Vào ngày 28/10 (giờ Mỹ), Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất điều hành. Đây là cách tiếp cận thận trọng trong "cuộc chiến" chống lạm phát của ngân hàng trung ương lớn nhất thế giới, trong bối cảnh nhiều dấu hiệu cho thấy áp lực giá cả diễn ra dai dẳng hơn so với kỳ vọng của các nhà hoạch định chính sách, theo CNBC.
Bất đồng nội bộ ở Fed vẫn tồn tại
Đúng như dự báo của thị trường, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) giữ nguyên lãi suất quỹ liên bang qua đêm trong phạm vi 3,75-4%, mức được duy trì kể từ khi ngân hàng trung ương Mỹ thông qua đợt tăng 0,25% hồi tháng 9.
"Lạm phát vẫn ở mức cao. Việc thu thập thêm thông tin sẽ giúp Ủy ban xác định lập trường chính sách phù hợp nhằm bảo đảm lạm phát trở lại mục tiêu 2% đúng thời hạn. Đồng thời, Ủy ban sẽ bảo đảm việc ổn định giá cả", tuyên bố sau cuộc họp nêu rõ.
Đáng chú ý, trong cuộc họp mới nhất, 2 trong số 12 thành viên có quyền biểu quyết tại FOMC không đồng tình với quyết định trên, bao gồm Thống đốc Lisa Cook và Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland Beth Hammack. Cả 2 người đều muốn Ủy ban tăng lãi suất thêm 0,25%.
Bà Cook là tâm điểm của cuộc tranh cãi kéo dài với Tổng thống Donald Trump. Ông đã tìm cách cách chức bà do những cáo buộc về thông tin bà cung cấp trong hồ sơ vay mua nhà. Dù Tòa án Tối cao đã ngăn chặn nỗ lực của Tổng thống, chính quyền Mỹ đã khởi động lại quy trình này, với phiên điều trần dự kiến diễn ra vào đầu tháng 11. Đây là lần đầu tiên bà Cook bỏ phiếu bất đồng kể từ khi gia nhập Fed năm 2022, dưới thời Tổng thống Joe Biden.
Trong khi đó, Chủ tịch Fed chi nhánh Dallas Lorie Logan và Chủ tịch Fed chi nhánh Minneapolis Neel Kashkari, người từng cùng bà Hammack bỏ phiếu phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp hồi tháng 7, đã thay đổi lập trường và quyết định bỏ phiếu theo số đông.
Các phiếu phản đối đã phản ánh những bất đồng sâu sắc trong nội bộ FOMC về mức độ cần thiết của việc tăng lãi suất để kiềm chế giá cả leo thang. Lạm phát đã vượt mục tiêu 2% của Fed trong hơn 5 năm, và tốc độ tăng giá đã trở nên mạnh mẽ hơn kể từ cuộc họp hồi tháng 9.
Dù vậy, những phát biểu trong vài tuần qua cho thấy các quan chức muốn chờ thêm dữ liệu trước khi tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ. Phó chủ tịch Fed Philip Jefferson và Chủ tịch Fed chi nhánh New York John Williams đều cho rằng điều kiện kinh tế hiện tại cho phép các nhà hoạch định chính sách có thêm thời gian để đánh giá những bước đi tiếp theo.
Bên cạnh yếu tố lạm phát, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ cũng "phủ bóng" lên quyết định này. Cuộc bầu cử quan trọng sẽ diễn ra trên toàn quốc vào ngày 3/11, với quyền kiểm soát Quốc hội được xem là vấn đề trọng tâm. Các quan chức Fed coi tính độc lập về chính trị là nền tảng hoạt động của ngân hàng trung ương, thế nhưng một số nhà quan sát cho rằng các nhà hoạch định chính sách có thể không muốn tăng lãi suất khi cuộc bầu cử đang đến gần.
Tổng thống Donald Trump đã bất đồng với Fed trong nhiều năm. Ông cho rằng lãi suất quỹ liên bang cần được hạ xuống thấp hơn nhiều.
Trong tuyên bố sau cuộc họp, Fed mô tả hoạt động kinh tế đang "mở rộng nhanh chóng". Các chuyên gia nhận định đây là một cách đánh giá mang xu hướng tích cực hơn so với nhận định "vững chắc" hồi tháng 9. Ngoài việc loại bỏ các câu giải thích về đợt tăng lãi suất hồi tháng 9, tuyên bố sau cuộc họp không có sự thay đổi đáng kể.
Sự hoài nghi về quyết định giữ nguyên lãi suất
Quyết định giữ nguyên lãi suất không gây nhiều bất ngờ, bởi thị trường trước đó chỉ dự báo xác suất Fed tăng lãi suất dưới 10%.
Tuy nhiên, quyết định này đặt ra những câu hỏi mới về việc các nhà hoạch định chính sách sẵn sàng chờ đợi bao lâu trước khi tiếp tục tăng lãi suất. Diễn biến định giá trên thị trường hợp đồng tương lai cho thấy khả năng cao Fed sẽ tăng lãi suất thêm một lần tại cuộc họp FOMC tiếp theo vào tháng 12, đồng thời có thể thực hiện thêm một hoặc 2 đợt tăng trong năm 2027.
Thị trường cũng đặt ra các câu hỏi về chính sách tiền tệ xuất hiện trong bối cảnh bức tranh kinh tế và chính trị Mỹ diễn biến phức tạp.
Lạm phát theo chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo mà Fed hay ưu tiên sử dụng, được dự báo vượt 3% trong tháng 9 so với cùng kỳ năm trước, ngay cả khi loại trừ giá thực phẩm và năng lượng. Các nhà kinh tế lo ngại áp lực tăng giá đang lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế, thay vì chỉ tập trung ở năng lượng và những tác động từ cuộc chiến với Iran.
Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức thấp và tăng trưởng kinh tế đang duy trì một cách mạnh mẽ. Công cụ theo dõi GDPNow của Fed chi nhánh Atlanta dự báo kinh tế Mỹ tăng trưởng 3,4% trong quý III/2026. Nếu kịch bản này trở thành hiện thực, đây sẽ là mức tăng mạnh nhất trong một năm qua.
Tuy nhiên, sự kết hợp giữa lạm phát dai dẳng và tăng trưởng kinh tế mạnh đã làm gia tăng tranh luận về mức độ kìm hãm thực tế của mặt bằng lãi suất hiện tại đối với nền kinh tế. Bối cảnh này cũng cũng đặt ra câu hỏi liệu các nhà hoạch định chính sách có cần hành động quyết liệt hơn nếu dữ liệu giá cả không cải thiện hay không.
Dù thị trường dự báo Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất, ông Warsh vẫn tránh đưa ra những định hướng trước về ý định của FOMC. Trong tháng 6, các thành viên khác của Ủy ban, thông qua biểu đồ dự báo lãi suất (dot plot), đã cho thấy khả năng Fed sẽ tăng lãi suất thêm một lần trong năm nay.
Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Trong thế giới kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục như hiện nay, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh doanh trên thế giới rất quan trọng. Để độc giả có thể tiếp cận những thông tin kinh tế quốc tế mới nhất, Tri Thức - Znews giới thiệu Tủ sách kinh tế thế giới với những cuốn sách và câu chuyện kinh doanh đáng chú ý. Từ việc nghiên cứu các công ty hàng đầu đến việc khám phá những xu hướng kinh tế mới, Tủ sách sẽ là nơi cập nhật các thông tin mới nhất về hoạt động kinh tế toàn cầu.
