Giải mã mô hình tăng trưởng của TP Quảng Ninh, Hà Tĩnh

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), GDP cả nước 9 tháng năm 2026 đã tăng 9,01% so với cùng kỳ năm ngoái. Ở cấp địa phương, 12/34 tỉnh, thành phố đạt mức tăng GRDP từ 10% trở lên, một kết quả cho thấy sức bật rộng khắp của nền kinh tế trong năm đầu vận hành mô hình tổ chức mới.

Đáng chú ý, nhóm tăng trưởng hai con số có sự hiện diện của cả hai nhóm địa phương. 10 đơn vị đạt tăng trưởng cao sau quá trình sắp xếp theo Nghị quyết 202/2025/QH15 gồm TP Hải Phòng, TP Bắc Ninh, Ninh Bình, Thái Nguyên, Hưng Yên, Khánh Hòa, TP Đà Nẵng, Tây Ninh, Phú Thọ và TP Đồng Nai.

Trong khi đó, 2 địa phương là TP Quảng Ninh và Hà Tĩnh, dù vẫn giữ nguyên đơn vị hành chính, lại lần lượt đứng thứ nhất và thứ hai cả nước với mức tăng trưởng lần lượt đạt 12,54% và 12,36%.

Quảng Ninh: Không chỉ dựa vào một động lực

Tại TP Quảng Ninh, 9 tháng đầu năm GRDP đã tăng 12,54%, cao nhất cả nước. Riêng quý III, tăng trưởng kinh tế của thành phố biển này lên đến 15,04% so với cùng kỳ năm ngoái.

Điều làm nên kết quả này không nằm ở một ngành riêng lẻ. Hai khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ cùng tăng trên 13%, lần lượt đạt 14,02% và 13,82%. Trong khi khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,7%.

Nếu nhìn sâu hơn vào khu vực sản xuất, công nghiệp chế biến, chế tạo đang trở thành động cơ tăng trưởng ngày càng rõ nét của TP Quảng Ninh. Giá trị tăng thêm ngành này đã tăng 26,67%, đóng góp 3,82 điểm % vào mức tăng chung. Chỉ số sản xuất công nghiệp chế biến, chế tạo cũng tăng tới 33,59%.

Một số ngành ghi nhận mức tăng rất cao gồm sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 80%, trong khi sản xuất phương tiện vận tải khác tăng 73%.

Những con số này cho thấy bức tranh công nghiệp Quảng Ninh đang có thêm những mảng mới với tốc độ tăng trưởng cao, bên cạnh các ngành công nghiệp truyền thống.

Đầu tư cũng là một mắt xích quan trọng trong câu chuyện tăng trưởng của TP Quảng Ninh. Tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn trong 9 tháng đạt khoảng 97.700 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ. Dòng vốn này góp phần bổ sung năng lực sản xuất và tạo thêm dư địa cho tăng trưởng trong những năm tiếp theo.

Bên cạnh đó, du lịch tiếp tục tạo ra lực kéo đáng kể cho khu vực dịch vụ. Sau 9 tháng, TP Quảng Ninh đã đón khoảng 18,8 triệu lượt khách du lịch, tăng 10% so với cùng kỳ. Trong đó, khách quốc tế đạt 4,21 triệu lượt, tăng 30%. Doanh thu du lịch đạt khoảng 56.400 tỷ đồng, tăng tới 27%.

Như vậy, phía sau mức tăng GRDP 12,54% của TP Quảng Ninh là sự cộng hưởng của nhiều động lực. Công nghiệp chế biến, chế tạo tạo lực kéo từ khu vực sản xuất; đầu tư mở rộng năng lực của nền kinh tế; trong khi du lịch và dịch vụ tạo thêm sức bật cho thương mại, vận tải, lưu trú và ăn uống.

Hà Tĩnh: Dự án lớn vận hành tạo cú hích tăng trưởng

Nếu tăng trưởng của TP Quảng Ninh là sự cộng hưởng của nhiều động lực, Hà Tĩnh lại cho thấy một mô hình tăng trưởng khác biệt, khi các dự án công nghiệp quy mô lớn bước vào giai đoạn vận hành tạo ra sự thay đổi rõ rệt trong quy mô sản xuất.

Sau 9 tháng, GRDP Hà Tĩnh tăng 12,36%, đứng thứ hai cả nước. Đáng chú ý, khu vực công nghiệp - xây dựng tăng tới 21,56%, trong đó riêng ngành công nghiệp tăng 25,64%. Mức tăng này cao hơn đáng kể so với dịch vụ (+7,15%), và nông, lâm nghiệp, thủy sản (+3,7%).

Công nghiệp vì thế đang là chỉ tiêu quan trọng nhất trong bức tranh tăng trưởng của Hà Tĩnh. Chỉ số sản xuất công nghiệp 9 tháng của địa phương này tăng tới 40,15% so với cùng kỳ.

Hàng loạt sản phẩm chủ lực ghi nhận mức tăng mạnh như pin và ắc quy, điện, thép, ôtô, sợi và bao bì giấy.

Đáng chú ý nhất là sự gia tăng sản lượng của ngành ôtô. Trong 9 tháng, Hà Tĩnh sản xuất hơn 62.000 xe, tăng hơn 57.000 chiếc so với cùng kỳ năm trước.

Sản xuất xe máy điện cũng bắt đầu đóng góp vào tăng trưởng từ tháng 4, với sản lượng khoảng 169.000 xe trong 6 tháng. Cùng lúc, các dự án sản xuất pin lithium nâng công suất, còn Nhà máy nhiệt điện Vũng Áng 2 bắt đầu vận hành thương mại trong năm nay.

Tổ hợp các dự án của Tập đoàn Vingroup tại Khu kinh tế Vũng Áng. Ảnh: BQL Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh.

Điểm đáng chú ý là những dự án này không còn chỉ nằm ở phía “vốn đầu tư”. Khi đi vào vận hành, chúng bắt đầu được phản ánh trực tiếp vào sản lượng công nghiệp, điện, phương tiện vận tải và các ngành sản xuất liên quan. Đó cũng là lý do công nghiệp Hà Tĩnh có mức tăng tới 25,64% và trở thành lực kéo chính của GRDP trong 9 tháng.

Câu chuyện cũng không dừng ở những gì đã đi vào hoạt động. Từ đầu năm, Hà Tĩnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư 46 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký hơn 180.600 tỷ đồng và 4 dự án FDI với tổng vốn hơn 412 triệu USD. Các dự án tập trung vào những lĩnh vực như thép, năng lượng, xe máy điện, điện gió và hạ tầng khu công nghiệp.

Đầu tư công cũng được đẩy mạnh. Tỉnh đã giải ngân trên 6.000 tỷ đồng, tương đương gần 69% kế hoạch được Thủ tướng giao. Điều này tạo ra một lớp động lực khác cho tăng trưởng: bên cạnh các nhà máy đang mở rộng sản xuất, dòng vốn mới tiếp tục được đưa vào nền kinh tế, chuẩn bị cho năng lực sản xuất trong những năm tới.

Việc 10/12 địa phương trong nhóm dẫn đầu tăng trưởng 9 tháng là các đơn vị mới hình thành được xem là tín hiệu tích cực. Điều này cho thấy không gian phát triển, quy mô thị trường và khả năng liên kết sản xuất sau sắp xếp đang bắt đầu được khai thác.

Tuy nhiên, thành công của TP Quảng Ninh và Hà Tĩnh là hai ví dụ điển hình cho việc phát huy tốt lợi thế sẵn có. Dù vậy, ở mô hình tổ chức nào, tăng trưởng cao đều đến từ năng lực sản xuất thực, dòng vốn đầu tư và môi trường phát triển hiệu quả.