|
|
Con tàu Chikyu dùng để đào đất hiếm tại mỏ quặng mới ngoài biển khơi Nhật Bản. Ảnh: Reuters. |
Reuters đưa tin vừa qua, các Bộ trưởng Tài chính nhóm G7 đã họp tại Washington để thảo luận biện pháp giảm sự phụ thuộc quá mức vào Trung Quốc đối với các khoáng sản chiến lược.
Cuộc họp do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent chủ trì, với sự tham dự của đại diện Nhật Bản, Anh, Pháp, Đức, Italy, Canada và Mỹ, cùng các quan chức từ Australia, Ấn Độ và Hàn Quốc.
Theo giới chức Mỹ, trọng tâm thảo luận xoay quanh việc bảo đảm và đa dạng hóa chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu, đặc biệt là đất hiếm, theo hướng “giảm rủi ro có chọn lọc” thay vì tách rời hoàn toàn khỏi Trung Quốc.
Tuy không đưa ra tuyên bố chung, cuộc họp được đánh giá là bước đi tiếp theo trong nỗ lực tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu của các nền kinh tế phát triển.
Áp lực thúc đẩy hợp tác xuất phát từ thực tế Trung Quốc hiện khai thác khoảng 70% sản lượng đất hiếm toàn cầu và tinh luyện tới gần 90% lượng nguyên liệu này - một lợi thế mang tính then chốt đối với các ngành công nghiệp quốc phòng, bán dẫn, năng lượng tái tạo, pin và xe điện.
Những năm gần đây, Bắc Kinh đã nhiều lần sử dụng công cụ kiểm soát xuất khẩu để gây sức ép trong các tranh chấp chính trị và thương mại.
Gần đây nhất, Trung Quốc đã siết chặt kiểm soát xuất khẩu sang Nhật Bản đối với một số mặt hàng lưỡng dụng - vừa phục vụ dân sự vừa có thể sử dụng trong quân sự - sau những phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi liên quan đến Đài Loan (Trung Quốc).
Trước đó, Bắc Kinh cũng từng hạn chế xuất khẩu đất hiếm sang Mỹ trong năm 2025, được cho là nhằm tạo lợi thế trong các cuộc đàm phán thương mại với chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama cảnh báo các biện pháp hạn chế thương mại mới của Trung Quốc có thể làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bà cho biết Nhật Bản sẽ chia sẻ với các đối tác G7 những bài học rút ra từ lệnh cấm xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc năm 2010 - sự kiện từng khiến ngành công nghiệp công nghệ cao Nhật Bản chao đảo và buộc Tokyo phải đầu tư mạnh vào đa dạng hóa nguồn cung.
Những lo ngại này không phải mới. Tại hội nghị thượng đỉnh G7 hồi tháng 6/2025, lãnh đạo Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Mỹ và Liên minh châu Âu đã công bố một kế hoạch hành động chung về khoáng sản quan trọng.
Kế hoạch này tập trung vào việc theo dõi nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, phối hợp ứng phó với các hành vi gây rối loạn thị trường và thúc đẩy hợp tác với các quốc gia “cùng chí hướng”.
Theo định hướng chung, G7 và các đối tác đang tăng tốc đầu tư vào khai thác, chế biến, sản xuất và đặc biệt là tái chế khoáng sản ngay trong nước, nhằm giảm phụ thuộc dài hạn vào một nguồn cung duy nhất.
Tái chế được coi là một trong những trụ cột quan trọng, không chỉ giúp giảm rủi ro địa chính trị mà còn phù hợp với mục tiêu chuyển đổi xanh.
Giới chức tham dự thừa nhận cuộc họp vừa qua khó mang lại các quyết định mang tính đột phá ngay lập tức. Tuy nhiên, việc đưa vấn đề đất hiếm và khoáng sản chiến lược lên bàn thảo luận ở cấp Bộ trưởng Tài chính cho thấy G7 đang chuyển từ cảnh báo sang hành động, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc ngày càng lan rộng từ thương mại sang các lĩnh vực cốt lõi của an ninh kinh tế.
Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Trong thế giới kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục như hiện nay, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh doanh trên thế giới rất quan trọng. Để độc giả có thể tiếp cận những thông tin kinh tế quốc tế mới nhất, Tri Thức - Znews giới thiệu Tủ sách kinh tế thế giới với những cuốn sách và câu chuyện kinh doanh đáng chú ý. Từ việc nghiên cứu các công ty hàng đầu đến việc khám phá những xu hướng kinh tế mới, Tủ sách sẽ là nơi cập nhật các thông tin mới nhất về hoạt động kinh tế toàn cầu.
