Hạ viện Mỹ hạn chế quyền phát động chiến tranh của ông Trump

Tổng thống Donald Trump. Ảnh: NYT.

Ngày 3/6, Hạ viện Mỹ đã chính thức thông qua nghị quyết do phe Dân chủ dẫn đầu nhằm kiềm chế quyền lực của Tổng thống Donald Trump trong việc đơn phương phát động các hành động quân sự chống lại Iran.

Hãng tin Reuters cho biết, biện pháp pháp lý này được thiết kế nhằm ngăn chặn mọi hoạt động chiến tranh nhắm vào Iran, trừ khi nhận được sự phê chuẩn chính thức từ Quốc hội Mỹ.

Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh đã được thông qua với tỷ lệ sít sao 215 phiếu thuận và 208 phiếu chống. Đáng chú ý, đã có 4 nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa quyết định phá vỡ quy định của đảng để bỏ phiếu ủng hộ cùng phe Dân chủ.

Quá mệt mỏi với chiến tranh

4 nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa phản đối là Hạ nghị sĩ Thomas Massie, Brian Fitzpatrick, Tom Barrett và Warren Davidson.

"Tôi nghĩ rằng mọi người chắc chắn đang thất vọng", Barrett nói khi được hỏi về nỗi đau mà các cử tri của ông phải gánh chịu bắt nguồn từ cuộc chiến.

Massie, một thành viên đảng Cộng hòa đến từ bang Kentucky, từ lâu đã chỉ trích ông Trump vì tiến hành chiến tranh ở Iran mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội.

Ông phát biểu sau cuộc bỏ phiếu hôm thứ Tư: "Mọi người đã mệt mỏi vì điều này. Họ mệt mỏi với mức giá xăng 5 USD/gallon, giá dầu diesel 6 USD/ gallon, và phân bón mà chúng tôi không thể mua nổi để bón cho những cánh đồng của mình ở Kentucky."

Ông nói thêm rằng cuộc bỏ phiếu về quyền lực chiến tranh "gửi đi một thông điệp tốt đẹp rằng Hạ viện của nhân dân, nơi đại diện cho nhân dân, đã mệt mỏi với cuộc chiến này".

Động thái lập pháp này phản ánh mối lo ngại sâu sắc và ngày càng gia tăng tại Đồi Capitol đối với nguy cơ bùng nổ một cuộc xung đột toàn diện tại Trung Đông. Nỗi quan ngại này hiện không chỉ giới hạn trong phe đối lập mà đã lan rộng sang cả các nghị sĩ đảng Cộng hòa đồng minh của ông Trump.

Fitzpatrick bảo vệ lá phiếu của mình bằng tuyên bố rằng ông làm theo luật pháp.

"Đã có luật hiện hành", nghị sĩ đảng Cộng hòa đến từ bang Pennsylvania nói, ám chỉ Đạo luật Quyền lực Chiến tranh. "Tôi không thấy có gì phức tạp ở đây cả. Hãy đưa nó ra trước Quốc hội, tranh luận dựa trên các giá trị thực tế, và tiến hành bỏ phiếu. Đó là cách mà hệ thống này nên vận hành", ông nói thêm.

Tổng thống Trump: Thỏa thuận hòa bình với Iran có thể đạt trong tuần này

Trong khi đó, cùng ngày, phát biểu với các phóng viên tại Phòng Bầu dục, Tổng thống Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đang tiến triển "rất tốt đẹp". Mặc dù thừa nhận tính chất khó đoán của các cuộc đối thoại, ông Trump vẫn bỏ ngỏ khả năng đạt được một thỏa thuận đột phá trong tương lai gần.

"Điều đó có thể không xảy ra, ai biết được. Nhưng nếu có, một thỏa thuận có thể sẽ được ký kết ngay trong cuối tuần này. Bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra khi bạn đối xử với Iran", Tổng thống Mỹ nhận định.

Khi được hỏi về số lượng urani đã làm giàu của Iran, Tổng thống Trump tái khẳng định mục tiêu kiểm soát tối đa nguồn vật liệu hạt nhân này của Tehran. Ông nhấn mạnh: "Tôi muốn lấy nó".

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, năng lực công nghệ và cơ sở hạ tầng để xử lý vấn đề này hiện rất hạn chế trên quy mô toàn cầu. Ông khẳng định với báo giới rằng chỉ có Mỹ và Trung Quốc mới sở hữu đầy đủ "thiết bị" cần thiết để thực hiện việc thu hồi hoặc xử lý số urani làm giàu nói trên, đồng thời tuyên bố: "Chúng tôi sẽ đến lấy nó".

Các thủy thủ Mỹ điều phối một chiếc F/A-18F Super Hornet di chuyển trên sàn đáp của tàu sân bay lớp Nimitz USS Abraham Lincoln nhằm hỗ trợ Chiến dịch Epic Fury, ngày 17/ 3. Ảnh: Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ.

Bên cạnh vấn đề hạt nhân, tương lai của tuyến hàng hải huyết mạch Eo biển Hormuz cũng là trọng tâm trong tuyên bố của người đứng đầu Nhà Trắng. Ông Trump cam kết eo biển này sẽ được mở cửa trở lại "ngay lập tức sau khi ký kết" biên bản ghi nhớ (MoU) hoặc một thỏa thuận chính thức với Tehran.

Chủ nhân Nhà Trắng cũng cho biết Washington đang nỗ lực bóc tách việc giải quyết rào cản tại tuyến đường thủy chiến lược này khỏi diễn biến chiến sự phức tạp tại Lebanon. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các lực lượng Israel liên tục gia tăng cường độ oanh tạc vào miền nam Lebanon, bất chấp các áp lực ngoại giao, sau khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự theo đúng kế hoạch.

Dù tình hình khu vực còn nhiều biến động, Tổng thống Trump vẫn khẳng định một cách đầy tự tin về triển vọng của tuyến hàng hải này: "Nó sẽ mở cửa nhanh chóng".

Tehran dọa chiến tranh tổng lực, Tel Aviv tuyên bố sẵn sàng tái đấu với Iran

Trong khi đó, ngày 4/6, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Tehran sẽ không im lặng nếu Beirut bị tấn công, khẳng định mọi hành động quân sự nhắm vào thủ đô của Liban sẽ châm ngòi cho một cuộc chiến tranh toàn diện.

Để phản đối việc Israel vi phạm thỏa thuận ngừng bắn tại Liban, Iran đã đình chỉ toàn bộ các cuộc đàm phán và trao đổi văn bản gián tiếp với Mỹ thông qua bên trung gian.

Nhóm đàm phán Iran tuyên bố sẽ đóng băng mọi kênh tiếp xúc cho đến khi Israel chấm dứt hoàn toàn chiến sự tại Gaza, Liban và rút quân khỏi các vùng lãnh thổ chiếm đóng.

Ngược lại, Tel Aviv lập tức thể hiện lập trường cứng rắn. Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), Tướng Eyal Zamir, khẳng định quân đội nước này không tuân thủ bất kỳ lệnh ngừng bắn nào tại Lebanon và sẽ tận dụng tối đa quyền tự do hành động để loại bỏ các mối đe dọa.

Ông Zamir tiết lộ Hải quân Israel đang được tăng cường năng lực để trở thành cánh tay chiến lược tầm xa, sẵn sàng cùng các lực lượng khác quay trở lại chiến đấu và giáng đòn tấn công mạnh mẽ vào Iran nếu căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang.