Một người chồng có thể nhớ vợ không ăn được món gì, biết con sắp đến kỳ đóng học phí và thuộc lòng những việc cần lo cho gia đình. Người vợ cũng có thể nắm rõ lịch làm việc của chồng, biết tháng này thu nhập ra sao, công việc đang có áp lực gì. Họ hiểu nhau trong rất nhiều chuyện thường ngày, nhưng chưa chắc biết người bên cạnh đang lo lắng điều gì, có chuyện gì khiến họ buồn hay đang âm thầm mong đợi điều gì ở cuộc sống.
Khoảng cách giữa hai người đôi khi không bắt đầu từ một cuộc cãi vã. Nó có thể xuất hiện trong những tình huống rất nhỏ: một người kể về ngày làm việc tồi tệ và nhận lại lời khuyên “cố gắng hơn đi”; một người nói mình đang buồn nhưng được đáp lại bằng câu “có gì đâu mà phải suy nghĩ nhiều”. Có thể người nói không cố tình làm tổn thương đối phương, chỉ đơn giản nghĩ rằng mình đang giúp giải quyết vấn đề. Nhưng nếu những lần chia sẻ đều kết thúc như vậy, người còn lại có thể dần ít kể chuyện hơn. Không phải vì họ hết điều muốn nói, mà vì họ không chắc người kia có thực sự muốn lắng nghe.
|
| Thấu hiểu bạn đời là điều không thể chỉ dựa vào số năm chung sống. Ảnh minh hoạ: Magnific. |
Ngay cả khi yêu thương và gắn bó với nhau, vợ chồng vẫn có thể gặp khó khăn trong việc nhận biết chính xác suy nghĩ, cảm xúc của đối phương. Theo một nghiên cứu về độ chính xác thấu hiểu cảm xúc của William Ickes và cộng sự là con người dễ hình thành những khuôn mẫu nhận thức về người thân. Khi đã quá quen thuộc, chúng ta thường dựa vào những gì từng biết để phán đoán đối phương đang nghĩ gì, thay vì thực sự quan sát và lắng nghe những biểu hiện ở hiện tại.
Điều này cho thấy, khi nhận ra những khuôn mẫu nhận thức về bạn đời có thể không còn chính xác cũng là lúc mỗi người cần học cách tìm hiểu lại người mình đã gắn bó. Bởi nếu chỉ dựa vào những gì từng biết, chúng ta rất dễ bỏ qua những thay đổi đang diễn ra trong suy nghĩ và cảm xúc của đối phương. Điều này đòi hỏi cả hai phải duy trì những cuộc trò chuyện cởi mở, sẵn sàng chia sẻ và lắng nghe thay vì mặc định rằng mình đã hiểu người kia.
Trong cuộc phỏng vấn với ABC News năm 2018, Michelle Obama từng chia sẻ rằng bà và Barack Obama đã tìm đến tư vấn hôn nhân khi lịch trình bận rộn tạo áp lực lên mối quan hệ. Bà cho biết quá trình này giúp cả hai học cách trao đổi về những khác biệt.
Câu chuyện cho thấy, ngay cả trong một cuộc hôn nhân gắn bó lâu dài, thấu hiểu nhau vẫn là điều cần được vun đắp. Đó không phải khả năng tự nhiên có được chỉ sau nhiều năm chung sống, mà là kết quả của việc hai người không ngừng cập nhật, điều chỉnh cách nhìn và học cách lắng nghe nhau.
|
| Michelle Obama từng chia sẻ rằng bà và Barack Obama đã tìm đến tư vấn hôn nhân khi lịch trình bận rộn tạo áp lực lên mối quan hệ. Ảnh: E! News. |
Tuy nhiên, dành thời gian cho những cuộc trò chuyện riêng tư không phải lúc nào cũng dễ dàng. Theo số liệu của Cục Thống kê Việt Nam năm 2024, phụ nữ dành trung bình 15,6 giờ mỗi tuần cho công việc nội trợ và chăm sóc gia đình không được trả công, trong khi con số này ở nam giới là 8,8 giờ.
Khi cả hai đều bận rộn với công việc, con cái và những trách nhiệm chung, câu chuyện giữa vợ chồng đôi khi chỉ còn xoay quanh việc hôm nay ăn gì, đón con lúc mấy giờ hay cuối tuần cần giải quyết những việc nào.
Trong cuốn sách Để hiểu một người, David Brooks gợi mở cách nhìn sâu sắc hơn về con người, thay vì chỉ đánh giá họ qua ấn tượng ban đầu hay những biểu hiện bên ngoài. Mỗi người đều có một câu chuyện riêng được tạo nên từ trải nghiệm, cảm xúc và những điều họ từng đi qua.
Trong hôn nhân cũng vậy, sống bên nhau lâu năm không có nghĩa là đã hiểu hết về đối phương. Người nằm cạnh chúng ta mỗi tối vẫn có thể đang trải qua những suy nghĩ, trăn trở mà chúng ta chưa từng biết đến.
|
| Sách Để hiểu một người. Ảnh: H.Quỳnh. |
Đôi khi, một cuộc trò chuyện không cần bắt đầu bằng vấn đề lớn. Có thể chỉ là hỏi nhau hôm nay có chuyện gì đáng nhớ, điều gì đang khiến đối phương bận tâm, hoặc gần đây họ có đang mong muốn thay đổi điều gì không. Và thay vì vội đưa ra lời khuyên, hãy thử nghe hết câu chuyện trước đã. Bởi sau nhiều năm chung sống, hai người vẫn có thể còn những điều chưa từng thực sự kể cho nhau nghe.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.