GenZ Trung Quốc ‘trẻ hóa’ Tết Nguyên đán

Với người Trung Quốc, Tết Nguyên đán là một trong những dịp lễ được mong chờ nhất trong năm. Bên cạnh tôn vinh các phong tục truyền thống, giới trẻ Trung Quốc cũng đang “trẻ hóa” một số phong tục với những yếu tố hài hước và thời trang hơn, theo Tân Hoa Xã.

Draco Malfoy bất chợt nổi danh

Tại Trung Quốc, treo câu đối xuân là hoạt động đặc trưng đón Tết Nguyên đán. Nhiều gia đình trang trí cửa ra vào bằng những câu đối màu đỏ rực rỡ, hai dòng thơ viết bằng mực đen. Câu đối thường có chữ Phúc, biểu tượng của sự may mắn, để chào đón năm mới thịnh vượng.

Giới trẻ Trung Quốc đang biến tấu phong tục này theo cách riêng. Thay vì những câu chúc truyền thống, nhiều người ưa chuộng những câu đối thể hiện cá tính hoặc khiếu hài hước.

Trên nền tảng thương mại điện tử Taobao, một gian hàng ở tỉnh Chiết Giang, miền Đông Trung Quốc bán nhiều câu đối xuân sáng tạo, như “Mọi việc tôi làm đều tiến triển tốt” hay “Tôi ăn ngon miệng”. Đến nay, gian hàng bán được hơn 10.000 cặp câu đối.

Draco Malfoy - nhân vật phản diện trong loạt truyện Harry Potter - nổi tiếng bất ngờ trong dịp Tết Nguyên đán tại Trung Quốc. Ảnh: BBC.

Những câu đối có chữ Ngọ, hay Ma (mã) trong tiếng Trung, cũng được ưa chuộng trong Tết Bính Ngọ 2026.

Cụm từ Ma Shang You Fu, nghĩa đen là "phúc đến trên lưng ngựa", mang hàm ý chơi chữ “may mắn đến ngay lập tức". Một số người thậm chí còn chơi chữ giữa tiếng Trung và tiếng Anh, như Ma Shang OK (thuận buồm xuôi gió ngay lập tức) hay Horse Fa Sheng (đọc theo tiếng Trung nghe tương tự “chuyện tốt đang tới”).

Đáng chú ý, Draco Malfoy - nhân vật phản diện trong loạt truyện Harry Potter - cũng nổi tiếng bất ngờ trong dịp Tết Nguyên đán. Trong tiếng Trung, Malfoy đọc là Ma Er Fu, dịch từng từ là “mã”, “bạn”, “phúc”. Giới trẻ Trung Quốc khéo léo chuyển nghĩa tên Malfoy thành “bạn sẽ gặp may mắn ngay lập tức”. Các vật trang trí có hình Malfoy như câu đối, sticker hay nam châm trở thành mặt hàng bán chạy nhất trên mạng.

Mua đồ lấy may

Vài ngày trước Tết Nguyên đán, các gia đình Trung Quốc theo truyền thống đi mua nian huo, những vật dụng thiết yếu cho kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Những mặt hàng này cũng trở thành quà tặng cho họ hàng và bạn bè.

Ngày xưa, nian huo là thịt, rượu, bánh kẹo, đồ ăn vặt, đồ chơi và đồ trang trí lễ hội. Khi điều kiện kinh tế còn kém phát triển và giao thông còn hạn chế, nhiều gia đình chỉ thưởng thức những thực phẩm này vào ngày Tết.

Ngày này, thực phẩm không còn là của hiếm. Tập tục nian huo vẫn tồn tại, nhưng trở thành một phong tục mang ý nghĩa biểu tượng nhiều hơn là nhu cầu thiết thực, khi mọi người tạm biệt năm cũ và đón chào năm mới với niềm hy vọng. Do đó, giỏ hàng mua sắm Tết của người dân Trung Quốc cũng khác. Với người trẻ, các thiết bị điện tử, mặt hàng thời trang và đồ chơi hiện đại đứng đầu danh sách nian huo.

Công ty đồ chơi Hayidai - tại tỉnh Quảng Đông, miền Nam Trung Quốc - cho ra mắt một số đồ chơi thiết kế theo chủ đề ngựa vào nửa cuối năm 2025. Doanh số các mặt hàng tăng mạnh khi Tết tới gần, với lượt bán một số sản phẩm vượt quá 3.000 chiếc mỗi ngày.

Mọi người mặc trang phục truyền thống Trung Quốc tại hội chợ ở Bắc Kinh hôm 12/2. Ảnh: Tân Hoa Xã.

Thương hiệu đồ chơi Wentongzi - trụ sở tại tỉnh Chiết Giang - giới thiệu búp bê Năm Ngựa kết hợp với các đặc điểm của kịch truyền thống Trung Quốc. Doanh số bán búp bê đã vượt quá 50.000 chiếc.

Trong khi đó, các thương hiệu lớn như Pop Mart và 52TOYS cũng phát hành các bộ sưu tập theo chủ đề 12 con giáp, một số mẫu bán hết ngay sau khi ra mắt.

"Những con ngựa con này thật dễ thương, vừa mang không khí lễ hội vừa hợp thời trang", một khách hàng họ Wei nói, cho biết cô muốn mua thêm vài sản phẩm làm quà năm mới.

Liang Mei - Chủ tịch Hiệp hội Đồ chơi và Sản phẩm Thiếu nhi Trung Quốc - nhận định văn hóa chúc phúc và biểu tượng 12 con giáp được tái hiện theo phong cách mới phù hợp với các giá trị đương đại, biến thành cầu nối giá trị giữa văn hóa truyền thống và cuộc sống hiện đại.

Sự trở lại của trang phục truyền thống

Trong những năm gần đây, Hán phục cách tân ngày càng được giới trẻ Trung Quốc yêu thích.

Zhou Chen - sinh viên đại học 21 tuổi từ Thượng Hải, miền Đông Trung Quốc - đã chọn váy mamianqun (váy Mã Diện) màu đỏ làm trang phục cho Tết năm con ngựa. Váy mamianqun là trang phục phổ biến của phụ nữ Trung Quốc trong thời nhà Minh và nhà Thanh (1368-1911).

"Nhân dịp Tết Nguyên Đán này, tôi muốn làm mới tủ quần áo với một điều gì đó khác biệt. Chiếc váy Mamianqun, hay 'váy mặt ngựa', đặc biệt phù hợp vì tên gọi gợi nhớ đến năm Ngựa", cô nói.

Dữ liệu cho thấy thị trường thời trang truyền thống Trung Quốc vượt 220 tỷ NDT (khoảng 31,7 tỷ USD) vào năm 2024 và dự kiến ​​vượt quá 250 tỷ NDT vào năm 2025.

Nền tảng thương mại điện tử JD.com báo cáo kể từ tháng 1, doanh số bán Hán phục tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm 2025, trong khi lượt tìm kiếm trang phục theo phong cách nhà Minh tăng gấp 10 lần.

Zhang Mingxiao - sinh viên cao học 25 tuổi - gần đây ghé một hội chợ hàng hóa Tết ở Bắc Kinh và mua một bức tranh khắc gỗ mừng năm mới do một nghệ nhân từ tỉnh Hà Nam, miền trung Trung Quốc thực hiện. “Bức tranh khắc gỗ năm lớp nhiều màu sắc được chế tác khéo léo. Hình ảnh con ngựa giẫm trên những đám mây ngay lập tức hút ánh nhìn của tôi”, cô nói.

Trong khi đó, Li Dong - đến từ Yulin, tỉnh Thiểm Tây - cho biết mỗi năm anh đều về nhà vào dịp Tết Nguyên đán và biểu diễn cùng một đoàn múa dân gian truyền thống địa phương. Anh cũng quay video các buổi biểu diễn này, sau đó chia sẻ lên mạng xã hội.

“Nhiều người nghĩ thế hệ trẻ không thích những thứ ‘cũ’, nhưng không đúng. Chúng tôi chỉ thích những truyền thống hấp dẫn và sống động”, Li giải thích.

Wang Xiaoyong - nhà nghiên cứu tại Học viện Khoa học Xã hội Thiểm Tây - cho biết Tết Nguyên đán - lễ hội truyền thống quan trọng nhất của Trung Quốc - vẫn giữ được những giá trị cốt lõi: Đoàn tụ, chúc phúc và đổi mới.

Ông lưu ý sự chuyển biến của các phong tục phản ánh sức sống của Tết Nguyên đán, khi giới trẻ đang thổi luồng sinh khí mới vào truyền thống. "Bằng cách này, họ đảm bảo bản sắc văn hóa không chỉ tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ, hòa hợp với nhịp sống đương đại", ông Wang kết luận.