Hà Lan ghi nhận ca an tử đầu tiên dưới 12 tuổi

Nhiều quốc gia thực hiện an tử cho trẻ em dưới 12 tuổi. Ảnh: Shutterstock.

Một bác sĩ tại Hà Lan đã hỗ trợ chấm dứt sự sống cho một trẻ mắc bệnh nan y trong độ tuổi từ 1 đến 12. Đây là trường hợp đầu tiên được ghi nhận kể từ khi nước này mở rộng quy định cho phép an tử đối với nhóm trẻ em này vào năm 2024, theo The New York Times.

Thông tin được Bộ trưởng Y tế, Phúc lợi và Thể thao Hà Lan Sophie Hermans công bố trong thư gửi Hạ viện nước này. Theo bà, ca an tử được thực hiện vào cuối năm ngoái và đã được báo cáo tới ủy ban chuyên gia có nhiệm vụ giám sát các trường hợp chấm dứt sự sống theo quy định của pháp luật.

Trong thư, bà Hermans chỉ đề cập đây là một trường hợp "chấm dứt sự sống" mà không công bố thêm thông tin về danh tính, giới tính hay bệnh lý của đứa trẻ. Chính phủ Hà Lan cũng từ chối bình luận thêm.

Theo quy trình, ủy ban chuyên gia họp định kỳ hai tháng một lần đã xem xét hồ sơ và phỏng vấn bác sĩ thực hiện trong các cuộc họp đầu năm 2026. Cơ quan này có trách nhiệm đánh giá liệu quy trình an tử có được thực hiện đúng quy định pháp luật hay không. Sau đó, hồ sơ được chuyển cho cơ quan công tố để đưa ra đánh giá độc lập trước khi có kết luận cuối cùng. Báo cáo của ủy ban dự kiến sẽ được công bố trong thời gian tới.

Quy định mới có hiệu lực từ năm 2024 sau khi Chính phủ Hà Lan nhận thấy tồn tại khoảng trống pháp lý đối với trẻ từ 1 đến 12 tuổi mắc bệnh nan y. Trước đó, an tử chỉ được phép áp dụng cho trẻ sơ sinh dưới một tuổi trong những trường hợp đặc biệt và người từ 12 tuổi trở lên theo các điều kiện luật định.

Khi công bố kế hoạch sửa đổi luật vào năm 2020, cựu Bộ trưởng Y tế Hugo de Jonge cho biết quy định mới nhằm hỗ trợ "một nhóm rất nhỏ trẻ em mắc bệnh nan y đang quằn quại trong đau đớn, không còn hy vọng hồi phục và phải chịu đựng những đau khổ không thể chịu nổi".

Ông cũng cho rằng trước đây tồn tại một "vùng xám" giữa việc sử dụng thuốc an thần để giảm đau cho trẻ giai đoạn cuối và việc chủ động chấm dứt sự sống, khiến nhiều bác sĩ lo ngại có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi chăm sóc những bệnh nhi này.

Theo quy định hiện hành, trẻ chỉ được xem xét an tử khi mắc bệnh không thể chữa khỏi, chịu đau đớn không thể chịu đựng và không còn hy vọng hồi phục. Cha mẹ phải được tham khảo ý kiến trong toàn bộ quá trình. Bác sĩ thực hiện cũng phải xác nhận quyết định hoàn toàn phù hợp với quy định pháp luật và có thêm ý kiến đánh giá độc lập từ một chuyên gia khác.

Tại Hà Lan, người trưởng thành muốn được hỗ trợ chấm dứt sự sống cũng phải đáp ứng nhiều điều kiện nghiêm ngặt. Người bệnh phải tự nguyện đưa ra yêu cầu, bác sĩ xác định họ đang chịu đau đớn không thể chịu đựng và không còn khả năng cải thiện, đồng thời phải bảo đảm quyết định không chịu bất kỳ sự ép buộc nào. Những người mắc bệnh tâm thần nghiêm trọng cũng có thể đủ điều kiện nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo luật.

Việc mở rộng quy định đối với trẻ em đã vấp phải nhiều tranh luận. Một số tổ chức tôn giáo và các nhà hoạt động đặt câu hỏi về khía cạnh đạo đức của quyết định này.

Hà Lan là quốc gia đầu tiên trên thế giới hợp pháp hóa an tử vào năm 2002. Đến năm 2019, nước này ghi nhận 6.361 trường hợp an tử, chiếm hơn 4% tổng số ca tử vong trong năm. Khoảng 91% trường hợp liên quan đến bệnh nan y, số còn lại là người mắc bệnh tâm thần nghiêm trọng hoặc các tình trạng gây đau khổ kéo dài khác.

Hiện nay, hỗ trợ chấm dứt sự sống cũng được hợp pháp hóa tại nhiều quốc gia khác như Canada, New Zealand và phần lớn các bang của Australia. Tại Mỹ Latin, Colombia, Cuba, Ecuador và Uruguay đều cho phép hình thức này trong những điều kiện nhất định. Riêng Colombia cho phép hỗ trợ chấm dứt sự sống đối với trẻ từ 6 đến 12 tuổi nếu trẻ hiểu được khái niệm về cái chết, trong khi Bỉ là quốc gia đầu tiên cho phép an tử đối với trẻ em ở mọi độ tuổi với các tiêu chí rất nghiêm ngặt.

Tại Mỹ, ngày càng nhiều bang thông qua luật hỗ trợ chấm dứt sự sống. Một đạo luật mới dự kiến có hiệu lực tại bang Illinois vào tháng 9 năm nay, đưa bang này trở thành bang thứ 13 của Mỹ, cùng với Đặc khu Columbia, hợp pháp hóa hình thức này.