|
|
Chủ tịch FIFA, Gianni Infantino, ước tính doanh thu từ kỳ World Cup này sẽ gấp đôi con số năm 2022. Ảnh: The Athletic. |
FIFA đã thể hiện sự lạc quan trong báo cáo tài chính năm 2022, và điều đó hoàn toàn có lý. Trong năm kết thúc bằng Giải vô địch bóng đá thế giới mùa đông ở Qatar, doanh thu đã đạt gần 5,8 tỷ USD. Giới chuyên môn kết luận đây là "một thành tựu tài chính chưa từng có", theo The Athletic.
Liên đoàn bóng đá thế giới thu được khoản tiền khổng lồ chưa từng thấy chỉ trong vài tuần ở Qatar. Mọi thứ đều tăng vọt: doanh thu thương mại, doanh thu truyền hình, doanh thu bán vé. Tổng số tiền thu được cao hơn đáng kể so với World Cup 2018 tại Nga hay Brazil năm 2014 và gần gấp đôi so với giải đấu ở Nam Phi (3,36 tỷ USD) cách đây 16 năm.
FIFA chưa bao giờ chứng kiến lượng tiền đổ vào lớn đến thế, nhưng chỉ sau 4 năm, một con số khổng lồ khác đang chờ được thống kê.
"Gấp đôi Qatar" - đó là dự đoán công khai của chủ tịch FIFA, Gianni Infantino, về World Cup 2026. Hay nói cách khác, đây sẽ là sự kiện thể thao đầu tiên trong lịch sử có tổng doanh thu lên tới 10 tỷ USD.
Không gì sánh được với World Cup
Một kỳ World Cup được đồng tổ chức tại Mỹ, Mexico và Canada đã mở ra một kỷ nguyên mới cho FIFA. Giá vé đắt kỷ lục đã khiến dư luận xôn xao, nhưng một giải đấu mở rộng với 104 trận đấu, sắp kết thúc bằng trận chung kết giữa Tây Ban Nha và Argentina vào chủ nhật, cũng đồng thời tạo điều kiện cho sự tăng trưởng thương mại khổng lồ và giá bản quyền phát sóng tăng vọt.
FIFA vốn quen thuộc với việc quảng bá các sự kiện của mình, nhưng hiện tại không có gì sánh được với World Cup.
Thế vận hội Olympic gần đây nhất, được tổ chức tại thủ đô Paris của Pháp cách đây hai năm, chỉ thu về doanh thu hơn 5 tỷ USD. Về bóng đá, Giải vô địch châu Âu gần đây nhất, được tổ chức cùng mùa hè năm đó tại Đức, đã tạo ra doanh thu 2,9 tỷ USD.
 |
| World Cup là sự kiện thể thao thu hút lượng khán giả theo dõi lớn nhất hành tinh. Ảnh: FIFA. |
Sự bùng nổ về mức độ phổ biến của bóng đá cấp câu lạc bộ đã tạo nền tảng cho FIFA khai thác ở cấp độ đội tuyển quốc gia. "Đó là quy luật cung và cầu. Nguồn cung tương đối hạn chế vì World Cup chỉ diễn ra 4 năm một lần, trong khi nhu cầu lại tăng vọt trong 20 năm qua", giáo sư Rob Wilson, Trưởng khoa tại Trường Đại học Kinh doanh Bóng đá (UCFB) ở Anh, cho biết.
"Cuối cùng, bạn sẽ thấy điểm giao thoa giữa nguồn cung hạn chế và nhu cầu khổng lồ, và FIFA sẽ dựa vào đó để xây dựng bảng giá của họ. Họ biết giá trị của nó là bao nhiêu", vị giáo sư phân tích. Và điều đáng chú ý là tổng số tiền đó hiện đã lên tới 11 chữ số.
5 tuần qua là khoảng thời gian FIFA gặt hái được nhiều thành quả. Canada và Mexico tham gia với tư cách đồng chủ nhà, nhưng giải đấu chủ yếu diễn ra tại Mỹ (78 trong số 104 trận đấu, bao gồm tất cả các trận sau vòng 16 đội) mới chính là cơ hội vàng để kiếm lời.
Giá vé được mở tự do trong một thị trường mà người ta đã quen với việc trả những khoản tiền lớn cho các sự kiện thể thao, và người hâm mộ vẫn đổ xô đến. Tổng cộng hơn 6 triệu người đã đến xem, tất cả đều sẵn lòng chấp nhận mức giá cao ngất ngưởng.
Năm ngoái, FIFA dự báo doanh thu từ vé và dịch vụ khách sạn cho chu kỳ 4 năm này sẽ đạt khoảng 3,5 tỷ USD, gấp 3 lần kỷ lục trước đó đạt được tại World Cup Qatar 2022. Giải đấu được mở rộng với 48 đội tham gia (tăng từ 32 đội) và thêm 40 trận đấu, cùng với số lượng vé bán ra gấp đôi đã góp phần vào sự tăng trưởng nhanh chóng.
Mô hình định giá linh hoạt gây tranh cãi và nền tảng bán lại vé, trong đó FIFA thu hai khoản phí 15% trên mỗi lần bán, cũng đã mở ra thêm các khả năng kiếm tiền chưa từng có vào năm 2022.
Phải đến năm 2027, doanh thu bán vé cuối cùng từ World Cup này mới được xác định rõ ràng, nhưng dù con số đó là bao nhiêu, FIFA cũng không thể hy vọng đạt được mức doanh thu tương tự trong vòng 4 năm tới.
Báo cáo tài chính mới nhất của FIFA, được công bố năm 2025, dự báo doanh thu từ vé và dịch vụ khách sạn sẽ giảm 938 triệu USD trong giai đoạn 2027-2030, một sự thừa nhận gián tiếp rằng có thể sẽ mất một thời gian nữa trước khi một kỳ World Cup khác mang lại nguồn thu khổng lồ như kỳ này.
Các nhãn hàng không thể đứng ngoài cuộc
Một kỳ World Cup được tổ chức phần lớn tại Mỹ cũng mang lại những lợi ích rõ ràng khác. Nó đã trở thành một sự kiện thương mại khổng lồ, thu hút các đối tác mới và hàng triệu USD từ họ.
"World Cup tại Mỹ luôn luôn là một sự kiện lớn. Đây luôn là mục tiêu cần nhắm đến", một nhân vật cấp cao quen thuộc với các hoạt động thương mại của FIFA (yêu cầu giấu tên để bảo vệ các mối quan hệ) cho biết.
Bên cạnh các đối tác thương mại chính của FIFA như adidas, Coca-Cola, Visa, Aramco và Hyundai, với các hợp đồng dài hạn trị giá 80-100 triệu USD mỗi năm, World Cup lần này còn có danh sách các nhà tài trợ khác, bao gồm Bank of America và McDonald's, chi tới 100 triệu USD để hợp tác. Thêm vào đó, còn có 14 "nhà tài trợ" khác ở vị trí thấp hơn, bao gồm Home Depot và American Airlines, với các hợp đồng trị giá lên tới 40 triệu USD.
 |
| Các thương hiệu đổ tiền tài trợ khổng lồ tại World Cup. Ảnh: Kirby Lee-Imagn Images. |
"Không thể phủ nhận có rất nhiều thương hiệu có bề dày lịch sử trong bóng đá Mỹ, và đối với họ, đây là một thương vụ bắt buộc. Họ sẽ không muốn thị trường nội địa của mình bị đại diện hoặc mang lại lợi ích cho đối thủ cạnh tranh", Phil Carling, giám đốc điều hành mảng bóng đá tại Octagon, một công ty thể thao và giải trí quốc tế, nói.
Sự quan tâm nhiệt tình của khán giả Mỹ chắc chắn đã giúp FIFA xây dựng chiến lược tiếp thị của mình, nhưng đơn vị này cũng giữ được sức hút quốc tế đối với các thương hiệu.
AB InBev, công ty sản xuất bia lớn nhất thế giới, đã gia hạn hợp đồng hợp tác với FIFA đến năm 2030 ngay trước thềm giải đấu, gia nhập cùng các công ty đã cam kết tài trợ cho kỳ World Cup tiếp theo.
FIFA coi quyền tiếp thị là cơ hội lớn nhất để phát triển trong những năm tới, một triển vọng càng trở nên nổi bật hơn khi doanh thu thương mại đã tăng gần gấp 4 lần kể từ chu kỳ 2007-2010.
"Đó là tầm vóc khổng lồ của bóng đá với tư cách là một hiện tượng toàn cầu", Carling nói thêm. "Không chỉ là một môn thể thao mà còn là một hiện tượng văn hóa, một sự kiện toàn cầu quy mô lớn không có tiền lệ. Tôi không nghĩ Thế vận hội có thể sánh được. Cả Super Bowl hay bất kỳ sự kiện nào khác cũng vậy".
Người xem là yếu tố then chốt
Lượng người xem là yếu tố then chốt, và FIFA ước tính 6 tỷ người sẽ "theo dõi" giải đấu này. Đây là một con số khó định lượng, phụ thuộc vào mức độ tương tác và lượng tin tức được đưa tin trên toàn cầu, nhưng số liệu người xem truyền hình được tổng hợp độc lập cho thấy sự quan tâm bền vững và ngày càng mở rộng đối với một kỳ World Cup dành cho nam.
Các thị trường mới đã được khai mở, bao gồm cả Mỹ, khi tuyển quốc gia nước này bị Bỉ đánh bại ở vòng 16 đội đã thu hút lượng người xem kỷ lục - 30 triệu người trên kênh truyền hình Fox. Ở phía bắc biên giới, Bell Media báo cáo khoảng 5,4 triệu người xem trận thua của Canada trước Morocco ở cùng giai đoạn - được cho là lượng khán giả lớn nhất từ trước đến nay cho một trận đấu của "Les Rouges".
  |
Những ngôi sao bóng đá toàn cầu quy tụ khiến World Cup tạo nên sức hút khủng khiếp. Ảnh: AFA, Reuters. |
Các quốc gia châu Âu như Bồ Đào Nha và Na Uy cũng thu hút lượng khán giả gần bằng nửa dân số. Một thông cáo từ FIFA, dựa trên dữ liệu thu thập được trong đêm, cho biết trận đấu mở màn vòng bảng của Thụy Điển gặp Tunisia đã chiếm 96% lượng khán giả truyền hình trong nước (việc trận đấu bắt đầu lúc 4h sáng theo giờ địa phương có thể đã góp phần vào sự độc quyền gần như tuyệt đối đó).
"Đây là sự kiện bóng đá có giá trị nhất", Pierre Maes, một chuyên gia về bán bản quyền truyền hình ở châu Âu, cho biết. Chúng ta biết rằng World Cup có khả năng thu hút những người không xem bóng đá trong suốt 4 năm còn lại của mùa giải. Nó thu hút không chỉ người hâm mộ bóng đá, và đó là lý do chúng ta chứng kiến lượng khán giả khổng lồ như vậy.
Đây cũng là lý do FIFA có thể tạo ra doanh thu bản quyền truyền hình cao đến vậy. Chu kỳ 2023-2026 được dự báo sẽ tạo ra 5,2 tỷ USD, đảm bảo đây vẫn là nguồn thu chính của tổ chức này. FIFA dự định làm cho con số trở nên ấn tượng hơn nữa tại World Cup 2030 nhưng lại gặp những hạn chế ở châu Âu, vốn là thị trường lớn nhất truyền thống của họ.
Một quyết định của Ủy ban châu Âu, từng bị FIFA kháng cáo bất thành vào năm 2011, quy định rằng World Cup phải được phát sóng miễn phí cho tất cả người xem truyền hình và không được bán bản quyền. Điều này khiến các kênh truyền hình miễn phí như BBC và ITV ở Anh nắm giữ bản quyền trong một thị trường nhỏ và thiếu tính cạnh tranh.
Chắc chắn FIFA sẽ nhìn thấy những cơ hội lớn hơn ở những nơi khác. Doanh thu từ bản quyền phát sóng tại khu vực MENA - Trung Đông và Bắc Phi - đã tăng 70% từ năm 2014 đến 2022 (thời điểm World Cup do Qatar đăng cai diễn ra tại khu vực này), đồng thời cũng có cơ hội tăng doanh thu truyền hình tại thị trường Bắc Mỹ.
Không thể phủ nhận rằng FIFA đã tạo ra một hiện tượng khổng lồ mang tên World Cup. Những yếu tố thuận lợi, được tạo ra bởi tầm quan trọng văn hóa ngày càng tăng của bóng đá và những cá nhân được tôn kính, đã góp phần tạo nên một cơn bão hoàn hảo về sức hút.
Cẩm nang 'sống sót' nơi công sở
Trong MENTOR - Từ sinh viên chất đến nhân sự chiến, tác giả Lê Công Minh chia sẻ trải nghiệm vượt qua và học hỏi từ thất bại: Từ nam sinh thi trượt đại học đến giám đốc truyền thông kỹ thuật số, nhân viên Big 4 kiểm toán, sáng lập trung tâm tiếng Anh… Đây là nơi những bạn trẻ "lênh đênh" chốn công sở dễ tìm thấy mình và học hỏi để vươn lên trên con đường sự nghiệp.
