Sáng 18/8, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) khai mạc sự kiện "Chuyển đổi số ngành ngân hàng năm 2026" với chủ đề "Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI", cùng thông điệp "Dữ liệu dẫn lối, AI đồng hành, ngân hàng kiến tạo hệ sinh thái số".
Đây là năm thứ 5 liên tiếp sự kiện được tổ chức, đồng thời là dịp ngành ngân hàng tổng kết 5 năm triển khai Kế hoạch chuyển đổi số và chính thức bước sang giai đoạn thực hiện Chiến lược chuyển đổi số ngành ngân hàng đến năm 2030.
Thanh toán số thành thói quen của người dân
Theo Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn, sự kiện Chuyển đổi số ngành ngân hàng năm nay diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về năng suất, chất lượng, tăng trưởng, sức cạnh tranh và năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Thống đốc Phạm Đức Ấn khẳng định 5 năm qua, chuyển đổi số ngành ngân hàng đã đạt nhiều kết quả tích cực. Trong 6 tháng đầu năm, tổng khối lượng thanh toán không dùng tiền mặt đạt hơn 15 tỷ giao dịch, với tổng giá trị trên 190 triệu tỷ đồng. So với cùng kỳ năm 2025, số lượng giao dịch tăng hơn 34%, trong khi giá trị tăng hơn 12%.
Quy mô giao dịch bình quân tương đương khoảng 1,05 triệu tỷ đồng mỗi ngày, tương đương khoảng 40 tỷ USD/ngày, với gần 85 triệu giao dịch/ngày. Đây là mức tăng cho thấy thanh toán số đã vượt xa phạm vi của một phương thức thay thế tiền mặt để trở thành một phần quan trọng trong vận hành của nền kinh tế.
Đà tăng này được hình thành từ những năm trước. Theo đó, trong năm 2025, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt ước gấp khoảng 28 lần GDP.
Còn nếu tính trong giai đoạn 2021-2025, số lượng giao dịch qua Internet tăng bình quân 61% mỗi năm, trong khi giao dịch qua điện thoại di động tăng 73%. Đáng chú ý, giao dịch qua QR tăng trên 100% cả về số lượng và giá trị.
Đến hết năm 2025, gần 89% người dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên đã có tài khoản thanh toán; nhiều tổ chức tín dụng ghi nhận tỷ lệ giao dịch qua kênh số vượt 95%.
Ở chiều ngược lại, các phương thức truyền thống tiếp tục thu hẹp. Đến cuối tháng 3, cả nước còn 20.699 máy ATM, giảm 3% so với cùng kỳ; giao dịch qua ATM giảm 9% về số lượng. Trong khi đó, số lượng POS đạt 772.552 thiết bị, tăng 0,5%.
"Có được kết quả nêu trên không chỉ là sự nỗ lực của các đơn vị trong toàn ngành ngân hàng mà còn có sự đồng hành, phối hợp của các ban, bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và sự hưởng ứng của người dân", Thống đốc Phạm Đức Ấn khẳng định.
 |
| Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn phát biểu chỉ đạo tại sự kiện. Ảnh: SBV. |
Thúc đẩy ứng dụng AI "thực chất, có trách nhiệm"
Tuy nhiên, kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu. Thống đốc nêu thực tế, chuyển đổi số càng sâu thì những vấn đề mới về thể chế, dữ liệu, an ninh mạng, gian lận số, bảo vệ quyền riêng tư và quản trị trí tuệ nhân tạo càng phải xuất hiện nhanh hơn; đòi hỏi tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, có trọng tâm, có kiểm soát và lấy hiệu quả thực chất làm thước đo.
Trên cơ sở đó, Thống đốc đề nghị các đơn vị thuộc NHNN, các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán tập trung thực hiện 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Trong đó, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát hiệu quả rủi ro; tập trung vào các hoạt động ngân hàng trên môi trường số; kịp thời nhận diện các vấn đề mới từ AI, dữ liệu, ngân hàng mở và các mô hình ngân hàng số mới.
Các đơn vị cần nâng cấp hạ tầng số và phát triển dữ liệu, hiện đại hóa hạ tầng thanh toán quốc gia an toàn, có khả năng xử lý giá trị lớn và mở rộng kết nối; xây dựng kiến trúc dữ liệu ngành ngân hàng thống nhất, nâng cao chất lượng dữ liệu; đẩy mạnh kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu quốc gia chuyên ngành.
Bên cạnh đó, cần thúc đẩy ứng dụng AI thực chất, có trách nhiệm. Các ngân hàng cần nghiên cứu, phát triển ứng dụng AI trong phân tích dữ liệu, quản trị rủi ro, phát hiện gian lận, tối ưu hóa quy trình, chăm sóc khách hàng và phát triển sản phẩm.
Các ứng dụng AI phải làm rõ: giải quyết vấn đề gì, tạo ra giá trị gì và rủi ro được kiểm soát như thế nào. Cùng với thúc đẩy ứng dụng, cần sớm hình thành các nguyên tắc quản trị AI phù hợp, đảm bảo khả năng kiểm soát, trách nhiệm giải trình, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi hợp pháp của khách hàng.
Đồng thời, cần bảo đảm an ninh, an toàn và xây dựng niềm tin số; chuyển mạnh từ ứng phó sự cố sang chủ động phòng ngừa “từ sớm, từ xa”; đầu tư tương xứng cho an ninh mạng, an ninh dữ liệu và phòng chống gian lận trong bối cảnh tội phạm sử dụng AI, Deepfake và các thủ đoạn công nghệ ngày càng tinh vi.
Theo Thống đốc, chuyển đổi số ngành ngân hàng phải trực tiếp phục vụ người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy tài chính toàn diện. Cần khai thác dữ liệu tốt hơn để đổi mới phương thức đánh giá khách hàng, quản trị tín dụng, phát triển sản phẩm phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã, người lao động và khu vực nông thôn.
Cùng với đó, cần phát triển nguồn nhân lực và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; chú trọng phát triển nguồn nhân lực có năng lực về dữ liệu, AI, công nghệ và an ninh mạng.
Người đứng đầu các đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả chuyển đổi số. Mỗi nhiệm vụ phải rõ mục tiêu, rõ sản phẩm, rõ người chịu trách nhiệm, rõ nguồn lực, rõ thời hạn và có chỉ tiêu đo lường được.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
