Hơn 5 triệu người xem cách 'giải cứu' chiếc đĩa kẹt cứng trong tô

Tình trạng bát, đĩa sứ dính chặt vào nhau là sự cố phổ biến trong nhiều căn bếp.

Tình huống "dở khóc dở cười" khi chiếc đĩa sứ kẹt cứng trong lòng một chiếc tô lớn của chàng trai đang thu hút hơn 5 triệu lượt xem trên mạng xã hội. Trong video, nam thanh niên hoàn toàn bất lực trước 'ca khó' trong căn bếp dù đã thử đủ mọi cách giải cứu

Cơ chế vật lý thú vị

Trong đoạn clip, một nam thanh niên rơi vào thế bất lực khi chiếc đĩa cỡ nhỏ lọt thỏm và kẹt cứng trong lòng một chiếc tô lớn. Hai bề mặt nhẵn mịn dính sát vào nhau đến mức không còn bất kỳ khe hở nào để lách tay hay vật mỏng vào.

Chủ nhân video cho biết đã thử đủ mọi cách từ lật ngược bát để tận dụng trọng lực, xả nước quanh mép đĩa, rung lắc mạnh với hy vọng hai vật tự tách rời. Tuy nhiên, mọi nỗ lực ban đầu đều bất thành.

“Giờ cứu cái tô hay cứu cái đĩa đây?”, chủ nhân đoạn video hài hước than thở, kêu gọi cộng đồng mạng hiến kế.

Phía dưới phần bình luận, hàng nghìn người dùng vào cuộc, từ chia sẻ mẹo dân gian cho đến phân tích vật lý chuyên sâu. Câu chuyện “bát dính đĩa” hóa ra không hiếm gặp, thậm chí là nỗi ám ảnh của không ít người nội trợ.

Hiện tượng này là kết quả của nhiều cơ chế vật lý cùng lúc. Đầu tiên là sức căng bề mặt và lực mao dẫn. Khi giữa hai bề mặt gốm sứ tồn tại một lớp nước mỏng, các phân tử nước tạo thành “cầu mao dẫn” kết nối chúng lại. Sức căng bề mặt của nước sinh ra chênh lệch áp suất, tạo lực hút giữ hai vật sát vào nhau.

Chiếc đĩa kẹt cứng không thể tách rời khiến gia chủ "bất lực" chọn giữ lại một trong hai.

Thứ hai là hiệu ứng chân không, yếu tố then chốt khiến việc kéo tách trở nên khó khăn. Nếu bát đĩa được chồng lên nhau ngay sau khi rửa bằng nước nóng, không khí bị kẹt giữa hai vật sẽ nguội dần. Theo định luật khí lý tưởng (PV = nRT), khi nhiệt độ giảm, áp suất giảm theo, hình thành vùng chân không một phần bên trong.

Lúc này, áp suất khí quyển bên ngoài, ép chặt hai bề mặt lại. Chỉ với diện tích tiếp xúc khoảng 0,01 m², lực ép từ khí quyển có thể tương đương hàng trăm Newton, đủ để khiến việc kéo thẳng đứng gần như bất khả thi nếu chưa phá vỡ được lớp “niêm phong” khí.

Cuối cùng là hiệu ứng nêm cơ học. Do thiết kế hình học tương đồng, bát và đĩa có thể trượt vào nhau đến điểm ma sát tối đa. Nếu có thêm nước, dầu mỡ hoặc cặn bẩn, hệ số ma sát tĩnh tăng lên, càng làm tình trạng kẹt cứng nghiêm trọng hơn.

Chiến thuật tháo gỡ an toàn

Trong vô số bình luận, phương pháp được nhắc đến nhiều nhất là tận dụng sự giãn nở nhiệt.

Mọi vật liệu đều có hệ số giãn nở nhiệt, nghĩa là kích thước thay đổi theo nhiệt độ. Với gốm sứ, khi nóng lên chúng giãn nở nhẹ; khi lạnh đi, chúng co lại. Dựa trên nguyên lý này, mục tiêu là làm bát bên ngoài giãn ra và đĩa bên trong co lại.

Cách thực hiện khá đơn giản là đặt phần bát ngoài vào chậu nước nóng khoảng 50-60°C, đồng thời đổ đá lạnh hoặc nước đá mặn vào lòng đĩa phía trong. Sau 2-3 phút, chênh lệch nhiệt độ tạo ra khoảng hở nhỏ, vừa đủ để phá vỡ chân không và giảm ma sát.

Khi đó, thay vì cố kéo thẳng lên, người dùng nên xoay nhẹ theo chiều tròn. Chỉ cần một lực xoắn vừa phải, hai vật có thể tách rời “kỳ diệu” mà không hề sứt mẻ.

Nếu phương pháp nhiệt độ chưa hiệu quả, rung động cơ học là lựa chọn tiếp theo. Một số người chia sẻ họ chỉ cần dùng thìa kim loại gõ nhẹ quanh mép hoặc đáy bát ngoài.

Nguyên lý nằm ở việc tạo dao động nhỏ, phá vỡ các liên kết vi mô giữa hai bề mặt, đồng thời cho phép không khí lọt vào, giải phóng chân không. Điều quan trọng là gõ đều tay, lực vừa phải để tránh nứt vỡ.

Trong trường hợp bát đĩa dính do dầu mỡ hoặc cặn bẩn khô, chất bôi trơn có thể phát huy tác dụng. Xà phòng rửa bát, dầu ăn hoặc dung dịch thẩm thấu sẽ len vào các khe hở siêu nhỏ, giảm ma sát và phá sức căng bề mặt. Tuy nhiên, phương pháp này cần sự kiên nhẫn, có thể phải chờ 15-30 phút để đạt hiệu quả.

Tận dụng sự chênh lệch nhiệt độ là cách hiệu quả và an toàn để tách bát, đĩa dính chặt vào nhau. Ảnh: Help Our Home.

Ở môi trường chuyên nghiệp như bếp công nghiệp hoặc phòng thí nghiệm, kỹ thuật mạnh hơn như khí nén cũng được sử dụng để tạo áp suất đẩy trực tiếp. Song với gia đình, các biện pháp trên đã đủ an toàn và hiệu quả.

Tuy nhiên, để không rơi vào cảnh “cứu cái tô hay cứu cái đĩa” dở khóc dở cười như chàng trai trong video, các chuyên gia cho rằng việc phòng ngừa ngay từ khâu sắp xếp, bảo quản là yếu tố then chốt. Chỉ cần thay đổi một vài thói quen nhỏ trong căn bếp, người dùng hoàn toàn có thể tránh được tình trạng bát đĩa dính chặt vào nhau.

Trước hết, bát đĩa cần được lau khô hoàn toàn trước khi xếp chồng. Lớp nước mỏng còn sót lại chính là tác nhân tạo ra lực mao dẫn và hiệu ứng “niêm phong” không khí giữa hai bề mặt nhẵn mịn, khiến chúng dễ hút chặt vào nhau.

Bên cạnh đó, không nên xếp chồng khi vật dụng vẫn còn nóng. Sau khi rửa bằng nước nóng hoặc lấy ra từ máy rửa bát, hãy chờ bát đĩa nguội hẳn rồi mới đặt chồng lên nhau. Sự chênh lệch nhiệt độ trong quá trình nguội đi có thể làm giảm áp suất không khí bên trong, vô tình tạo ra hiệu ứng chân không.

Một giải pháp đơn giản khác là đặt lớp đệm mỏng như khăn giấy, vải mềm hoặc miếng lót silicone giữa các vật dụng có bề mặt trơn nhẵn. Lớp ngăn cách này không chỉ hạn chế khả năng hình thành lực dính mà còn giúp bảo vệ lớp men sứ khỏi trầy xước do ma sát.

Cuối cùng, nếu không gian lưu trữ cho phép, nên xếp đĩa theo chiều dọc hoặc xen kẽ các kích thước khác nhau thay vì chồng khít hoàn toàn. Cách sắp xếp này giúp giảm khả năng tạo thành “nêm” hoàn hảo, nguyên nhân khiến bát và đĩa có thể tự khóa chặt vào nhau.