Giới chức Australia đau đầu vì con hải cẩu 4 tấn

Con hải cẩu Neil gây sốt tại Australia. Ảnh: New York Times.

Neil - con hải cẩu voi nổi tiếng ở bang Tasmania (Australia) - vừa quay về biển trong tuần này, để lại những câu hỏi về cách ứng phó, khi Neil sẽ còn quay lại và to lớn hơn trong tương lai.

Khi nghe tin Neil trở lại Tasmania trong tháng 6, nhiều người dân vội đến bãi biển để tận mắt nhìn thấy con hải cẩu nổi tiếng. Hiện tại Neil đang nặng khoảng 1 tấn.

Giống như các cá thể hải cẩu voi phương Nam khác, Neil lên bờ vài lần mỗi năm để sinh sản, thay lông và giao tiếp với đồng loại. Tuy nhiên, trong khi phần lớn đồng loại chọn những hòn đảo xa xôi ở khu vực cận Nam Cực, Neil lại thích xuất hiện tại các khu dân cư ở bang Tasmania, kéo theo không ít cảnh hỗn loạn tại địa phương.

Chẳng hạn khi ở trong một bãi đỗ xe, Neil xô mạnh thân mình vào một chiếc xe tải nhỏ, trong lúc những người xung quanh bật cười, chủ xe loay hoay tìm cách đưa phương tiện ra xa. Neil còn chắn đường giao thông, húc cột biển báo, đè bẹp cọc tiêu giao thông. May mắn là cho đến nay, Neil chưa từng đe dọa con người.

Qua mỗi lần xuất hiện, Neil càng lúc càng trở nên nổi tiếng tại Australia. "Neil xuất hiện trong các chiến dịch quảng cáo tại địa phương. Nó thực sự đã trở thành một biểu tượng", bà Rebecca Thomson, người dân ở bang Tasmania, cho biết.

Tuy nhiên, giới chức cảnh báo sự nổi tiếng đang khiến quá nhiều người đến gần Neil, gây ảnh hưởng đến sự an toàn của con vật. Vấn đề này được dự báo sẽ nghiêm trọng hơn khi Neil tiếp tục phát triển về kích thước.

Con hải cẩu đơn độc

Câu chuyện của Neil bắt đầu vào năm 2020, khi nó được sinh ra ngoài khơi bờ biển Tasmania, khu vực gần thành phố Hobart.

Neil là "kẻ phá rối" được yêu mến tại bang Tasmania, Australia. Ảnh: New York Times.

Theo ông Clive McMahon, nhà sinh thái học tại Viện Khoa học Biển Sydney, đây vốn là điều hiếm gặp. Phần lớn hải cẩu voi phương Nam trong khu vực được sinh ra trên đảo Macquarie - hòn đảo không có người ở, nằm cách Hobart khoảng 1.500 km về phía nam. Sau này, khi trưởng thành, hải cẩu sẽ quay lại chính nơi đó để sinh sản.

Ông McMahon cho rằng mẹ của Neil có thể đã không kịp trở về đảo Macquarie trước khi sinh. "Hải cẩu voi thường quay về đúng nơi chúng được sinh ra. Vì vậy, Neil đang làm đúng những gì một cá thể hải cẩu voi bình thường sẽ làm", ông McMahon nói.

Theo Sở Tài nguyên Thiên nhiên và Môi trường Tasmania, trong khoảng 40 năm qua, chỉ có rất ít hải cẩu voi phương Nam sinh ra tại Tasmania có thể sống sót trong tự nhiên, Neil là trường hợp đặc biệt. Hiện người dân sống tại các thị trấn ven biển phía nam bang Tasmania thường gặp lại Neil vài lần mỗi năm, mỗi khi nó lên bờ.

Neil lên bờ vào mùa thay lông từ tháng 12 đến tháng 1, mùa "lên bờ giữa năm" từ tháng 4 đến tháng 8, mùa sinh sản từ tháng 9 đến tháng 11.

Nhưng đáng tiếc, trên các con phố ở những thị trấn ven biển của bang Tasmania không có cá thể hải cẩu voi nào khác để Neil được gặp gỡ đồng loại. "Thế nên Neil đành tương tác với những gì nó gặp trên đường, từ các cột biển báo, cọc tiêu giao thông, cho đến xe cộ", ông McMahon cho biết.

Bài toán cho nhà chức trách

Với người dân Tasmania, Neil giống như linh vật của bang, một "kẻ quậy phá" đáng yêu. Bà Sophia Volzke, nhà sinh thái học sống tại thành phố Hobart (bang Tasmania), cho biết: "Ai cũng yêu quý nó. Chỉ cần hỏi ngẫu nhiên một người dân Tasmania trên đường, họ đều biết Neil là ai".

Con hải cẩu hiện nặng một tấn, ở tuổi trưởng thành, Neil có thể nặng tới 4 tấn. Ảnh: New York Times.

Theo bà Volzke, tình cảm dành cho Neil một phần xuất phát từ ý thức cao của người dân Tasmania về bảo tồn thiên nhiên. Bang này là nơi sinh sống của nhiều loài đặc hữu không xuất hiện ở nơi nào khác trên thế giới. Tuy nhiên, tương lai của Neil vẫn là dấu hỏi.

Theo các chuyên gia, kịch bản lý tưởng nhất là Neil sẽ tìm được đường tới đảo Macquarie, gặp gỡ đồng loại và có cơ hội sinh sản. Nhưng dường như nó không biết nơi đó ở đâu. Dữ liệu theo dõi cho thấy Neil chưa từng bơi xa đến vậy. Điều này đồng nghĩa nhiều khả năng, nó sẽ tiếp tục sống đơn độc và quay lại Tasmania, lang thang giữa các bãi biển và đường nhựa để tìm đồng loại.

Điều đó có thể tạo ra những thách thức mới cho cả Neil lẫn cộng đồng địa phương. Dù chính quyền nhiều lần kêu gọi người dân giữ khoảng cách, hàng nghìn người vẫn kéo đến để quan sát Neil mỗi khi nó lên bờ.

Sở Tài nguyên Thiên nhiên và Môi trường bang Tasmania cảnh báo việc tụ tập đông người tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Rủi ro sẽ càng tăng khi Neil tiếp tục phát triển về kích cỡ. Hải cẩu voi phương Nam là loài hải cẩu lớn nhất thế giới, con đực trưởng thành có thể nặng tới gần 4 tấn và dài tới 5 m.

Ông Sam Thalmann, nhà sinh vật học của Sở Tài nguyên Thiên nhiên và Môi trường bang Tasmania, nhắc đến trường hợp của Freya, con hải mã từng gây sốt trên mạng năm 2022. Freya thường xuyên trèo lên các thuyền nhỏ để nằm phơi nắng tại vịnh Oslo (Na Uy).

Cuối cùng, chính quyền Na Uy đã buộc phải tiêu hủy Freya sau khi cho rằng con vật có thể gây nguy hiểm cho con người, trong bối cảnh nhiều người bất chấp cảnh báo để đến gần chụp ảnh hoặc ném đồ ăn cho Freya.

Tuy nhiên, ông Thalmann khẳng định tiêu hủy không phải là phương án mà giới chức Tasmania cân nhắc đối với Neil. Thay vào đó, cơ quan này kêu gọi người dân hợp tác bằng cách không tiếp cận Neil để chụp ảnh hoặc tương tác.

Dù vậy, cộng đồng tại Tasmania còn nhiều việc khác cần chuẩn bị cho tương lai, khi Neil sẽ lớn gần gấp 4 lần hiện tại và không chỉ dừng lại ở việc làm bẹp cọc tiêu giao thông.

"Các thị trấn ven biển của bang Tasmania sẽ phải tìm cách thích nghi. Cơ sở hạ tầng hiện nay không được thiết kế để chịu đựng những cú va chạm do con vật nặng 1 tấn liên tục huých vào. Chúng ta sẽ phải tính toán nhiều thứ, khi Neil vẫn quay trở lại và trọng lượng dần lớn hơn", ông McMahon nói.