Giá dầu thô, LNG toàn cầu tăng mạnh, nguy cơ gián đoạn nguồn cung

Trong phiên giao dịch 18/3 (giờ Mỹ), giá dầu Brent và dầu WTI tăng mạnh khi tình hình căng thẳng tiếp tục leo thang. Ảnh: Reuters.

Trong phiên giao dịch 18/3 (giờ Mỹ), giá dầu Brent chuẩn toàn cầu tăng mạnh 4% lên 111,9 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI chuẩn Mỹ tăng 1,3% lên 97,5 USD/thùng. Hợp đồng tương lai dầu Brent và WTI cũng lần lượt tăng mạnh lên 112,7 USD thùng (+5%) và 98,9 USD/thùng (+2,67%).

Giá dầu thô, LNG nhảy vọt

Trước đó, giá dầu Brent đã chốt phiên tăng 3,8%, trong khi WTI gần như đi ngang. Đáng chú ý, dầu WTI đang giao dịch với mức chiết khấu lớn nhất so với dầu Brent trong 11 năm qua do Mỹ xả kho dự trữ chiến lược và chi phí vận chuyển tăng cao. Trong khi đó, các cuộc tấn công mới nhằm vào cơ sở năng lượng ở Trung Đông đã hỗ trợ mạnh mẽ cho giá dầu Brent, theo Reuters.

Mới đây, Qatar Energy cho biết các cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran nhằm vào Ras Laffan, nơi đặt các hoạt động xử lý LNG cốt lõi của Qatar đã gây ra "thiệt hại nghiêm trọng" đối với trung tâm năng lượng này. UAE cũng đã đóng cửa một số hoạt động năng lượng sau các sự cố tại cơ sở khí đốt Habshan và mỏ dầu Bab do mảnh vỡ từ các tên lửa bị đánh chặn rơi xuống.

Bộ Nội vụ Qatar viết trên X rằng lực lượng Phòng vệ Dân sự đang khống chế một vụ cháy tại khu công nghiệp năng lượng Ras Laffan, trung tâm khí đốt tự nhiên "mang tính sống còn" đối với nền kinh tế nước này, sau khi bị Iran tấn công.

Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Qatar cho biết cuộc tấn công này là một bước leo thang nguy hiểm, vi phạm trắng trợn chủ quyền quốc gia và là mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia cũng như sự ổn định khu vực.

Tình hình trên cũng khiến giá LNG giao cho châu Á trong tháng 4 tăng 3,94% lên 20,1 USD/MMBtu. Tại châu Âu, hợp đồng tương lai mua bán khí tự nhiên chuẩn Hà Lan (TTF) cho năm 2026 cũng tăng vọt 6% lên 54,6 USD/MMBtu.

Trong khi đó, Arab Saudi cho biết họ đã đánh chặn và phá hủy 4 tên lửa đạn đạo nhắm vào thủ đô Riyadh, đồng thời ngăn chặn một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một cơ sở khí đốt.

Iran đã đưa ra cảnh báo sơ tán trước khi tiến hành các cuộc tấn công vào một số cơ sở dầu mỏ tại Saudi Arabia, UAE và Qatar, trong bối cảnh nước này chuẩn bị trả đũa các cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của mình ở South Pars và Asaluyeh.

South Pars là phần mỏ khí đốt thuộc Iran trong trữ lượng khí tự nhiên lớn nhất thế giới mà Iran cùng khai thác Qatar ở phía bên kia Vịnh.

Theo Tina Teng, chiến lược gia thị trường tại Moomoo ANZ, giá dầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng cao khi các cuộc tấn công mới của Iran nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng Trung Đông làm gia tăng căng thẳng khu vực, trong khi chưa có dấu hiệu hạ nhiệt xung đột hay khả năng sớm mở lại Eo biển Hormuz.

Reuters trước đó đưa tin chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc triển khai hàng nghìn binh sĩ Mỹ để tăng cường chiến dịch tại Trung Đông, khi Washington chuẩn bị cho các bước tiếp theo trong chiến dịch đối phó Iran.

Nguy cơ gián đoạn nguồn cung kéo dài

Trong ngày 18/3 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump đã cố gắng đối phó với đà tăng giá dầu bằng việc tạm đình chỉ Đạo luật Jones trong 60 ngày, quy định cấm tàu nước ngoài vận chuyển dầu và khí đốt giữa các cảng của Mỹ.

Động thái này có thể làm tăng số lượng tàu vận chuyển nhiên liệu trong nội địa Mỹ. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng biện pháp này chủ yếu "mang tính biểu tượng" và chỉ có thể giúp giá xăng giảm nhiều nhất vài cent/gallon.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết quyết định miễn trừ Đạo luật Jones trong 60 ngày là một bước nhằm giảm thiểu gián đoạn ngắn hạn trên thị trường dầu mỏ khi quân đội Mỹ tiếp tục thực hiện mục tiêu của chiến dịch Cơn thịnh nộ khủng khiếp (Operation Epic Fury) tại Iran.

Ngành vận tải biển Mỹ lập tức phản đối động thái này, cảnh báo rằng đây có thể là hành động bất hợp pháp. Nhóm vận động hành lang thuộc Liên minh Hàng hải Mỹ cho biết rất lo ngại việc miễn trừ trong 60 ngày có thể bị lạm dụng và làm ảnh hưởng tới người lao động, doanh nghiệp Mỹ. Đồng thời, nhóm này cũng nhấn mạnh tác động tối đa của vận tải nội địa tới giá xăng trên toàn quốc là chưa tới 1 cent/gallon.

Công ty nghiên cứu thị trường Capstone nhận định hạ tầng xuất khẩu dầu vùng Vịnh vẫn nằm trong tầm ngắm của Iran và phí bảo hiểm rủi ro có thể tiếp tục tăng nếu các mục tiêu này bị tấn công. Các nhà phân tích tại Citi dự báo giá dầu Brent có thể tăng lên tới 120 USD/thùng trong vài ngày tới, điều có thể đẩy giá xăng trung bình tại trạm bơm vượt 4 USD/gallon.

Những lời đe doạ mới nhất của Iran xuất hiện sau khi nước này đã gây thiệt hại cho các cơ sở sản xuất lớn và tiếp tục khiến eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, một điểm nghẽn vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu. Việc quân đội Mỹ chưa thể bảo đảm hành lang an toàn qua eo biển này đã khiến thị trường dầu rơi vào hỗn loạn.

Mặt khác, tình hình phong tỏa kéo dài đang gây ra "hiệu ứng domino" đối với nguồn cung dầu thế giới.

Các nước vùng Vịnh không có nơi để xuất khẩu lượng dầu và khí đang sản xuất khi tàu chở hàng phải nằm chờ ngoài khơi và các bể chứa nhanh chóng đạt công suất tối đa. Các công ty dầu mỏ buộc phải giảm sản lượng và cân nhắc đóng cửa một số cơ sở.

Những cơ sở này không thể khởi động lại dễ dàng và việc khôi phục sản xuất hoàn toàn có thể mất nhiều tuần. Điều này khiến các nhà phân tích dự báo gián đoạn giá dầu sẽ kéo dài và nghiêm trọng hơn trong bối cảnh chưa có dấu hiệu eo biển Hormuz được mở lại.

Còn với thị trường LNG, trong một tuyên bố trên mạng xã hội X, ông Trump cảnh báo Iran không được tấn công các cơ sở LNG của Qatar lần nữa và đe doạ sẽ "thổi tung toàn bộ mỏ khí South Pars" nếu điều đó xảy ra. Ông cũng nói Israel đã tấn công South Pars mà không thông báo cho Qatar hoặc Mỹ.