Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

TL;DR

Giới đầu tư giải mã nước cờ của ông Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như thay đổi tuyên bố và chính sách đột ngột theo biến động giá dầu thô.

trump anh 1

Kể từ khi phát động chiến dịch quân sự ở Trung Đông, ông Trump có xu hướng gia tăng lời đe dọa nhằm vào chính quyền Iran vào cuối tuần - thời điểm thị trường dầu đóng cửa - rồi lại phát tín hiệu về khả năng hòa bình khi giá dầu tăng cao.

Những thông điệp này là một phần trong nỗ lực của chính quyền Mỹ nhằm kiềm chế lạm phát giá xăng dầu chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, theo Financial Times.

Nó cho thấy vai trò trung tâm của thị trường dầu mỏ trong diễn biến xung đột, đồng thời phản ánh phần nào thành công của Nhà Trắng - ít nhất cho đến nay - trong việc ngăn giá dầu thô tăng vọt ngoài tầm kiểm soát.

“Rõ ràng ông (Trump) lo ngại về giá xăng cao… Xăng vượt 4 USD/gallon sẽ là ‘đòn chí mạng’ về mặt chính trị”, Jorge Montepeque, nhà phân tích dầu mỏ tại Onyx Capital Group, nhận định. “Nhưng ở chiều ngược lại là cái tôi của ông ấy. Ông không thể bị coi là đã thất bại”.

trump anh 2

Ông Trump vừa thông báo gia hạn thêm 10 ngày thời hạn yêu cầu Iran mở lại Eo biển Hormuz, nếu không sẽ đối mặt với đòn tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng. Ảnh: Reuters.

Giá dầu và những 'cú quay xe' trên mạng xã hội

Giá dầu Brent đã chạm đỉnh trên 119 USD/thùng vào ngày 9/3 và biến động dữ dội trong vài tuần qua, khi Iran tấn công một số tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz và các cơ sở năng lượng trên khắp khu vực Vùng Vịnh.

Người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ bắt đầu cảm nhận rõ tác động: Giá xăng tăng hơn 1/3, lên gần 4 USD/gallon, trong khi dầu diesel - loại nhiên liệu thiết yếu cho công nghiệp - đã vượt 5 USD.

Trong bối cảnh đó, một nhà giao dịch năng lượng cấp cao chỉ ra quy luật: Mỗi khi giá dầu Mỹ tiến gần ngưỡng 95-100 USD/thùng, giới chức trách lại tăng cường phát ngôn mang tính hạ nhiệt, đồng thời dấy lên đồn đoán về khả năng chính phủ can thiệp vào thị trường dầu mỏ.

Cho đến nay, những nỗ lực “định hướng dư luận” như vậy đã giúp kiềm chế giá cả. Dù vậy, chuyên gia cảnh báo thị trường có thể bật tăng mạnh, nếu bắt đầu xuất hiện tình trạng thiếu hụt nguồn cung thực tế.

Dưới đây là các tuyên bố từ chính quyền Trump đã khiến giá dầu Brent giao động, theo LSEG Financial Times.

Ngày Thay đổi
sau 1 tiếng (%)
Nội dung phát biểu
9/3 -9,75% Ông Trump nói với CBS rằng cuộc chiến chống Iran “gần như đã hoàn tất”, đồng thời tuyên bố “không còn gì đáng kể về mặt quân sự” ở quốc gia này.
10/3 -2,39% Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright đăng trên X rằng Hải quân Mỹ đã hộ tống một con tàu qua eo biển Hormuz, nhưng sau đó xóa bài đăng này.
19/3-0,73%Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Mỹ có thể giải phóng thêm dầu từ kho dự trữ để hạ giá, trong cuộc phỏng vấn với Fox News.
20/3-2,66%Ông Trump đăng trên Truth Social rằng ông đang cân nhắc “giảm dần” cuộc chiến của Mỹ với Iran khi quân đội Mỹ “đang rất gần” đạt được mục tiêu.
23/3-6,48%Ông Trump đăng trên Truth Social rằng Mỹ đã có các cuộc trao đổi “rất tốt và hiệu quả” với Iran về việc chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông. Sau các cuộc đàm phán trong hai ngày qua, ông cho biết đã trì hoãn các cuộc tấn công có thể nhằm vào cơ sở năng lượng và nhà máy điện của Iran.

Một số nhà giao dịch cho rằng giá dầu đáng lẽ phải cao hơn nhiều so với mức hiện tại, xét đến quy mô gián đoạn từ cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran.

Tuy nhiên, không nhiều người dám “đặt cược ngược” với động thái được cho là "can thiệp" của ông Trump. Một số người nhận định các bài đăng trên mạng xã hội và những cuộc phỏng vấn truyền hình là công cụ giúp kéo giá xuống.

“Cáo buộc này hoàn toàn sai sự thật", người phát ngôn Nhà Trắng Taylor Rogers tuyên bố. "Tổng thống Trump hoàn toàn minh bạch với người Mỹ về những gián đoạn tạm thời, ngắn hạn này, và ông tập trung làm điều đúng đắn - đó là loại bỏ mối đe dọa từ chế độ khủng bố Iran đối với nước Mỹ và đồng minh”.

trump anh 3

Tàu vận chuyển khí đi qua eo biển Hormuz. Ảnh: Reuters.

Khó đoán

Các nhà đầu tư đã quen với phong cách hoạch định chính sách thất thường của ông Trump, đặc biệt sau lần “quay xe” liên tục về thuế quan vào năm 2025.

Sự kiện này đã dẫn đến sự ra đời của cụm từ TACO (viết tắt của "Trump Always Chickens Out", tạm dịch: Tổng thống Trump luôn chùn bước).

Dù vậy, chuỗi thông điệp mâu thuẫn trong tuần qua đã đẩy mức độ khó đoán của tổng thống Mỹ lên tầm cao mới.

Kể từ hôm 20/3, chính quyền Mỹ đe dọa xả hàng trăm triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược, triển khai lính dù tinh nhuệ thuộc Sư đoàn dù 82 tới Trung Đông, và cảnh báo sẽ “xóa sổ” các nhà máy điện của Iran.

Động thái trên diễn ra ngay cả khi ông Trump ám chỉ cuộc đàm phán hòa bình với quan chức Iran, dù chưa được xác định, đang tiến triển tốt.

“Hiện có quá nhiều tiêu đề trái ngược nhau - vừa cho thấy chiến sự Iran leo thang, vừa cho thấy hạ nhiệt - đến mức chúng ta như bước vào thế giới hư cấu”, Mike O’Rourke tại công ty môi giới Jones Trading ở New York nhận xét.

Theo Financial Times, việc xác định thời điểm xuất hiện “khoảnh khắc TACO” tiếp theo đã trở thành nỗi ám ảnh của Phố Wall. Giới đầu tư đang cố đoán động thái tiếp theo của ông Trump.

trump anh 4

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters.

Trong bối cảnh đó, tuần này, trưởng bộ phận chiến lược đa tài sản của Deutsche Bank, Maximilian Uleer, đã xây dựng “chỉ số áp lực” như “thước đo thay thế cho các phát ngôn hoặc điều chỉnh chiến lược sắp tới của chính quyền Mỹ”.

Chỉ số này tính đến các yếu tố như: Biến động tỷ lệ ủng hộ ông Trump trong một tháng, dự đoán lạm phát một năm, diễn biến của chỉ số S&P 500 và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ.

“Nếu chỉ số này tăng, khả năng chính quyền Mỹ điều chỉnh chiến lược sẽ cao hơn”, Uleer nói. “Nếu cả 4 ‘điểm đau’ cùng gây áp lực, động lực điều chỉnh là rất lớn”.

Monica Defend, giám đốc Viện Đầu tư Amundi, cho biết ông Trump đã trở nên “nhạy cảm hơn nhiều” với lợi suất trái phiếu trong nhiệm kỳ thứ hai.

“Ngay khi lợi suất trái phiếu 10 năm tiến gần 4,5%, chính quyền bắt đầu thực sự lo lắng, và thường đó là lúc họ hành động. Với tư cách nhà đầu tư, bạn cần dự đoán trước điều này”, bà nói.

Mặc dù chính quyền Trump được cho là đã chuyển tới Tehran đề xuất hòa bình 15 điểm thông qua Pakistan, song phía Iran cho thấy ít dấu hiệu sẵn sàng nhượng bộ, còn Mỹ lại có động thái triển khai thêm binh sĩ tới khu vực.

Những căng thẳng địa chính trị này đã giữ giá năng lượng ở mức cao, làm gia tăng lo ngại lạm phát và củng cố kỳ vọng rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sẽ duy trì lãi suất ổn định trong thời gian tới.

Một số nhà đầu tư khác thì chọn cách “án binh bất động”, lo ngại bị “đánh úp” bởi bài đăng tiếp theo của ông Trump trên nền tảng Truth Social.

“Chúng tôi đều đang làm cùng một việc - không làm gì cả”, giám đốc đầu tư của một quỹ phòng hộ Bắc Mỹ cho biết. “Bạn không thể bán khống, đặt cuộc giá dầu sẽ giảm vì giá có thể dễ dàng vọt lên 150 USD. Hoặc cuộc chiến có thể kết thúc chỉ trong 5 phút”.

Iran phóng tên lửa sau khi ông Trump thúc ép chốt thỏa thuận Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hội giào (IRGC) công bố video phóng tên lửa giữa lúc ông Trump gây sức ép buộc Tehran “nghiêm túc” với kế hoạch ngừng bắn.

Vấn đề Trung Đông

Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...

'Bộ não quân sự' dẫn dắt Iran giữa tâm bão

Ông Mohammad Baqer Zolqadr, cựu chỉ huy IRGC thuộc phe bảo thủ cứng rắn, vừa được bổ nhiệm nắm giữ một trong những vai trò quan trọng nhất trong bộ máy an ninh và đối ngoại của Iran.

Nỗi sợ mới đeo bám người dân Iran

Các cuộc tấn công vào kho chứa nhiên liệu và nhà máy lọc dầu ở Trung Đông khiến hàng triệu người phải sống trong môi trường không khí độc hại. Hệ lụy ô nhiễm môi trường từ cuộc xung đột có thể kéo dài nhiều thập kỷ.

Hai co so hat nhan Iran bi tan cong hinh anh

Hai cơ sở hạt nhân Iran bị tấn công

0

Ông Trump hoãn đánh hạ tầng Iran 10 ngày để đàm phán, song Israel vẫn dội tên lửa vào cơ sở sản xuất tên lửa, thủy lôi của Iran.

Minh An

Bạn có thể quan tâm