Trang The Bookseller dẫn báo cáo về hoạt động mua sắm trực tiếp LIVE Shopping đầu tiên của Tiktok vào ngày 12/11 cho biết trong vòng 4 năm, HarperCollins đã mở rộng danh mục sách cung cấp trên TikTok Shop từ 40 đầu sách lên hơn 24.000 đầu sách, đồng thời xây dựng được cộng đồng hơn 100.000 người theo dõi.
Doanh số bán hàng của nhà xuất bản này trên nền tảng cũng đã tăng 193% trong cùng khoảng thời gian đó.
Kết nối trực tiếp nhà xuất bản và độc giả
Christina Storey, quản lý cấp cao về thương mại xã hội tại HarperCollins, chia sẻ: “Là một trong những đơn vị tiên phong áp dụng hình thức mua sắm trực tiếp trên TikTok Shop, chúng tôi rất vui mừng khi thấy trải nghiệm livestream của mình không ngừng phát triển và mở rộng.”
Bà nói thêm: “Tác động này không chỉ gói gọn trong phạm vi TikTok Shop. Độ phủ sóng tạo ra giúp nhiều độc giả biết đến các đầu sách của HarperCollins hơn, đồng thời lan tỏa tầm ảnh hưởng đó ra toàn bộ hệ sinh thái bán lẻ rộng lớn hơn”.
Theo tờ Retail Times UK, cả bốn nhà xuất bản hàng đầu tại Vương quốc Anh, bao gồm Penguin Random House, Hachette, HarperCollins và Pan Macmillan, đều đã tham gia bán hàng trên TikTok Shop. Điều này cho thấy nền tảng này đã nhanh chóng khẳng định vị thế là một kênh bán lẻ sách chủ đạo.
|
| Tiktok giúp nhà xuất bản kết nối trực tiếp với độc giả. Ảnh: Tomorrow’s Publisher. |
Báo cáo trên cũng cho biết cứ mỗi phút lại có 3 cuốn sách được bán ra trên TikTok Shop Vương quốc Anh, và số lượng sản phẩm trong danh mục sách đã tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Theo dữ liệu nội bộ của nền tảng, doanh số bán sách thông qua hình thức mua sắm trực tiếp cũng tăng trung bình 45% mỗi tháng trong suốt năm 2026.
Trong số các doanh nghiệp kinh doanh sách đã sử dụng hình thức mua sắm trực tiếp, 86% cho biết doanh số đã tăng lên kể từ khi áp dụng phương thức này, trong khi 93% khẳng định rằng kênh bán hàng này đã giúp họ tiếp cận những khách hàng mà trước đây họ không thể tiếp cận thông qua các kênh bán hàng khác.
Các nhà xuất bản như HarperCollins và Pan Macmillan đã ghi nhận một hiện tượng được gọi là Hiệu ứng hào quang TikTok Shop (TikTok Shop Halo Effect). Một ví dụ điển hình là tác phẩm The Pumpkin Spice Café, cuốn sách đã tạo nên cơn sốt trên TikTok Shop, giành giải Cuốn sách của năm trên nền tảng này và từ đó phát triển thành một loạt sách gồm 6 tập thu hút độc giả trên toàn cầu.
Pan Macmillan cũng đã tận dụng TikTok Shop để tung ra các ấn phẩm độc quyền, chẳng hạn như phiên bản giới hạn 500 bản của cuốn Daggermouth, đồng thời triển khai các chiến dịch thông qua mạng lưới cộng tác viên, qua đó thúc đẩy doanh số tăng trưởng rõ rệt.
Câu hỏi về lợi nhuận thực sự trên Tiktok?
Những thành công trên không tự nhiên mà có. Các tài liệu tuyển dụng của HarperCollins đã tiết lộ cách thức vận hành thực tế trên nền tảng này.
Trang Tomorrow’s Publisher dẫn một thông báo tuyển dụng vị trí “trợ lý về thương mại mạng xã hội” năm 2024 đã liệt kê các nhiệm vụ như sản xuất video và thực hiện phiên livestream, bên cạnh việc cập nhật danh mục sách, thiết lập giá cả, triển khai chương trình khuyến mãi, xây dựng mối quan hệ với nhà sáng tạo nội dung, kiểm kê hàng hóa và quản lý mã sách quốc tế ISBN. Vai trò này kết hợp cả 3 khía cạnh: sáng tạo nội dung, bán hàng và quản lý kho vận.
|
| Nhóm phụ trách hoạt động thương mại trên mạng xã hội của HarperCollins trong một bài đăng trênTiktok. Ảnh: Tiktok. |
Việc tổ chức các phiên bán hàng trực tiếp cũng tạo ra nhiều công việc vận hành kéo theo: sách phải được niêm yết chính xác, bán đúng giá quảng cáo, cung cấp đúng phiên bản và giao hàng đúng cam kết. Một buổi giới thiệu thành công sẽ kéo theo nhiều đơn hàng cần được xử lý và hoàn tất nhanh chóng.
Việc bán hàng trực tiếp có thể mang lại cho nhà xuất bản biên độ lợi nhuận lớn hơn (khoảng chênh lệch giữa giá bán và chi phí sản xuất sách). Tuy nhiên, mô hình này cũng đi kèm với các loại phí nền tảng, chi phí chi trả cho người sáng tạo nội dung, chi phí quảng bá, xử lý đơn hàng, vận chuyển và đổi trả.
Theo chính sách hoa hồng tại Vương quốc Anh do TikTok công bố vào tháng 9/2025, biểu phí hoa hồng chung của nền tảng là 9%, ngoài ra còn có các khoản chi phí khác như quảng cáo hoặc phí liên kết.
Trang Tomorrow’s Publisher đưa ra một ví dụ làm rõ thêm vấn đề này. Giả sử nhà xuất bản bán trên phiên LIVE được 100 đơn hàng, mỗi đơn mang lại lợi nhuận 4 bảng Anh sau khi trừ các chi phí liên quan đến sách. Tuy nhiên, để chuẩn bị và thực hiện phiên LIVE, họ đã phải chi ra 300 bảng Anh. Như vậy, phiên phát trực tiếp chỉ đóng góp 100 bảng Anh lợi nhuận.
Tuy nhiên, nếu khoảng 50 khách hàng trong số trên vốn dĩ đã định mua sách trên 1 kênh khác và dù nhà xuất bản chỉ thu được mức lợi nhuận thấp hơn hẳn, khoảng 2 bảng Anh mỗi đơn, thì việc mất đi 100 bảng Anh đó đã triệt tiêu hoàn toàn mức lợi nhuận từ phiên LIVE Tiktok.
Ví dụ này không khẳng định rằng bán hàng qua livestream chỉ đơn thuần là dịch chuyển nhu cầu hiện có từ kênh này qua kênh khác. Một phiên phát trực tiếp có thể giới thiệu một tác giả chưa được biết đến, khơi dậy sự quan tâm đến một cuốn sách cũ, hoặc thuyết phục một người vốn không có ý định mua hàng.
Tuy nhiên, những lợi ích này cần được chứng minh bằng bằng chứng cụ thể, thay vì chỉ dựa vào số lượng đơn hàng ghi nhận trong suốt quá trình phát sóng.
TikTok có động cơ thương mại rõ ràng nhằm tăng số lượng người bán. Điều này không có nghĩa là dữ liệu của họ không đáng tin cậy, tuy nhiên, cần có thêm nhiều thông tin và dữ liệu để so sánh và nghiên cứu trước khi các nhà xuất bản dùng những con số hào nhoáng hiện tại làm cơ sở cho quyết định đầu tư của mình, Tomorrow’s Publisher nhận định.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.