Đường lây truyền sùi mào gà phức tạp tại Việt Nam

Sau khi xâm nhập vào cơ thể, HPV có thể tồn tại tại các vùng niêm mạc và theo thời gian gây ra những biến đổi tế bào, làm tăng nguy cơ hình thành các tổn thương tiền ung thư và ung thư. Ảnh: Seoul Shinmun.

Theo thống kê tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, khoảng 70% bệnh nhân đến khám các bệnh lây truyền qua đường tình dục có liên quan đến sùi mào gà, một bệnh lý phổ biến do virus HPV gây ra.

Con số này cho thấy mức độ lây nhiễm rộng rãi của HPV trong cộng đồng, đồng thời phản ánh những khoảng trống đáng lo ngại trong nhận thức và phòng ngừa căn bệnh này.

Loại virus quen mặt, lây qua nhiều "cửa ngõ"

Trao đổi với Tri Thức - Znews, TS.BS Trịnh Minh Trang, Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học và Hợp tác quốc tế, phụ trách Phòng khám chuyên đề các bệnh lây truyền qua đường tình dục, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết HPV (Human Papillomavirus) là một nhóm virus gây tổn thương tại da và các vùng niêm mạc của cơ thể người. Đây là nhóm virus lây truyền rất phổ biến, chủ yếu qua quan hệ tình dục.

Qua thực tế thăm khám, TS.BS Trang cho biết tỷ lệ bệnh nhân đến khám vì các bệnh lây truyền qua đường tình dục, đặc biệt là sùi mào gà do HPV, chiếm tỷ lệ rất cao, khoảng 70%. Tuy nhiên, bác sĩ cũng ghi nhận nhận thức của người dân về HPV đã có nhiều cải thiện. Nhiều bệnh nhân chủ động yêu cầu xét nghiệm định tuýp HPV, tầm soát ung thư và tìm hiểu các biện pháp phòng ngừa.

HPV (Human Papillomavirus) là một nhóm virus gây tổn thương tại da và các vùng niêm mạc của cơ thể người. Ảnh: Freepik.

Sau khi xâm nhập vào cơ thể, HPV có thể tồn tại tại các vùng niêm mạc và theo thời gian gây ra những biến đổi tế bào, làm tăng nguy cơ hình thành các tổn thương tiền ung thư và ung thư.

"HPV có 'vùng cư trú' chủ yếu tại các điểm tiếp giáp da - niêm mạc, đặc biệt là niêm mạc vùng sinh dục. Vì vậy, con đường lây truyền chính của virus này là qua tiếp xúc da - niêm mạc trong quá trình quan hệ tình dục. Việc lây nhiễm không chỉ xảy ra trong quan hệ sinh dục âm đạo truyền thống mà còn có thể xảy ra khi quan hệ qua đường hậu môn hoặc quan hệ bằng miệng", BS Trang nói.

HPV không phải là một virus đơn lẻ mà là nhóm virus rất lớn, với hàng trăm tuýp khác nhau. Tuy nhiên, chỉ một số tuýp có khả năng lây truyền qua đường tình dục và gây bệnh. Trong đó, nhóm tuýp nguy cơ thấp, thường gặp nhất là HPV 6 và HPV 11, gây ra các tổn thương sùi mào gà ở vùng sinh dục. Đây là biểu hiện lâm sàng dễ nhận biết.

Ngược lại, nhóm tuýp HPV nguy cơ cao lại nguy hiểm hơn vì có khả năng gây ung thư. Điển hình là các tuýp HPV 16 và 18, ngoài ra còn có các tuýp như 31, 52 và 58. Những tuýp này có liên quan mật thiết đến ung thư cổ tử cung, ung thư sinh dục và một số ung thư vùng hầu họng. Đáng chú ý, các tuýp nguy cơ cao thường không gây sùi mào gà nên rất khó phát hiện nếu không tầm soát.

Mối liên quan giữa HPV và ung thư

Về mối liên quan giữa HPV và ung thư cổ tử cung, bác sĩ Trang cho biết đây là một quá trình diễn tiến âm thầm, kéo dài nhiều năm. Không phải cứ nhiễm HPV là sẽ ngay lập tức phát triển thành ung thư. Khi nhiễm các tuýp HPV nguy cơ cao, virus có thể tích hợp vào tế bào biểu mô của cơ thể tại vùng bị nhiễm.

"Quá trình này diễn ra lặng lẽ trong nhiều năm, làm biến đổi cấu trúc và chức năng của tế bào, khiến tế bào mất khả năng kiểm soát sự phân chia, dẫn đến đột biến và cuối cùng hình thành tổn thương ung thư", vị chuyên gia phân tích.

TS.BS Trịnh Minh Trang, Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học và Hợp tác quốc tế, phụ trách Phòng khám chuyên đề các bệnh lây truyền qua đường tình dục, Bệnh viện Da liễu Trung ương. Ảnh: Phương Anh.

Do tiến triển chậm và không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, ung thư cổ tử cung thường chỉ được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn. Khi đó, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu như chảy máu âm đạo bất thường, đau, rối loạn tại vùng sinh dục hoặc thậm chí đã có di căn. Trên thực tế, nhiều trường hợp chỉ đi khám khi có triệu chứng rõ rệt, đồng nghĩa với việc đã bỏ lỡ "thời điểm vàng" để can thiệp sớm.

Theo TS.BS Trịnh Minh Trang, nếu người dân có kiến thức đầy đủ về HPV, đặc biệt là hiểu rằng virus này lây truyền rất phổ biến qua quan hệ tình dục và có những tuýp nguy cơ cao gây ung thư, phụ nữ sẽ chủ động hơn trong việc tầm soát.

Việc xét nghiệm định tuýp HPV giúp phát hiện sớm nguy cơ. Khi phát hiện nhiễm tuýp nguy cơ cao, người bệnh có thể tiếp tục làm các xét nghiệm chuyên sâu hơn như xét nghiệm tế bào cổ tử cung (Pap test) hoặc soi cổ tử cung để đánh giá sớm các bất thường về hình thái và xử trí kịp thời.

Bác sĩ Trang nhấn mạnh tầm soát HPV có ý nghĩa nhất khi được thực hiện ngay cả khi chưa có triệu chứng. Nếu chờ đến lúc có dấu hiệu bất thường mới đi khám thì thường bệnh đã ở giai đoạn muộn. Vì vậy, khám và tầm soát định kỳ là yếu tố rất quan trọng trong phòng ngừa ung thư liên quan đến HPV.

Vaccine HPV vẫn được khuyến cáo cho những người đã có quan hệ tình dục, kể cả từng nhiễm HPV. Trong trường hợp này, vaccine không có tác dụng điều trị virus đã nhiễm, nhưng giúp phòng ngừa các tuýp HPV mà cơ thể chưa từng nhiễm, qua đó giảm nguy cơ mắc các bệnh lý liên quan đến HPV trong tương lai.

Bác sĩ gắp dị vật khó tin từ hốc mũi người bệnh Một bệnh nhân tại Cao Bằng nhập viện vì chảy máu mũi bất thường, bác sĩ phát hiện dị vật là con đỉa sống dài 10 cm ký sinh trong hốc mũi. 9 giờ trước

Singapore thu hồi sữa công thức chứa độc tố của Nestlé và Dumex Cơ quan Thực phẩm Singapore (SFA) đã quyết định thu hồi sữa công thức cho trẻ sơ sinh sau khi phát hiện chúng có chứa độc tố cereulide. 11 giờ trước

Nỗi lo từ vụ nhà hàng tiệc cưới Adora khiến TP.HCM vào cuộc mạnh tay Những hình ảnh phản ánh vi phạm vệ sinh tại hệ thống tiệc cưới Adora, khiến dư luận lo ngại về an toàn thực phẩm phía sau các sảnh tiệc hào nhoáng ở TP.HCM. 11 giờ trước