Vì sao giá dầu thô 100 USD/thùng không tốt cho nước Mỹ?

Eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa khiến giá dầu thô thế giới duy trì ở mức cao. Ảnh: Reuters.

Theo dữ liệu mới nhất từ đơn vị nghiên cứu Rystad Energy, các doanh nghiệp khai thác dầu đá phiến tại Mỹ có thể tạo ra thêm 63,4 tỷ USD dòng tiền mặt nếu giá dầu thô WTI duy trì mức trung bình 100 USD/thùng trong năm nay.

Oilprice nhận định cú "sốc" giá dầu thô sau các diễn biến căng thẳng tại Trung Đông đã trở thành "con dao hai lưỡi" đối với nền kinh tế lớn nhất thế giới. Một mặt, nó thúc đẩy lợi nhuận cho các công ty năng lượng nội địa; mặt khác, nó bóp nghẹt chi tiêu của người tiêu dùng Mỹ khi cam kết cắt giảm 50% chi phí năng lượng của Tổng thống Donald Trump vẫn chưa mang lại hiệu quả thực tế.

Lợi thế hiện nay thuộc về những nhà sản xuất tập trung hoàn toàn vào thị trường nội địa, những đơn vị không có hoạt động tại Trung Đông và không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc đóng cửa eo biển Hormuz.

Trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Trump từng khẳng định Mỹ là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới nên khi giá dầu tăng, quốc gia này sẽ thu về rất nhiều tiền. Tuy nhiên, quan điểm này đã gây ra nhiều tranh cãi trong ngành công nghiệp năng lượng khi vô tình tạo ra hình ảnh các công ty dầu mỏ đang hưởng lợi từ một cuộc chiến tranh tàn khốc.

Thực tế, các nhà phân tích đều cho rằng lợi nhuận thặng dư này sẽ không được dùng để gia tăng sản lượng. Giới tài chính trong ngành dầu đá phiến vẫn tỏ ra cực kỳ thận trọng khi hiểu rõ rằng đà tăng giá hiện tại mang tính ngắn hạn và đầy rủi ro.

Thay vì ký kết hợp đồng thuê giàn khoan mới hay tuyển thêm đội ngũ nhân công, các doanh nghiệp ưu tiên dùng tiền mặt để gia tăng cổ tức cho cổ đông, thanh toán các khoản nợ cũ và thực hiện nghiệp vụ phòng vệ giá cho những tháng tới. Các doanh nghiệp lo ngại rằng sản lượng tăng lên có thể khiến giá sụp đổ chỉ sau vài tuần, trước khi các dự án mới kịp mang lại thành quả.

Trong khi các công ty dầu mỏ thuần đá phiến của Mỹ hưởng lợi, các "ông lớn" năng lượng quốc tế như ExxonMobil, Chevron, Shell, BP hay TotalEnergies lại đang phải đau đầu tính toán thiệt hại do có sự hiện diện sâu rộng tại khu vực Trung Đông. ExxonMobil đã phải sơ tán các nhân viên không thiết yếu và cắt giảm quy mô hoạt động tại các vùng chiến sự.

Tương tự, Shell và TotalEnergies đã buộc phải tuyên bố tình trạng "bất khả kháng" với các khách hàng khí hóa lỏng (LNG) sau khi nguồn cung từ Qatar bị đình trệ, gây ra sự đứt gãy nghiêm trọng trên thị trường khí đốt toàn cầu.

Tác động tiêu cực cũng lan rộng đến cả lĩnh vực dịch vụ dầu khí. SLB, nhà cung cấp dịch vụ dầu khí hàng đầu thế giới, vừa đưa ra cảnh báo lợi nhuận khi doanh thu quý I dự kiến giảm mạnh do tình trạng đóng cửa các mỏ dầu tại Trung Đông để bảo vệ nhân sự và cơ sở hạ tầng. Doanh nghiệp này ước tính lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu sẽ bị sụt giảm từ 6 đến 9 cent do phải chi trả thêm các chi phí phát sinh từ việc đình chỉ hoạt động.

Tuy nhiên, đối tượng chịu thiệt hại nặng nề nhất vẫn là người tiêu dùng.

Patrick de Haan, Trưởng bộ phận phân tích xăng dầu tại GasBuddy, cho biết chỉ riêng trong ngày Chủ nhật vừa qua, người Mỹ đã phải chi thêm 300 triệu USD cho tiền xăng so với thời điểm 30 ngày trước đó.

Sự im lặng của Nhà Trắng về lời hứa giảm giá năng lượng trong chiến dịch vận động tranh cử của ông Trump hiện tại cho thấy chính quyền đang ưu tiên việc kiềm chế lạm phát hơn là cổ súy cho lợi nhuận của các tập đoàn dầu mỏ. Ngành công nghiệp năng lượng Mỹ dù đang nắm giữ dòng tiền khổng lồ nhưng vẫn đang phải "đi trên dây" giữa lợi ích ngắn hạn và sự bất ổn dài hạn của thị trường.