuters. |
Thông tin này làm dấy lên lo ngại Fed có thể đánh mất tính độc lập chính trị. Một Fed mang màu sắc chính trị hơn có thể hỗ trợ chứng khoán trong ngắn hạn nhờ lãi suất thấp, nhưng về dài hạn lại đe dọa uy tín của ngân hàng trung ương và nguy cơ thổi bùng lạm phát trở lại.
Những lo ngại đó cũng phần nào “kích hoạt” trở lại xu hướng “bán tài sản Mỹ”, khiến trái phiếu kho bạc và đồng USD suy yếu. Quan ngại về thâm hụt ngân sách lớn tiếp tục thúc đẩy cái gọi là “giao dịch phá giá tiền tệ”, làm trầm trọng thêm các xu hướng trên. Khi dòng tiền rút khỏi những thị trường này, các tài sản như vàng và bạc trở nên hấp dẫn hơn về mặt tương đối.
Không chỉ nỗi sợ hãi, các yếu tố cung - cầu truyền thống cũng đang hỗ trợ giá kim loại. Bất chấp thuế quan gia tăng, Trung Quốc vẫn tìm được các thị trường xuất khẩu mới, đưa thặng dư thương mại lên mức kỷ lục, qua đó đẩy mạnh nhu cầu đối với các kim loại phục vụ sản xuất điện tử.
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) cũng làm gia tăng mạnh nhu cầu kim loại cho các trung tâm dữ liệu - nền tảng của làn sóng công nghệ mới.
Chi phí kim loại leo thang có thể trở thành bài toán nan giải khi người Mỹ đang đối mặt với áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng lớn. Các kim loại này là đầu vào của hàng loạt mặt hàng tiêu dùng. Giá dầu, dù vẫn ở mức thấp, cũng đã bắt đầu nhích lên cùng xu hướng tăng của các loại hàng hóa khác.
“Điểm mấu chốt là chúng ta đang chứng kiến một làn sóng lạm phát kim loại công nghiệp rất nghiêm trọng”, ông Peter Boockvar, nhà phân tích độc lập, nhận định trong bản ghi chú gửi khách hàng. “Chủ tịch Fed tiếp theo sẽ phải đối mặt với một bài toán cực kỳ khó khăn”.
Trong hơn 200 năm qua, mặc dù trải qua nhiều thăng trầm, thị trường chứng khoán vẫn là nơi tốt nhất để các nhà đầu tư dài hạn xây dựng sự sung túc. Nhưng để thành công trong mảng này, cần hiểu rõ các quy luật của thị trường, hiểu các mùa hoạt động của nó. Câu hỏi lớn nhất về tài chính trong tâm trí tất cả chúng ta ngày nay là gì? Theo kinh nghiệm của tác giả Anthony Robbins trong cuốn Đầu tư thông minh, chúng ta đều đang tìm kiếm câu trả lời cho cùng một vấn đề: “Tôi nên đặt tiền của mình vào đâu?”.
